پارکهای بیبازی
بررسی زمینهای بازی شش پارک تهران نشان میدهد با وجود تفاوت جدی میان نیاوران، قیطریه، ملت، لاله، ساعی و گفتوگو، الگوی بازی کودکان تقریبا یکی است؛ چند سازه پلاستیکی و پیشساخته روی کفپوشهای مصنوعی. در همین پژوهش، ۵۳ درصد کودکان فضاهای شبیه طبیعت را ترجیح و ۸۱ درصد والدین به الگوهای طبیعیتر رأی دادهاند. هیچیک از والدین نیز زمین بازی سنتی متکی بر تاب و سرسره را برای آینده انتخاب نکرده است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: بررسی زمینهای بازی شش پارک تهران نشان میدهد با وجود تفاوت جدی میان نیاوران، قیطریه، ملت، لاله، ساعی و گفتوگو، الگوی بازی کودکان تقریبا یکی است؛ چند سازه پلاستیکی و پیشساخته روی کفپوشهای مصنوعی. در همین پژوهش، ۵۳ درصد کودکان فضاهای شبیه طبیعت را ترجیح و ۸۱ درصد والدین به الگوهای طبیعیتر رأی دادهاند. هیچیک از والدین نیز زمین بازی سنتی متکی بر تاب و سرسره را برای آینده انتخاب نکرده است.
پارک ملت شبیه نیاوران نیست= و قیطریه هم با شیب و درختان قدیمیاش تجربهای متفاوت از لاله و ساعی دارد. اما وقتی به زمین بازی کودکان میرسیم، بخش زیادی از این تفاوت از بین میرود؛ چند تاب و سرسره و سازه رنگی که میتواند در هر پارک دیگری هم نصب شود.
در گزارش «طراحی منظر برای کودکان؛ ارتقای کیفیت فضای بازی کودکان در شهر» که مرکز مطالعات و برنامهریزی شهر تهران آن را منتشر کرده، شش پارک نیاوران، ساعی، قیطریه، لاله، گفتوگو و ملت بررسی شده است. نتیجه اصلی این است که زمین بازی در این پارکها بیشتر با «تجهیزات» تعریف شده تا با طراحی فضایی برای بازی. مصالح طبیعی سهم کمی دارند و ویژگی هر پارک کمتر وارد طراحی زمین بازی شده است.
مشکل فقط ظاهر وسایل نیست. فضای بازی گروهی و بازی آرام و فعالیت اکتشافی محدود است و درخت، سنگ، شن، آب و ناهمواری طبیعی کمتر بخشی از بازی شدهاند. این در حالی است که نیاوران و قیطریه به دلیل شیب و پوشش گیاهی و ملت و ساعی به دلیل فضای بازتر، ظرفیتهای متفاوتی برای طراحی دارند.
دسترسی نیز در همه پارکها یکسان نیست. ساعی و ملت وضعیت بهتری برای حرکت کالسکه و افراد دارای محدودیت حرکتی دارند اما تداخل برخی مسیرهای دویدن و دوچرخه با حرکت کودکان میتواند خطر برخورد ایجاد کند. در نیاوران و قیطریه شیب زمین مسئله اصلی است. در گفتوگو محدودیت فضا و در لاله ضعف نشانهگذاری از مشکلات ثبتشده است.
بخش نظرسنجی فاصله میان زمینهای موجود و خواسته کاربران را روشنتر میکند. ۵۳ درصد کودکان الگویی را انتخاب کردهاند که از طبیعت تقلید میکند و در آن عناصری مانند آب، تپه، شن، ماسه و چوب حضور بیشتری دارد.
انتخاب والدین طبیعیتر بوده است. ۴۱ درصد مدل تلفیقی طبیعت و تجهیزات و ۴۰ درصد الگویی با حضور پررنگ طبیعت را ترجیح دادهاند. یعنی ۸۱ درصد والدین به دو مدل طبیعیتر رأی دادهاند. هیچیک از آنها زمین بازی سنتی متکی بر تاب و سرسره و تجهیزات ثابت را به عنوان گزینه مطلوب آینده انتخاب نکرده است.
ارزیابی کودکان از شش پارک نیز یکسان نبوده است. پارک ملت با میانگین رتبه ۱۸.۵۶ بالاترین ارزیابی را گرفته و پس از آن لاله با ۱۴.۱۰ و گفتوگو با ۱۳.۲۲ و قیطریه با ۱۲.۸۸ و ساعی با ۱۲.۰۵ قرار گرفتهاند. نیاوران با ۱۱.۴۰ پایینترین رتبه را داشته است.
تحلیل آماری گزارش نشان داده مدت حضور کودک در زمین بازی بهتنهایی نشانه رضایت نیست. تنوع وسایل، ایمنی و وضعیت تجهیزات بر ارزیابی کودکان اثر داشتهاند اما طول مدت ماندن در پارک اثر معناداری نداشته است.
گزارش از نابرابری دسترسی نیز حرف میزند و میگوید برخی مناطق مرکزی و جنوبی تهران هنوز با کمبود فضای بازی استاندارد روبهرو هستند. با این حال آمار منطقه به منطقه یا تعداد زمینهای بازی غیراستاندارد منتشر نشده و نمیتوان ابعاد دقیق این نابرابری را از گزارش استخراج کرد.
در پایان پژوهش، ۱۶ ماده پیشنهادی برای اصلاح ضوابط آمده است؛ وجود دستکم یک زمین بازی استاندارد در هر محله، حداکثر فاصله ۵۰۰متری تا نزدیکترین فضای بازی، رعایت استاندارد EN1176، کفپوش ضربهگیر، طراحی برای گروههای سنی مختلف و الزام دسترسی کودکان دارای معلولیت از جمله آنهاست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
