قدرت ملی در عصر داده

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

سیدحسن هاشمی-رئیس سابق سازمان نصر کشور:  «۲۲ تیرماه»، روز ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات، فرصتی برای قدردانی از فعالان این صنعت و مرور دستاوردهای آن است؛ اما امسال این مناسبت معنایی فراتر از یک بزرگداشت نمادین دارد. تجربه یک سال گذشته، از جنگ و حملات سایبری تا اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی و خدمات دیجیتال، بار دیگر نشان داد فناوری اطلاعات دیگر صرفا یک بخش پشتیبان و تسهیل‌‌کننده نیست، بلکه یکی از ارکان امنیت ملی، تاب‌آوری کشور و اقتدار راهبردی دولت‌ها به شمار می‌رود. قدرت کشورها امروز فقط با وسعت سرزمین، جمعیت، منابع طبیعی یا توان نظامی سنجیده نمی‌شود. ظرفیت مراکز داده، امنیت سایبری، شبکه‌های ارتباطی، توان پردازش و توسعه هوش مصنوعی نیز به مؤلفه‌های اصلی قدرت ملی تبدیل شده‌اند. اگر قرن گذشته عصر رقابت بر سر منابع طبیعی بود، قرن حاضر عصر رقابت بر سر داده، پردازش و هوش مصنوعی است. رقابت قدرت‌های بزرگ بر سر تراشه‌های پیشرفته، مراکز داده، زیرساخت‌های ابری و انرژی پایدار، نشانه‌ای روشن از این تغییر پارادایم است. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. تجربه ماه‌های گذشته نشان داد هرگونه آسیب به زیرساخت‌های ارتباطی و خدمات دیجیتال، زندگی روزمره مردم، فعالیت کسب‌وکارها، نظام بانکی، آموزش، سلامت و مدیریت بحران را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار می‌دهد. همان‌گونه که حفاظت از زیرساخت‌های انرژی، آب و حمل‌ونقل یک ضرورت ملی است، توسعه و صیانت از زیرساخت‌های دیجیتال نیز باید در همین سطح از اهمیت قرار گیرد. مراکز داده، زیرساخت‌های ابری، شبکه‌های ارتباطی، امنیت سایبری و توان پردازش هوش مصنوعی، دیگر امکاناتی لوکس یا صرفا متعلق به صنعت فناوری نیستند، بلکه زیربنای اقتصاد دیجیتال، دولت هوشمند، خدمات عمومی و نوآوری کشور را تشکیل می‌دهند. کشوری که در این حوزه سرمایه‌گذاری نکند، در آینده ناگزیر مصرف‌کننده فناوری دیگران خواهد بود. البته توسعه این ظرفیت‌ها فقط با سرمایه‌گذاری مالی محقق نمی‌شود. ثبات در سیاست‌گذاری، مقررات قابل پیش‌بینی، اعتماد به توان داخلی و مشارکت واقعی بخش خصوصی، پیش‌نیازهای موفقیت در این مسیر هستند. صنعت فناوری اطلاعات ایران، با وجود محدودیت‌ها و دشواری‌های سال‌های اخیر، بارها توان خود را در طراحی، اجرا و بهره‌برداری از پروژه‌های ملی به اثبات رسانده است. بهره‌گیری از این ظرفیت، نیازمند اعتماد بیشتر به شرکت‌های خصوصی، دانش‌بنیان و استارتاپ‌های نوآور است؛ چراکه بخش مهمی از نوآوری، چابکی و خلق ارزش در اقتصاد دیجیتال، در همین زیست‌بوم شکل می‌گیرد.

در کنار زیرساخت‌ها، سرمایه انسانی همچنان بزرگ‌ترین مزیت رقابتی ایران در اقتصاد دیجیتال و تقویت این باور است که زیرساخت بدون نیروی انسانی توانمند، مزیت پایدار ایجاد نخواهد کرد. حفظ نیروهای متخصص، ایجاد انگیزه برای ماندن و فعالیت در کشور، حمایت از کسب‌وکارهای نوآور و فراهم‌کردن محیطی باثبات برای سرمایه‌گذاری، بخش جدایی‌ناپذیر توسعه فناوری اطلاعات است. روز ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات، فرصتی برای بازنگری در جایگاه این صنعت در برنامه‌ریزی‌های کلان کشور است، چرا‌که آینده رقابت کشورها بیش از آنکه در مرزهای جغرافیایی رقم بخورد، در مرزهای دیجیتال شکل خواهد گرفت. سرمایه‌گذاری در فناوری اطلاعات، هزینه نیست؛ سرمایه‌گذاری برای امنیت، توسعه، رقابت‌پذیری و پیشرفت است.