گوشت گوزن به سفرههاي مردم ميآيد؟
شرق: وزارت جهاد كشاورزي قصد دارد براي تنوعبخشي به سفره مردم و استفاده از پتانسيلهاي صادراتي گوشت گوزن، پوست و شاخ اين چهارپا، پرورش اين گونه را در كشور پيگيري كند. اين در حالي است كه طرحهاي قبلي وزارت جهاد كشاورزي براي ايجاد تنوع در سبد غذايي مردم نظير ايجاد مزارع پرورش كبك، بلدرچين و شترمرغ هم تاكنون نتيجه مطلوب نداشته است. قائممقام معاونت امور دام وزارت جهاد كشاورزي اعلام كرد: در سالهاي اخير پرورش گوزن در كشور شكل گرفته است و سالهاست که در برخي کشورهاي دنيا، گوزن با هدف توليد گوشت، پوست، شاخ و ساير فراوردهها پرورش داده ميشود. پرورش نيز عموما در سيستمهاي باز و مرتعي انجام ميگيرد؛ اما در برخي موارد، در سيستمهاي بسته و به صورت غيرمرتعي نيز پرورش انجام ميشود. به گفته رئيس مرکز اصلاح نژاد و بهبود توليدات دامي وزارت جهاد کشاورزي هدف اصلي از پرورش گوزن، توليد گوشت است؛ اما شاخ گوزن نيز بازار بسيار خوبي دارد و بهعنوان مادهاي که در برخي کشورها مانند چين، مصرف دارويي دارد؛ نيز مقرون به صرفه است؛ همچنين پوست و ساير اجزاي بدن آن، استفادههاي گوناگون دارد و شير آن را در برخي کشورها ميدوشند و
استفاده ميکنند. او با فرض اينكه صنعت پرورش گوزن يك صنعت رو به پيشرفت است، از توليد گوشت اين چهارپا در استانهاي فارس، يزد، گلستان، مازندران و البرز خبر داد. ملاصالحي ادامه داد: واحدهاي توليدكننده گوشت گوزن عموما گوزنهاي بومي را با هماهنگي محيط زيست نمونهگيري کرده و پرورش ميدهند؛ ضمن اينکه يک واحد در البرز وجود دارد که تعدادي گوزن را از کشور کانادا با هماهنگي وزارت جهاد و سازمان محيط زيست وارد کرده و البته تعداد آن محدود است.
فرسايش مراتع با بارگذاري بيشتر
پيش از اين وزارت جهاد كشاورزي طرحهاي زيادي اجرا كرده است كه موفقنبودن آنها زمينه متضررشدن بخش خصوصي را فراهم كرده است. واحدهاي روستايي پرورش بلدرچين، پرورشدهندگان بخش صنعتي را به خاك سياه نشاند. صدور مجوزهاي بيحدوحصر براي پرورش شترمرغ، توليد در اين بخش را با مشكل مواجه كرد و واحدهاي پرورش كبك صنعتي هم زيانده هستند. حال كه نوبت به پرورش گوزن رسيده؛ ازآنجاكه بخشي از علوفه مورد نياز پرورش گوسفند و گاو به اين حيوان اختصاص مييابد، بايد ببينيم كه آيا مراتع كشور ظرفيت چنين بارگذاري جديدي را دارد؟ اين سؤال بدون پاسخ در اين بخش است. ضمن آنكه در بسياري از نقاط جهان پرورش گوزن زمينه فرسايش مراتع را فراهم كرده است و در ايران هم گزارشهای بخش تحقيقات نشان ميدهد كه نيمي از مراتع ايران تبديل به بيابان شدهاند. در نتيجه مراتع كشور توان بارگذاري جديد را نخواهد داشت. به گفته مشاور معاون امور دام، واحدهاي پرورش گوزن در ايران فعال هستند؛ اما ابوالفضل ياوري، معاون امور مراتع سازمان جنگلها، در گفتوگو با «شرق» اعلام كرد: تاكنون با دفتر امور مراتع سازمان جنگلها براي استفاده از پتانسيل مراتع برای پرورش گوزن هماهنگي
انجام نشده است. او افزود: مراتع كشور مميزي شدهاند و ظرفيت آنها مشخص است. چنانچه كساني ميخواهند مبادرت به ورود احشام وحشي به داخل كشور كنند، اول بايد حقوق عرفي دامدار و مرتعداران را خريداري كرده و دام جديد جايگزين شود. اين جايگزيني با درنظرگرفتن جميع شرايط زيستمحيطي و اكولوژيكي منطقه انجام ميشود تا مغايرتي با شرايط منطقه نداشته باشد. ياوري افزود: ما براي هر واحد دامي تعريفي داريم. انواع گوزنها نيازهاي علوفهاي مختلفي دارند. مرالهاي ايراني حدود دو واحد دامي حساب ميشود. گاو پنج واحد، شتر هفت واحد و بسته به گونههاي گوزن، آهو، كل و بز نيازهاي غذايي متفاوت ميشود. براي ورود گوزن به مرتع بايد بدانيم كدام گونه جايگزين چه تعداد واحد دامي ميشود. او گفت: كل مراتع كشور 84 ميليون هكتار وسعت دارد كه 73 ميليون هكتار آن مميزي شده است و دست بهرهبردار مشخص است. براي ورود دام جديد بايد دامهاي قبلي حذف شود يا اينكه محيط زيست تدبير كند. البته اين مجموعه در زيستگاههاي خود محدوديتهايي دارد.
كنترلهاي بهداشتي الزامي است
ورود حياتوحش براي پرورش به عرصههاي طبيعي حتي با رعايت ملاحظات بهداشتي هم بدونشك با مخاطراتي همراه خواهد بود. كريم اميري، معاون دفتر بهداشت و معاونت بيماريهاي دامي سازمان دامپزشكي، بيماري مشترك بين گوزن و انسان را مشابه گوسفند ميداند؛ زيرا اين حيوان در دسته نشخواركنندگان قرار دارد. او اضافه كرد: اين دامهاي واردشده به كشور بايد كنترل شوند كه عاري از بيماري باشند. گوزن ميتواند 95 درصد بيماريهاي گوسفندان را داشته باشد. گوزن را اگر در مراتع طبيعي پرورش بدهند، در صورت بيماربودن حيوان، احتمال انتقال بيماري به حيات وحش وجود دارد. مثلا اگر مبتلا به بروسلولز باشد، سقط جنين ميكند. ترشحات آن باعث آلودگي ساير حيواناتي ميشود كه آنجا چرا ميكنند.
شرق: وزارت جهاد كشاورزي قصد دارد براي تنوعبخشي به سفره مردم و استفاده از پتانسيلهاي صادراتي گوشت گوزن، پوست و شاخ اين چهارپا، پرورش اين گونه را در كشور پيگيري كند. اين در حالي است كه طرحهاي قبلي وزارت جهاد كشاورزي براي ايجاد تنوع در سبد غذايي مردم نظير ايجاد مزارع پرورش كبك، بلدرچين و شترمرغ هم تاكنون نتيجه مطلوب نداشته است. قائممقام معاونت امور دام وزارت جهاد كشاورزي اعلام كرد: در سالهاي اخير پرورش گوزن در كشور شكل گرفته است و سالهاست که در برخي کشورهاي دنيا، گوزن با هدف توليد گوشت، پوست، شاخ و ساير فراوردهها پرورش داده ميشود. پرورش نيز عموما در سيستمهاي باز و مرتعي انجام ميگيرد؛ اما در برخي موارد، در سيستمهاي بسته و به صورت غيرمرتعي نيز پرورش انجام ميشود. به گفته رئيس مرکز اصلاح نژاد و بهبود توليدات دامي وزارت جهاد کشاورزي هدف اصلي از پرورش گوزن، توليد گوشت است؛ اما شاخ گوزن نيز بازار بسيار خوبي دارد و بهعنوان مادهاي که در برخي کشورها مانند چين، مصرف دارويي دارد؛ نيز مقرون به صرفه است؛ همچنين پوست و ساير اجزاي بدن آن، استفادههاي گوناگون دارد و شير آن را در برخي کشورها ميدوشند و
استفاده ميکنند. او با فرض اينكه صنعت پرورش گوزن يك صنعت رو به پيشرفت است، از توليد گوشت اين چهارپا در استانهاي فارس، يزد، گلستان، مازندران و البرز خبر داد. ملاصالحي ادامه داد: واحدهاي توليدكننده گوشت گوزن عموما گوزنهاي بومي را با هماهنگي محيط زيست نمونهگيري کرده و پرورش ميدهند؛ ضمن اينکه يک واحد در البرز وجود دارد که تعدادي گوزن را از کشور کانادا با هماهنگي وزارت جهاد و سازمان محيط زيست وارد کرده و البته تعداد آن محدود است.
فرسايش مراتع با بارگذاري بيشتر
پيش از اين وزارت جهاد كشاورزي طرحهاي زيادي اجرا كرده است كه موفقنبودن آنها زمينه متضررشدن بخش خصوصي را فراهم كرده است. واحدهاي روستايي پرورش بلدرچين، پرورشدهندگان بخش صنعتي را به خاك سياه نشاند. صدور مجوزهاي بيحدوحصر براي پرورش شترمرغ، توليد در اين بخش را با مشكل مواجه كرد و واحدهاي پرورش كبك صنعتي هم زيانده هستند. حال كه نوبت به پرورش گوزن رسيده؛ ازآنجاكه بخشي از علوفه مورد نياز پرورش گوسفند و گاو به اين حيوان اختصاص مييابد، بايد ببينيم كه آيا مراتع كشور ظرفيت چنين بارگذاري جديدي را دارد؟ اين سؤال بدون پاسخ در اين بخش است. ضمن آنكه در بسياري از نقاط جهان پرورش گوزن زمينه فرسايش مراتع را فراهم كرده است و در ايران هم گزارشهای بخش تحقيقات نشان ميدهد كه نيمي از مراتع ايران تبديل به بيابان شدهاند. در نتيجه مراتع كشور توان بارگذاري جديد را نخواهد داشت. به گفته مشاور معاون امور دام، واحدهاي پرورش گوزن در ايران فعال هستند؛ اما ابوالفضل ياوري، معاون امور مراتع سازمان جنگلها، در گفتوگو با «شرق» اعلام كرد: تاكنون با دفتر امور مراتع سازمان جنگلها براي استفاده از پتانسيل مراتع برای پرورش گوزن هماهنگي
انجام نشده است. او افزود: مراتع كشور مميزي شدهاند و ظرفيت آنها مشخص است. چنانچه كساني ميخواهند مبادرت به ورود احشام وحشي به داخل كشور كنند، اول بايد حقوق عرفي دامدار و مرتعداران را خريداري كرده و دام جديد جايگزين شود. اين جايگزيني با درنظرگرفتن جميع شرايط زيستمحيطي و اكولوژيكي منطقه انجام ميشود تا مغايرتي با شرايط منطقه نداشته باشد. ياوري افزود: ما براي هر واحد دامي تعريفي داريم. انواع گوزنها نيازهاي علوفهاي مختلفي دارند. مرالهاي ايراني حدود دو واحد دامي حساب ميشود. گاو پنج واحد، شتر هفت واحد و بسته به گونههاي گوزن، آهو، كل و بز نيازهاي غذايي متفاوت ميشود. براي ورود گوزن به مرتع بايد بدانيم كدام گونه جايگزين چه تعداد واحد دامي ميشود. او گفت: كل مراتع كشور 84 ميليون هكتار وسعت دارد كه 73 ميليون هكتار آن مميزي شده است و دست بهرهبردار مشخص است. براي ورود دام جديد بايد دامهاي قبلي حذف شود يا اينكه محيط زيست تدبير كند. البته اين مجموعه در زيستگاههاي خود محدوديتهايي دارد.
كنترلهاي بهداشتي الزامي است
ورود حياتوحش براي پرورش به عرصههاي طبيعي حتي با رعايت ملاحظات بهداشتي هم بدونشك با مخاطراتي همراه خواهد بود. كريم اميري، معاون دفتر بهداشت و معاونت بيماريهاي دامي سازمان دامپزشكي، بيماري مشترك بين گوزن و انسان را مشابه گوسفند ميداند؛ زيرا اين حيوان در دسته نشخواركنندگان قرار دارد. او اضافه كرد: اين دامهاي واردشده به كشور بايد كنترل شوند كه عاري از بيماري باشند. گوزن ميتواند 95 درصد بيماريهاي گوسفندان را داشته باشد. گوزن را اگر در مراتع طبيعي پرورش بدهند، در صورت بيماربودن حيوان، احتمال انتقال بيماري به حيات وحش وجود دارد. مثلا اگر مبتلا به بروسلولز باشد، سقط جنين ميكند. ترشحات آن باعث آلودگي ساير حيواناتي ميشود كه آنجا چرا ميكنند.