تأثیر آلودگی هوا بر خون و قلب

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

سعید نبی-مستندساز:  عزاداریم، سردرگم و مات و مبهوت، زمان برایم متوقف شده است و دیگر نمی‌‌دانم آیا نوشتن و تحلیل درباره آلودگی هوای این روزها محلی از اعراب دارد یا نه؟ به هر حال، به یاد این جمله معروف قدیمی باید بنویسم تا این روزها فراموش نشود: وقتی بچه‌دار می‌‌شوی، دنیا از تو یک گروگان دارد.

آلودگی هوا تأثیراتی فراتر از آسیب به ریه‌ها دارد و مطالعات علمی نشان می‌‌دهند که مغز انسان نیز به شدت تحت تأثیر قرار می‌‌‌گیرد. تحقیقات دانشگاه‌های معتبر دنیا، از جمله هاروارد و کلمبیا، بر این موضوع تأکید دارند. همراه با افزایش ذرات ریز معلق در هوا که اندازه‌شان کمتر از 2.5 میکرون است، فلزات سنگین، ترکیبات آلی سمی و دوده‌‌های حاصل از احتراق ناقص وجود دارند که می‌‌توانند به‌راحتی از ریه‌ها وارد جریان خون شده و بر سیستم عصبی مرکزی اثر بگذارند. به این مسئله در مطالعه‌ای که در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شده، به وضوح اشاره شده است.

آسیب‌‌های این ذرات به سه بخش تقسیم می‌شود:

1. ایجاد رادیکال‌‌های آزاد و آسیب به DNA سلولی.

2. ایجاد التهاب در ریه‌‌ها که می‌‌تواند عملکرد آن‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

3. اختلال در گردش خون و عملکرد قلبی، عروقی که به دلیل ارتباط نزدیک قلب، ریه و مغز، خطر سکته‌‌های قلبی و مغزی را افزایش می‌‌دهد.

در واقع باید براساس اسناد و مقاله‌های موجود معتبر بین‌المللی تأکید کرد این ذرات آزادشده در هوا تنها گردوغبار نیستند، بلکه می‌توانند حامل فلزات سنگین، ترکیبات آلی سمی و دوده‌‌های ناشی از سوخت باشند که پس از ورود به جریان خون، موجب التهاب سیستمیک، آسیب به عروق و اختلال در عملکرد سیستم عصبی مرکزی می‌‌شوند.

مطالعات روی بیش از ۵۰ میلیون بزرگسال آمریکایی که تحت پوشش Medicare بودند، نشان می‌‌دهند که آلودگی هوا در بلندمدت می‌‌تواند باعث افزایش خطر دمانس، به ویژه نوع خاصی به نام 

Lewy Body dementia شود. در این پژوهش‌‌ها، نتایج آشکار ساخت که آلودگی می‌‌تواند فرایندهای سلولی را تغییر داده و رشد پلاک‌‌های پروتئینی مرتبط با بیماری‌‌های عصبی را تسریع کند.

تحقیقات دانشگاه واشنگتن نیز نشان می‌‌دهند که کودکان و نوجوانانی که در مناطق آلوده به ترافیک و آلودگی‌‌های محیطی رشد می‌‌کنند، در معرض اختلالات رفتاری و کاهش عملکرد شناختی قرار دارند. مطالعات اخیر نشان می‌‌دهند که قرارگیری در معرض آلاینده‌ها از دوران جنینی تا طفولیت می‌‌تواند تأثیرات منفی جدی بر رفتار و کارکرد شناختی این افراد بگذارد و بسیاری از کودکان در این مناطق بیشتر از دیگران در معرض کاهش نمرات IQ، اختلالات حافظه و مشکلات رفتاری قرار می‌‌گیرند.

آلودگی هوا، حتی اگر در اولین نگاه به نظر نرسد، یک مسئله جدی است. پژوهش‌‌ها نشان داده‌‌اند که این آلودگی می‌‌تواند با التهاب عصبی، استرس اکسیداتیو، اختلال در سد خونی، مغزی و آسیب به عروق مغزی باعث کاهش توان شناختی شود. این یافته ‌ها نه‌تنها در زمینه بیماری‌‌های مغزی، بلکه درباره سکته‌های مغزی و بیماری‌‌های عصبی حرکتی نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ بنابراین آلودگی هوا به عنوان یک عامل خطر برای بیماری‌‌های عصبی و حتی زوال عقل نیازمند توجه جدی‌تری از سوی مسئولان است. اگر مدیران بشنوند، قطعا آلودگی هوا دیگر تنها یک چالش محیط‌زیستی نیست و به سلامت مغزی و شناختی نسل‌‌های آینده آسیب می‌‌زند. همان‌طورکه در گزارش‌‌های مجلات معتبر آمده، این موضوع به یک مسئله حیاتی سلامت‌محور، مهاجرتی و عدالت اجتماعی اقتصادی تبدیل شده است که در درازمدت هزینه‌های هنگفتی را به نظام سلامت و درمان و زیرساخت‌‌های اقتصادی وارد می‌‌کند. جوامع و محله‌‌هایی که در نزدیکی مناطق آلوده به آلودگی‌‌های صنعتی و ترافیکی زندگی می‌‌کنند، بیشترین آسیب را از این بحران می‌‌بینند. این نابرابری در توزیع آلودگی باعث می‌‌شود که این جوامع بیشتر از دیگران در معرض مشکلات سلامتی قرار گیرند.

در پایان باید اشاره کنم، بنا به گفته مسعود پزشکیان که جراح متخصص قلب است: «وقتی می‌‌گویم نمی‌‌دانم یا نمی‌‌توانم، به معنای بی‌‌برنامگی و بی‌‌سوادی نیست، هرکس می‌‌گوید همه‌چیز را می‌‌داند و اگر دستور بدهد همه مشکلات حل می‌‌شود، جاهل کامل است». توقع بر این است که وقتی درمورد افزایش جهشی قیمت روغن، بنزین، برنج، تخم‌ مرغ، گوشت، ماست و مرغ که چرا طبق گزارش‌‌ها اینها هم از سفره مردم در حال حذف‌شدن هستند پرسیده می‌‌شود، پاسخ بشنوید: از مشاوران و متخصصان بپرسید، اما به نظر نگارنده هرکس بر این اندیشه باشد که این دولت از تأثیرات آلودگی هوا بر خون، ریه و قلب نمی‌داند، قطعا برداشتی غیرواقع‌بینانه دارد. پس با این پیش‌‌فرض می‌‌شود از ایشان پرسید که آیا برنامه‌ای برای مهار آلودگی هوا در این دولت داشته‌اید که وضعیت امروز هوای کلان‌شهرها این‌‌گونه است؟‌

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.