آیا نیروهای قسد در ساختار جدید سوریه ادغام میشوند؟
مرثیهای برای یک رؤیا
موهای بافته زنی جانباخته در دستان مردی داعشی، خاورمیانه را در بهت فرو برد. در ویدئوی تکاندهندهای که از سوریه مخابره شده است، مرد داعشی در مقابل دوربین وقیحانه میگوید: این موی بافته هوال است، از رقه آوردهام.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
موهای بافته زنی جانباخته در دستان مردی داعشی، خاورمیانه را در بهت فرو برد. در ویدئوی تکاندهندهای که از سوریه مخابره شده است، مرد داعشی در مقابل دوربین وقیحانه میگوید: این موی بافته هوال است، از رقه آوردهام. پس از آن هزاران زن دیگر گیسوان خود را بافتند تا همصدایی خود علیه داعش را نشان دهند. اما این تنها تصویر هولانگیز آخر هفته گذشته از کردستان سوریه نبود؛ تصویر دیگر، یک نیروی داعش را نشان میداد که پرچم شوم تروریستها را در ورودی شهرک کرامه در رقه بالا برده و فاتحانه تکان میداد. مردان سیاهپوش دیگری در گورستان شهر، به قبر زنان و مردان کردی که در جنگ با داعش کشته شده بودند، حمله و سنگها را خرد میکردند.
حمله به زندان؛ واقعهای که بحرانی تازه آفرید
روز 30 دیماه، نیروهای دموکراتیک سوریه با نام قسد، خبر از حمله نیروهای دولت موقت به رهبری احمد الشرع به زندان الشدادی در جنوب استان حسکه دادند. الجزیره در گزارشی زندان مدنظر را خالی از هر زندانی عنوان کرد. با وجود اعلام سوریها مبنی بر اینکه تنها 120 زندانی خطرناک داعش از زندان گریختهاند، آمار غیررسمی خبر از آزادی بین هزارو 500 تا سه هزار نفر از خطرناکترین چهرههای باقیمانده از این گروه تروریستی میدهد. همین نیروهای بازمانده که سالها در زندان فراموششده و بیخطر به شمار میآمدند، در روزهای بعد صحنههای فجیعی در رقه به بار آوردند.
مظلوم عبدی تسلیم شده است؟
هرچند تصاویر قهرمانانهای از مظلوم عبدی، رهبر نیروهای دموکراتیک سوریه، با سلاحی در دست در شبکههای اجتماعی در حال دستبهدست شدن است، اما بسیاری از ناظران معتقدند او عملا در مقابل دولت دمشق تسلیم شده است. احمد الشرع و ارتش او که در هفتههای اخیر دست به حملاتی خشونتبار در مناطق تحت نفوذ قسد زده بود، با همدستی ایالات متحده موفق شد رؤیایی را که مظلوم عبدی در سر میپروراند، باطل کند. به اعتقاد ناظران، الشرع در دیدار اخیر خود از ایالات متحده و کاخ سفید و همنشینی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، توانسته بود چراغ سبز لازم را برای ادغام نیروهای قسد در ساختار تازه دولت سوریه دریافت کند. این چراغ سبز به مرد جوان سوری که سابقه رهبری گروههای تروریستی و نزدیکی به داعش را دارد، از آنجا اهمیتی ویژه داشت که ایالات متحده بیش از یک دهه قسد را مسلح و تجهیز کرده و آموزش داده بود. ترامپ در این مسیر تنها نبود؛ تام باراک فرستاده 78ساله او در امور سوریه که سابقه توهین به لبنانیها را دارد و در خاورمیانه بسیار بدنام شده نیز پایان مأموریت قسد را اعلام کرده و بعید است قسد از این وقایع جان سالم به در ببرد.
پیروزی بزرگ برای اردوغان و الشرع
رسانههای ترکیه از زمان اعلام پایان مأموریت نیروهای دموکراتیک، این واقعه را به فال نیک گرفتند. از نظر آنها درگیریها و سپس امضای توافق با دمشق که هرچند بینتیجه باقی مانده، ضربهای اساسی به «یپگ» بود که آنکارا آن را تروریستی و همدست «پکک» میداند. از آنجایی که روند گفتوگوهای صلح بین دولت ترکیه و «پکک» با وجود افتوخیزهای فراوان ادامه دارد، آنکارا حالا با یک برگ برنده و از موضع بالاتر پای میز مذاکره مینشیند. برای الشرع هم مسئله کردستان سوریه حیاتی بود؛ مهمترین منابع نفت این کشور در مناطق کردنشین و تحت نفوذ قسد قرار داشتند و این موضوع دمشق را سخت مضطرب میکرد. از سوی دیگر، او از ایجاد فدرالیسم در سوریه دل خوشی نداشت و منتظر بهانهای برای رد آن بود. کردهای سوریه با توجه به تجارب سالهای حکومت اسد، تمام تلاش خود را برای حفظ خودمختاری در مرزهای سوریه به کار بردند، اما در نهایت تصمیمی که در واشنگتن گرفته شد، مانع از آن شد رؤیایی که پا گرفته بود، ادامه پیدا کند. الشرع حالا هرچند با خشونت فراوان، اما توانسته است هم علویها و هم کردها را تحت کنترل دولت مرکزی دربیاورد. با این حساب، آن جمعیتی که باعث نگرانی دمشق بود و 25 درصد از سوریها را تشکیل میداد، ممکن است تا سالها نیروی لازم برای سرپیچی را از دست داده باشد.
روزهای مهم 16 و 18 ژانویه
واقعیت این است که احمد الشرع در فرمان صادرشده در روز 16 ژانویه حقوق درخور توجهی را برای کردها در نظر گرفته است. آنها حق شهروندی دریافت کرده، اجازه تدریس زبانشان را در مدارس پیدا کردند و هرچند مظلوم عبدی حاضر نشد برای صحهگذاشتن بر این حقوق در کنار الشرع قرار بگیرد، ولی امضای او پای فرمان دیده شد. دو روز بعد، هجدهم ژانویه، الشرع از توافقی 14مادهای با نیروهای دموکراتیک سوریه خبر داد. براساس توافق مدنظر، کنترل دیرالزور و رقه در شرق فرات بهطور کامل به دولت مرکزی سپرده شد و تمام نهادهای غیرنظامی در چارچوب نهادها و ساختارهای اداری وابسته به دولت سوریه اعلام شدند. رقه و حسکه برای کردها دارای اهمیتی نمادین بود. داعش پایتخت خود را در رقه تشکیل داد و وقایعی خونبار را رقم زد. حسکه جایی است که زندانیان داعش سالها آنجا نگهداری شده و از بزرگترین مراکز جمعیتی شرق فرات به حساب میآید و در نزدیکی مرز ترکیه و تا حدودی عراق قرار گرفته است. در بندی از توافق 18 ژانویه، قسد تعهد داده تمام رهبران و عناصر خارجی «پکک» را از مرزهای سوریه خارج کند.
مظلوم عبدی گفت این توافق را برای جلوگیری از جنگ داخلی و گسترش تلفات امضا کرده است. با وجود هر دو این تلاشها، دیدار روز 19 ژانویه نتیجه مطلوبی نداشت. ارتش سوریه به سمت حسکه رفت و حکم مقاومت صادر شد. همزمان با ازسرگیری تنش، قسد از اردوگاه الهول که زنان و کودکان داعشی در آن ساکن هستند، عقب کشید و دولت سوریه این اقدام را بازگذاشتن دست داعشیها ارزیابی و به آن انتقاد کرد. یک روز بعد نیز به زندان دیگری در رقه حمله کرد که در نتیجه آن، زندانیان دیگری هم آزاد شدند. نگاهی به تعداد داعشیهایی که در اردوگاههای سوری زندگی میکنند و بیش از 34 هزار نفر برآورد شدهاند، نشان میدهد که آنها میتوانند خطری بالقوه برای سوریه و عراق باشند. همین حالا بغداد در حال آمادهسازی نیروهای خود در قبال داعشیهای آزادشده است و افکار عمومی خاورمیانه، گناه آزادشدن تروریستها و بالارفتن دوباره پرچم داعش را به پای احمد الشرع، تروریست سابق و رئیسجمهور فعلی سوریه نوشته است.
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
