بمباران انبارهای نفت ۲۰۰میلیون مترمکعب سوخت مایع و گاز را نابود کرد
به گفته «شینا انصاری» در طول جنگ اخیر که اکنون به آتشبسی شکننده گره خورده، ۳۶۸ هزار مترمکعب سوخت مایع و نزدیک به ۱۹۹ میلیون مترمکعب گاز طبیعی از بین رفته و آلودگی ناشی از آن وارد آسمان کشور شده است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
نگین شریفی- هفتمین روز جنگ انبارهای نفت تهران مورد حمله قرار گرفت، انبارهایی که هرکدام هزاران لیتر سوخت در خود داشتند. حالا پس از گذشت دو ماه رئیس سازمان حفاظت محیطزیست این حمله را مصداق «اکوساید» یا «بومکشی» خوانده است؛ مفهومی که به اقدامات غیرقانونی یا بیپروایانه با آگاهی از احتمال وقوع خسارت شدید، گسترده یا درازمدت به محیطزیست اشاره دارد. به گفته «شینا انصاری» در طول جنگ اخیر که اکنون به آتشبسی شکننده گره خورده، ۳۶۸ هزار مترمکعب سوخت مایع و نزدیک به ۱۹۹ میلیون مترمکعب گاز طبیعی از بین رفته و آلودگی ناشی از آن وارد آسمان کشور شده است. همچنین گزارش رئیس سازمان محیطزیست نشان میدهد که آلودگی نفتی فعلی در خلیجفارس ناشی از رهاسازی آب توازن کشتی اروپایی بوده است. این موارد همراه با آسیبهای دیگر به طور مستند برای سازمانهای جهانی فرستاده شده؛ اما هنوز پاسخی درخور به این گزارش و گزارش پیشین (جنگ ۱۲روزه) داده نشده است.
شامگاه شنبه ۱۶ اسفند بود که آمریکا و اسرائیل انبارهای نفت تهران و البرز (انبارهای نفت شهران، ری، قوچک و فردیس) را بمباران کردند. البته این اولینبار نبود که دشمن این زیرساختها را مورد هدف قرار میداد. در جنگ ۱۲روزه نیز انبارهای نفت ری و شهران بمباران شدند و بر اساس گزارش سازمان محیطزیست این حملات باعث ازبینرفتن ۱۹.۵ میلیون لیتر سوخت و رهاسازی مستقیم ۴۷ هزار تن گاز گلخانهای و بیش از ۵۷۸ هزار کیلوگرم آلاینده شیمیایی در هوای تهران شد.
در جنگ اخیر شدت بمباران بهقدری بود که صبح یکشنبه (۱۷ اسفند) انگار آسمان تهران و کرج را با پتویی سیاه پوشانده بودند و شب ادامهدار شده است. شدت آلودگی واردشده به جو شهروندان را درباره تنفس در این هوا و آسیب به سلامتیشان نگران کرده بود. هشدارها و شایعهها درباره باران اسیدی هم بر این نگرانی میافزود. در نهایت به مردم اخطار داده شد که جز در مواقع ضروری از خانه خارج نشوند. شانس با مردم بود که در آن روزها هوا ناپایدار بود و بارش باران و وزش باد، خیلی زود آلودگی را از میان برد. اما در روزهای بعد «فاطمه کریمی»، مدیرکل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرد: «در ساعات اولیه انفجار آلایندههای حاصل از آن که عمدتاً از جنس دوده بودند با گرمای حاصل به طبقات بالای جو منتقل شدند و به دلیل بالابودن لایهمرزی یا اختلاط که در حدود ۲۰۰۰ متر بود از مسیر قابلتنفس و لایه سطح زمین خارج شدند. همچنین به دلیل ناپایداری نسبی جو و ارتفاع زیاد لایه اختلاط، تغییرات محسوسی در لایههای سطحی هوا در بسیاری از مناطق رخ ندهد. علاوهبرآن بارشها کمک کرد بخشی از دوده به سطح زمین بازگردد. افزایش ثبتشده در برخی ایستگاهها عمدتاً موقتی بود و تحتتأثیر انتشار دود ناشی از انفجارها رخ داد و با بهبود شرایط جوی و بارش، روند کاهش غلظت آلایندهها مشاهده شد.»
پس از گذشت بیشتر از دو ماه از این حمله روز سهشنبه ۲۲ اردیبهشت «شینا انصاری»، رئیس سازمان محیطزیست، در نشست خبری سخنگوی دولت جزئیاتی درباره آسیب به زیرساختهای انرژی مطرح کرد. او گفت: «حدود ۳۶۸ هزار مترمکعب سوخت مایع و نزدیک به ۱۹۹ میلیون مترمکعب گاز طبیعی در نتیجه حریق و فلرینگ اضطراری در طول جنگ تحمیلی سوم از بین رفته است.»
به گفته او پایشهای انجام شده پس از انفجار مخازن سوخت نشان داد که افزایش مقطعی آلایندههای خطرناکی مانند آلایندههای آلی فرار، همچنین در خاک و ذرات معلق هوا آلودگیهای ناشی از ترکیبات نفتی به شکل موضعی وجود داشته که تمام آنها ریزبهریز مشخص و احصا شده است؛ اما گزارش دقیق این آسیبها هنوز آماده نشده است.
آلودگی نفتی از نفتکش غیرایرانی
چند روزی است که تصویری در فضای مجازی دستبهدست میشود که در آن لکهای سیاه و گسترده، بخشی از خلیجفارس در نزدیکی جزیره خارک را آلوده کرده است. در ابتدا این شایعه پخش شد که این نفت حاصل از پرشدن مخازن نفتی ایران و رهاشدن نفت از مخازن است؛ اما مسئولان مربوطه تکذیب کردند.
رئیس سازمان محیطزیست در نشست خبری توضیح داد که طبق بررسیهای اولیه سازمان منشأ این آلودگی تخلیه آب توازن آغشته به مواد از یک نفتکش غیرایرانی بوده است. او تأکید کرد: «هیچگونه نشت نفت از خطوط لوله، تأسیسات پایانههای نفتی یا سکوهای متعلق به شرکت نفت فلات قاره گزارش نشده است و اداره کل محیطزیست بوشهر در حال پایش این منطقه است. این موضوع همچنان در دستور کار قرار دارد و بازدیدهای میدانی و مستمر توسط کارشناسان به طور مستمر انجام میشود. تحلیلهای تکمیلی نیز در ادامه حتماً ارائه خواهند شد.»
اقدامات دشمن مصداق اکوساید است
انصاری اقدامات دشمن را دو بخش تقسیم کرد: «در کنار تجاوزگری علیه مردم بیگناه و کودکان و همچنین تخریب زیرساختها، دانشگاهها و میراث تاریخی، رژیم صهیونی و آمریکایی مرتکب جنایات محیطزیستی و یا اکوساید هم شد که مصداق آن انفجار مخازن سوخت در تهران و البرز بود.»
او همچنین از مکاتبات صریح با وزرای محیطزیست منطقه خلیجفارس گفت که در آن درباره پیامدهای محیطزیستی جنگ در منطقه هشدار داده است. «علاوه بر منطقه خلیجفارس در طول جنگ مکاتبات متعددی با دبیرکل سازمان ملل متحد، ۱۱ نهاد مرتبط با نهادهای محیطزیستی سازمان ملل و یونپ که عالیترین نهاد محیط زیستی است داشتیم.»
انصاری در ادامه گفت: «این مکاتبات در طول انفجار انبارهای سوخت و حملات به تأسیسات صلحآمیز هستهای انجام شد، ضمن اینکه سازمان محیطزیست در طول این ۴۰ روز بخشی از ساختمانها، تجهیزات و امکانات خود در حملات از دست داد، عرصههای طبیعی و برخی از مناطق تحت مدیریت سازمان مورد حمله قرار گرفت؛ اما تلاش کردیم با تجربیات و درسآموختههایی که از جنگ ۱۲ روزه داشتیم با رویکردها و راهبردهای مدیریت بحران، کاهش مخاطرات محیط زیستی در سطح مناطق تحت مدیریت را داشته باشیم تا مخاطرات و آسیبها کاهش یابد.»
در همین راستا در ۲۴ فروردین امسال «حمید ظهرابی»، معاون محیطزیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیطزیست، از ارسال نامهای رسمی به دبیر اجرایی کنوانسیون تنوع زیستی با محوریت محکومیت جنگ و آثار مخرب آن بر تنوع زیستی خبر داد. «در این نامه، نقض آشکار مفاد کنوانسیون تنوع زیستی، ملاحظات حقوق بشری و اهداف چارچوب جهانی تنوع زیستی «کونمینگ – مونترآل» از سوی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی در جریان جنگ تحمیلی موردتأکید قرار گرفته است. همچنین با یادآوری تخریبهای گسترده و آثار غیرقابلبازگشت منازعات مسلحانه بر اکوسیستمها، از دبیرخانه کنوانسیون خواسته شده است نسبت به پیامدهای جنگ تحمیلی واکنش جدی نشان داده و نقش فعالی در دفاع از تنوع زیستی ایفا کند.»
در کنار سازمان بهعنوان متولی محیطزیست کشور، همزمان با تشدید حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، شورای تشکلهای محیطزیستی و منابع طبیعی کشور نیز به نمایندگی بیش از ۱۲۰۰ تشکل مردمنهاد و اجتماعمحور، نامهای به سازمانهای بینالمللی نوشت. سازمان حفاظت محیطزیست در جنگ ۱۲روزه هم از اعلام خسارتهای محیط زیستی جنگ به نهادهای بینالمللی خبر داده بود. بااینهمه هنوز به نتایج این اعتراضات، گزارشها و نامهنگاریها پاسخ مشخصی داده نشده است.
