چگونه رودریگز قدرت را قبضه کرد؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: پیش از آنکه مقام‌های کاخ سفید یک بعدازظهرِ اخیر کاخ ریاست‌جمهوری را ترک کنند، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، دلسی رودریگز، به آنها کیسه‌های هدیه آبی‌رنگی داد که نام خودش روی آنها درج شده بود. داخل کیسه‌ها برای مردان، نوعی نوشیدنی ونزوئلایی گذاشته شده بود و برای زنان، کیف‌های حصیری ساحلی و شکلات. او با مقام‌های آمریکایی با لبخند عکس گرفت؛ مقام‌هایی که بعدا این تصاویر را در شبکه‌های اجتماعی با هشتگ SelfieByDelcy# منتشر کردند. سپس از آنها خواست پیامی را به واشینگتن منتقل کنند.

وال‌استریت ژورنال در گزارشی نوشت: رودریگز از طریق مترجم به جمع مدیران صنعت نفت و مقام‌های آمریکایی گفت: لطفا به رئیس‌جمهور ترامپ، که مرد عمل است، بگویید اینجا هم مردان و زنانی اهل عمل حضور دارند. و ما قول داده‌ایم پایه‌های مستحکمی برای یک رابطه بلندمدت بسازیم. رودریگز از زمانی که نیروهای ویژه آمریکا در ژانویه رئیسش، رهبر قدرتمند ونزوئلا، نیکلاس مادورو را دستگیر کردند، به‌سرعت خود را به شریک غیرقابل‌ جایگزین واشینگتن در ونزوئلا تبدیل کرده است. او که زمانی دشمن آمریکا، تحت تحریم‌های واشینگتن و یک سوسیالیست تندرو بود، اکنون میزبان جریان مداومی از آمریکایی‌هایی است که مشتاق سرمایه‌گذاری در ونزوئلای نفت‌خیز هستند و حتی تحسین دونالد ترامپ را نیز به دست آورده است.

اتحادی که به رودریگز مشروعیت داد

تا اینجا، اتحاد رودریگز با آمریکا به او پول، مشروعیت و زمان داده تا قدرتش را تثبیت کند و بخش بزرگی از نظام اقتدارگرایی را که در دوران مادورو شکل گرفته بود حفظ کند؛ در حالی که برگزاری انتخابات آزاد را هرچه بیشتر به تعویق می‌اندازد. مقام‌های کاخ سفید می‌گویند دولت ترامپ تمایلی ندارد این رابطه را به خطر بیندازد. به گفته آنها، رودریگز مطیع، آماده تجارت و موفق در حفظ آرامش کشور است. یکی از مقام‌های ارشد دولت آمریکا گفت در حال حاضر برگزاری انتخابات اصلا در ذهن ترامپ نیست. او افزود جنگ ایران دیدگاه ترامپ را سخت‌تر کرده، زیرا رئیس‌جمهور آمریکا نفت ونزوئلا را نوعی پوشش امنیتی در برابر آشفتگی بازار جهانی انرژی می‌بیند.

شرطی که دولت موقت بسته است

رودریگز که دولتش به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخی نداد، روی این شرط‌بندی کرده که دوران ترامپ با حضور خودش در قدرت به پایان برسد. فردی آگاه از مذاکرات گفت او به واشینگتن گفته است هرچند در نهایت از برگزاری انتخابات حمایت می‌کند، اما آمریکا باید شبکه گسترده تحریم‌های ونزوئلا را برچیند تا درآمدهای نفتی دوباره جاری شود و زیرساخت‌های ویران‌شده کشور پیش از هر رأی‌گیری بازسازی شوند. جیمز استوری، سفیر پیشین آمریکا در ونزوئلا، گفت: آنها هیچ قصدی ندارند به این زودی‌ها قدرت را ترک کنند. این یک کوزا نوستراست. رودریگز خود را معمار عصر اقتصادی جدید ونزوئلا معرفی می‌کند؛ کشوری که سال‌ها سوءمدیریت و فساد آن را به ویرانی کشاند. او کاروان‌هایی متشکل از اتوبوس و موتورسیکلت در سراسر ونزوئلا به راه انداخته، به کشورهای خارجی سفر، کنترل دولت را محکم‌تر و کابینه‌اش را بازآرایی کرده است. همه اینها بخشی از ریبرندینگ تکنوکراتیک جنبش چپ افراطی‌ای است که سال‌ها با واشینگتن دشمنی داشت. در این چهره‌سازی جدید، دیدار آمریکایی‌ها و ونزوئلایی‌ها در کاراکاس کمتر شبیه نشست‌های دوجانبه است و بیشتر حال‌وهوای دیدار با دربار را دارد. مقام‌ها و مدیران آمریکایی هنگام ورود رودریگز به سالن‌های مجلل کاخ میرافلورس با احترام از جا بلند می‌شوند؛ جایی که او روی صندلی مرکزی می‌نشیند و میهمانان در ردیف‌هایی مقابلش قرار می‌گیرند.

رودریگز شباهتی به مادورو ندارد

برخلاف مادورو که راننده اتوبوس سابق و شیفته کوبای کمونیستی بود، رودریگز به زبان سرمایه‌گذاران غربی و دیپلمات‌ها کاملا مسلط است. او وکیلی است که در بریتانیا و فرانسه تحصیل کرده و در جریان شام‌های مفصل در یک مزرعه بازسازی‌شده قهوه در کاراکاس، مقام‌های آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده است. هیچ‌یک از دو طرف تمایلی به برهم‌زدن این توافق ندارند. مقام‌های آمریکایی اذعان می‌کنند رئیس‌جمهور نیاز دارد ونزوئلا همچنان موفق‌ترین پروژه سیاست خارجی‌اش باقی بماند؛ آن هم در شرایطی که جنگ نامحبوب ایران ادامه دارد. ترامپ تقریبا هر روز گزارش‌های تازه‌ای درباره ونزوئلا دریافت و مرتب درباره این کشور صحبت می‌کند و می‌گوید ثروت نفتی به‌ سوی آمریکا و ونزوئلا سرازیر شده است.

کاخ سفید از ازسرگیری پروازهای میامی به کاراکاس استقبال کرد و ترامپ حتی صفحه اول روزنامه‌هایی که پرواز افتتاحیه را پوشش داده بودند، امضا کرد و به کارکنانش داد. عمیق‌ترشدن شراکت میان ترامپ و رودریگز مخالفان او را، هم در ونزوئلا و هم در آمریکا، نگران کرده است. آنها می‌ترسند تمرکز ترامپ بر نفت و سرمایه‌گذاری، نظامی را که رودریگز از مادورو به ارث برده تثبیت و بازگشت دموکراسی را به رؤیایی دست‌نیافتنی تبدیل کند. بازگشت احتمالی رهبر مخالفان، ماریا کورینا ماچادو، می‌تواند تضاد میان معامله «نفت در برابر ثبات» و گذار دموکراتیکی را که واشینگتن هنوز ادعا می‌کند از آن حمایت می‌کند، شدیدتر کند. مردم ونزوئلا نیز به‌سرعت در حال از دست دادن صبر خود نسبت به سرعت تغییرات هستند. محبوبیت رودریگز در سه نظرسنجی خصوصی که ماه گذشته انجام شد به حدود ۳۰ درصد کاهش یافت؛ آن هم در شرایطی که مردم با ابرتورم، بیکاری بالا و قطعی برق دست‌وپنجه نرم می‌کنند. نظرسنجی اخیر مؤسسه مگانالیس نشان داد ۴۶ درصد ونزوئلایی‌ها از ترامپ به‌خاطر تغییرات کشورشان قدردان هستند؛ رقمی که در ژانویه ۹۲ درصد بود. اتحادیه‌های کارگری برای افزایش حقوق و مستمری‌ها اعتراض کرده‌اند. مخالفان خواستار آزادی زندانیان سیاسی شده‌اند. برخی متحدان سابق حزب حاکم سوسیالیست نیز از رودریگز خشمگین‌اند، چون به‌گفته آنها در برابر «امپریالیسم یانکی» تسلیم شده است.

صندوق ویژه

از ژانویه تاکنون، آمریکا کنترل میلیون‌ها بشکه نفت ونزوئلا را در دست گرفته است. مارکو روبیو اخیرا گفت درآمد حاصل از فروش نفت در حساب‌های بانکی نیویورک نگهداری می‌شود. شرکت حسابرسی KPMG در حال بررسی هزینه‌هاست تا پیش از بازگرداندن پول برای پرداخت حقوق معلمان، پلیس و دیگر کارکنان بخش عمومی، از فساد جلوگیری شود؛ آن هم در کشوری که به‌طور گسترده یکی از فاسدترین کشورهای جهان تلقی می‌شود. درحال حاضر هیچ‌یک از دو دولت جزئیاتی درباره میزان دقیق پول منتقل‌شده ارائه نکرده‌اند. یکی از معدود شاخص‌های اقتصادی قابل اعتماد در ونزوئلا، میزان دلارهایی است که آمریکایی‌ها وارد کشور می‌کنند؛ پولی که مانع سقوط بیشتر ارزش بولیوار، واحد پول ونزوئلا، شده است. تامارا هررا، اقتصاددان شرکت مشاوره بانکی «سینتسیس فینانسیرا» در کاراکاس، گفت دست‌کم چهار میلیارد دلار وارد بازار ارز شده است. این تزریق دلار به تقویت بولیوار کمک کرده و تورم ماهانه از ۳۲ درصد در ژانویه به حدود ۱۰ درصد در آوریل کاهش یافته؛ هرچند هنوز نسبت به سال گذشته نزدیک به ۶۰۰ درصد افزایش داشته است.

سرعت ترامپی

منتقدان می‌گویند تغییراتی که رودریگز ایجاد کرده بیشتر ظاهری بوده تا ساختاری. او چهره‌های کلیدی دستگاه امنیتی دوران مادورو را کنار گذاشته، تقریبا نیمی از کابینه را تغییر داده و در عین حال برادر قدرتمندش را همچنان در رأس پارلمان نگه داشته است. هم‌زمان، حمایت ترامپ باعث شده رودریگز مشروعیت بین‌المللی بیشتری به دست آورد؛ از جمله با لغو تحریم‌های شخصی علیه او و تشویق کشورها و نهادهای دیگر به ازسرگیری روابط با ونزوئلا. او همین ماه به هلند سفر کرد و با وجود تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه او، به اجلاس ایبرو-آمریکایی در مادرید دعوت شده است. در نشانه‌ای از هماهنگی نزدیک میان رودریگز و مقام‌های دولت ترامپ، این روبیو بود که اعلام کرد او اواخر این ماه به هند سفر خواهد کرد تا درباره فرصت‌های فروش نفت ونزوئلا گفت‌وگو کند. مقام‌های آمریکایی اعزام‌شده به کاراکاس می‌گویند با سرعتی دیوانه‌وار مشغول کار هستند و کاخ سفید از نزدیک روند فعالیت‌های آنها را دنبال می‌کند. در داخل سفارت آمریکا، که از سال ۲۰۱۹ بسته بود، کارکنان در حال پاک‌کردن کپک‌ها، نصب فرش‌های نو و راه‌اندازی سیستم‌های تهویه جدید هستند. مقام‌های سفارت همچنین استخدام بیش از ۱۰۰ کارمند محلی را آغاز کرده‌اند. نبود پیشرفت واقعی به‌ سوی انتخابات، برخی از نزدیک‌ترین متحدان ترامپ، به‌ویژه جمهوری‌خواهان فلوریدا را نگران کرده است. آنها حالا از رأی‌دهندگان ونزوئلایی‌تبار می‌شنوند که ابتدا از سقوط مادورو هیجان‌زده بودند، اما اکنون می‌ترسند همان دستگاه سرکوبگر قدیمی همچنان پابرجا مانده باشد.