|

«شرق» درگفت‌وگو با کارشناسان سیاسی به بررسی آنچه پیش‌روی ایران امروز است، پرداخت

پیداکردن «راه»

16 روز از اعتراضات مردمی گذشته و بخشی از مردم نگران از شنیده‌نشدن صدای‌شان و عمل‌نشدن به وعده‌ها و البته قطعی اینترنت و پیامک و اختلال گاه‌به‌گاه در تماس‌های همراه، به دنبال تحقق خواسته‌ها ومطالبات خود هستند. در این شرایط، اگر بخواهیم از کف خیابان فاصله بگیریم، سؤال کلیدی این است که راه‌حل عبور از بحران فعلی که کشور در آن گرفتار شده است، چیست؟

پیداکردن «راه»

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: 16 روز از اعتراضات مردمی گذشته و بخشی از مردم نگران از شنیده‌نشدن صدای‌شان و عمل‌نشدن به وعده‌ها و البته قطعی اینترنت و پیامک و اختلال گاه‌به‌گاه در تماس‌های همراه، به دنبال تحقق خواسته‌ها ومطالبات خود هستند. در این شرایط، اگر بخواهیم از کف خیابان فاصله بگیریم، سؤال کلیدی این است که راه‌حل عبور از بحران فعلی که کشور در آن گرفتار شده است، چیست؟ بسیاری معتقد بوده و هستند که انسجام ملی به واسطه جنگ تحمیلی اسرائیل و آمریکا یگانه فرصتی بود تا بتوان کشور را در ریلی قرار داد که برای همیشه از اعتراضات فاصله بگیرد‌. با‌این‌حال، آنچه در عمل شکل گرفت‌، نه‌تنها باعث شد‌ آن فرصت از دست برود، بلکه در فاصله شش‌ماهه از تابستان 1404 تا زمستان 1404، شرایط به نحوی رقم خورد که اکنون شاهد هستیم. در لایه دوم از تحلیل تحولات فعلی کشور، باید گفت ‌نه‌تنها به‌کارگیری شیوه‌های سابق جواب نمی‌دهد، بلکه باید این واقعیت را هم در نظر گرفت که شکل و شدت تحولات داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی‌ حتی اجازه فرصت‌سوزی دوباره را نخواهد داد.

بنابراین پس از عبور از شرایط کنونی کشور، در نهایت سرعت باید گام‌هایی عملی در راستای شنیده‌شدن صدای معترضان، خواسته‌ها و مطالبات آنها برداشته شود. اگر جامعه در عمل و نه صرفا در سخن‌ چنین تصوری نداشته باشد، نمی‌توان انتظار داشت اعتراضات مجدد تکرار نشود. همچنین نباید «‌بازگشت آرامش» عملا به بهانه‌ای تبدیل شود تا اشتباهات گذشته ادامه یابد و مجددا شاهد دور باطلی از اعتراضات نباشیم. بنابراین برای عبور از این شرایط و به بن‌بست کشاندن همیشگی نفوذ دشمنان، باید فرصت‌ها را از آنها گرفت و این موضوع فقط از طریق بازگشت به مردم، آن‌هم به شکل «عملی» و «فوری» ممکن است. دلار 140 هزار تومانی و تداوم و تشدید ابربحران‌های معیشتی و اقتصادی چیزی نیست که با یارانه دولتی و نظایر آن‌ حل‌شدنی باشد؛ یقینا باید دست به «تغییر» زد و تغییر نیز به «تصمیمات بزرگ» نیاز دارد و بدون تردید، تصمیمات بزرگ هم «هزینه» دارد. بااین‌حال، هیچ راهی جز این وجود ندارد. هر‌چه بر ادامه مسیر فعلی تأکید شود، تغییرات و به تبع آن‌ تصمیمات و نیز در نهایت هزینه‌های پیش‌رو‌ «بزرگ‌تر و سخت‌تر» خواهد شد.

جمع‌کردن بساط موج‌سواری دشمنان به موازات گام‌های عملی

پیرو آنچه گفته شد، مرتضی مبلغ در گفت‌وگوی خود با «شرق»، ابتدا به ساکن اذعان و تأکید دارد: «تجمیع ناکارآمدی‌ها، مشکلات و بحران‌ها در همه ابعاد و سطوح مدیریتی در کشور سبب شده اعتراضات بحقی از سوی مردم شکل بگیرد. همچنان امکانی را هم فراهم کرده تا دشمنان کشور از این فضای اعتراضی مردم به نفع خود سوء‌استفاده ‌کنند و اکنون کار به جایی رسیده که دشمنان ایران با تمام قوا و به شکلی علنی، بر موج اعتراضات مردمی سوار شده‌اند». با چنین برداشتی، معاون سیاسی وزارت کشور دولت اصلاحات خاطرنشان می‌کند:‌ «در گام نخست، برای عبور از بحران فعلی‌ باید از نظر فکری میان معترضان و اعتراضات بحق مردمی با موج‌سواری دشمنان از اعتراضات تفکیک قائل شد و نباید همه را به یک چشم دید. در این صورت، باید مردم را به این آگاهی رساند که اگر‌چه حق اعتراض به تمام مشکلات، بحران‌ها و ناکارآمدی‌ها را دارند، اما در عین حال جریان اعتراضات نباید به سمتی کشیده ‌شود که بستر برای نفوذ دشمنان فراهم شود».

به همین واسطه، این فعال سیاسی اصلاح‌طلب باور دارد:‌ «فعلا باید این لشکرکشی دشمنان برای نفوذ در صفوف اعتراضات مردمی را خنثی کرد و شرایط‌ به سمتی نرود که اعتراض با اغتشاش خلط شود و موج خشونت‌ها و خون‌ریزی به سمتی برود که مردم بگویند ‌بگذار هر اتفاقی که می‌خواهد بیفتد و هر‌چه می‌خواهد بشود. این برای امنیت ملی و تمامیت ایران بسیار خطرناک است و به فوریت باید برای آن فکری کرد. برای آنکه دریابیم این موضوع چقدر خطرناک است، کافی است ‌به میزان خسارت‌ها به اموال عمومی و حتی اموال خود مردم نگاه کرد. تداوم این شرایط یقینا ضربه به مردم و تمام مطالبات آنها خواهد بود». به تعبیر مبلغ: «اساسا خواست دشمنان هم همین است که با کشاندن اعتراضات به اغتشاش، عملا شرایط به سطحی از خشونت کشیده شود که هیچ‌کدام حاضر به شنیدن صدای طرف مقابل ‌و به تبع آن تمایلی نیز در راستای پذیرش‌ خواسته‌ها و انتظارات‌شان نباشد».

این فعال سیاسی در ادامه تبیین می‌کند:‌ «اگر مردم و معترضان و نیز حاکمیت و نیروهای امنیتی با این شناخت و تفکیک بین اعتراض و اغتشاش و عدم فرصت‌دهی به دشمن از این بحران با کمترین میزان خشونت، خون‌ریزی و تخریب (از دو طرف)‌ عبور کنند، نوبت به گام دوم می‌رسد که سیستم تصمیم‌گیری دیگر باید از اعتراضات چند‌ساله مردم و به‌‌ویژه اعتراضات این روزها‌ درس بگیرد و به‌سرعت به سمت تغییر و اصلاح پیش برود؛ چراکه همین شیوه‌های اشتباه در تمام این سال‌ها و دهه‌های اخیر، کشور را به این نقطه رسانده است؛ کما‌اینکه بسیاری از دلسوزان کشور طی این سال‌ها به انحای مختلف هشدار می‌دادند و این روزها را هم پیش‌بینی می‌کردند». مبلغ به فرصت‌سوزی مقامات بعد از جنگ 12‌روزه ورود کرد‌ه و یادآور می‌شود:‌ «بعد از تجاوز آمریکا و اسرائیل، مقامات از حس میهن‌دوستی و حمایت مردمی تقدیر و تشکر کردند، اما به‌جای پیگیری راهکارهای عملی در راستای حفظ، تداوم و تقویت این انسجام ملی، دوباره به تنظیمات کارخانه بازگشتند و فرصت بعد از جنگ را عملا سوزاندند». 

در نتیجه، معاون سیاسی وزارت کشور دولت اصلاحات تصریح می‌کند: «دیگر اعتراضات این روزها اجازه فرصت‌سوزی را نمی‌دهد و تصمیم‌گیران ‌باید به فکر راه چاره در عمل باشند، نه در حرف و سخن؛ چون دیگر جای هیچ‌گونه کم‌کاری و بی‌توجهی از سوی مسئولان وجود ندارد». به همین واسطه، این تحلیلگر سیاسی به «شرق» می‌گوید:‌ «به موازات تفکیک اعتراضات و اغتشاشات و جمع‌کردن بساط موج‌سواری دشمنان، باید به‌سرعت و فوریت گامی عملی در راستای شنیدن صدای معترضان برداشت و مطالبات‌‌شان را برآورده کرد تا مردم در عمل ببینند که مسئولان هم به آنها بازگشته‌اند».

مبلغ در بخش پایانی گپ‌و‌گفت خود هشدار می‌دهد: ‌‌«اگر دو گام مذکور‌ به موازات هم صورت نگیرد و بعد از پایان اعتراضات و در کمترین زمان ممکن گام عملی برای حل مطالبات برداشته نشود، دوباره در زمان کوتاهی شاهد اتفاقات چند شب اخیر خواهیم بود. بنابراین فرصتی برای اهمال و کم‌کاری از سوی مقامات وجود ندارد؛ چون شرایط فعلی نتیجه انباشت نارضایتی‌های مختلف اقتصادی، معیشتی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و‌... است که اگر این بار فکری برای حل آن نشود،‌ نمی‌توان به‌سادگی از کنارش گذشت و دوباره دشمنان به‌راحتی می‌توانند روی موج‌های بعدی اعتراضات سوار شوند و ‌کشور وارد بحران شود».

غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی: راه‌حل عبور از شرایط کنونی، تشکیل دولت رفاه است

غلامعلی جعفرزاده ایمن‌آبادی نیز به‌ عنوان دیگر چهره سیاسی، در گفت‌وگوی خود با «شرق»‌ مانند مبلغ در ابتدا تأکید می‌کند: «برای یافتن راه‌حل باید به دنبال آرامش و ثبات در جامعه بود و این مهم فقط از طریق جمع‌کردن بساط اغتشاش و آشوب ممکن خواهد بود‌». چراکه به تعبیر این نماینده سابق مجلس: «در سایه حضور و نفوذ جدی دشمن در میان اعتراضات و بروز رفتارهای خشن که آسیب‌هایی جدی را در این مدت به کشور و مردم رسانده است، باید در گام نخست مانع اغتشاش شد؛ زیرا هر‌گونه خسارت به اموال عمومی و ‌مردمی با هر توجیهی پذیرفتنی نیست».

بنابراین این تحلیلگر سیاسی در ادامه‌ ضمن امیدواری به هوشیاری مردم نسبت به ادامه این رفتارها، اعتقاد دارد:‌ «حتی در این شرایط‌ باید فعلا اعتراضات مسالمت‌آمیز نیز از دستور کار خارج شود تا فضای نفوذ دشمن در میان اعتراضات از آنها گرفته شود». نماینده ادوار‌ مجلس، این خط تحلیلی را که شدت اعتراضات دی‌ماه باعث شده در صورت بی‌توجهی دوباره، در کوتاه‌مدت اعتراضات شکل بگیرد، رد کرده و تصریح می‌کند:‌ «اگر ما به دنبال راه‌حل هستیم، باید‌‌ بساط این اعتراضات و هر‌گونه اعتراضی در آینده به شکل جدی جمع شود تا پس از آن‌ با امنیت پایدار و آرامش با‌ثبات به فکر راه‌‌حل بود؛ زیرا از خشونت، تخریب و اغتشاش راه‌حل بیرون نمی‌آید. پس از آن باید از کانال منطقی، درست و دقیق و به شکل صنفی بحران‌ها را حل کرد و فقط از این طریق است که انتقال صدای مردم به حاکمیت صورت خواهد گرفت‌». ایمن‌آبادی در کنار آنچه عنوان کرد، نقدی جدی هم به این موضوع دارد که «تصمیم‌گیران نتوانستند از فرصت انسجام ملی بعد از جنگ 12‌روزه استفاده کنند و به اعتراضات دی‌ماه کشیده شد». به تعبیر او: «عوامل مختلفی از کم‌لطفی‌ها و بی‌مهری‌ها تا ندیدن مردم و خواسته‌ها و مطالبت‌شان منتج به این روزها در کشور شد‌‌». در ادامه همین آسیب‌شناسی، این تحلیلگر سیاسی اذعان دارد: «دولت‌ها در کشور فقط به فکر پیدا‌کردن راهی برای رفع کسری بودجه و ناترازی‌های خود هستند و اصلا‌ توجهی به آثار و تبعات تصمیمات و اقدامات‌شان برای سفره و معیشت مردم نداشته و ندارند. این بزرگ‌ترین اشکال دولت‌مردان و تصمیم‌گیران در تمام ادوار بوده است که در فکر سفره و جیب مردم نیستند و مرتب‌ نرخ مالیات، ارز، ارزاق و کالاهای اساسی را گران می‌کنند و به فکر نیستند که جامعه از پس از این تورم برمی‌آید یا خیر.

در عوض زمانی که سراغ راهکار و راه‌حل می‌روند، همین دولت‌مردان توصیه می‌کنند که مردم کمتر بخورند یا اصلا نخورند و در نهایت‌ وضع کشور به امروز می‌رسد‌». ایمن‌آبادی در پاسخ به این پرسش که با دلار 140 هزار تومانی و این میزان از تورم و گرانی اقلام خوراکی و تنگ‌تر‌شدن سفره و معیشت مردم، آیا امیدی هست،‌ ضمن امیدواری به هوشیاری مردم، راه‌حل اساسی بازگشت مردم از کف خیابان به خانه را فقط در تشکیل دولت «رفاه» می‌داند. در تبیین دقیق‌تر این تعبیر، ایمن‌آبادی به «شرق» می‌گوید: «تجارب مختلف در تمام دنیا ثابت کرده ‌که دولت‌ها و سیستم‌هایی روی کار مانده‌اند که یگانه راهبرد و کلان‌برنامه آنها صرفا رفاه مردم بوده است و در این بین از دست‌زدن به هر اقدامی که این رفاه عمومی را به خطر بیندازد، خودداری کرده‌اند‌». 

 

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.