افت محسوس تقاضای برنج و مواد غذایی

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

‌رئیس هیئت‌مدیره انجمن برنج کشور از کاهش قابل ملاحظه تقاضای برنج در بازار خبر داد و به «شرق» گفت با کاهش قدرت خرید مردم، تقاضای برنج در بازار به‌شدت کاهش بافته است و مردم از خریدهای میان‌مدت به خریدهای کوتاه‌مدت روی آورده‌اند و میزان برنجی که تهیه می‌کنند معمولا به اندازه نیاز روزانه یا هفتگی است.

به گفته محمد مختاریانی، کاهش تقاضای برنج به حدی بوده که برای برنج تازه‌برداشت‌شده کشاورزان، مشتری چندانی وجود ندارد و افت تقاضا در بازار سبب شده است کمبود در بازار ایجاد نشود. این مقام صنفی تأکید می‌کند بازار غذا معمولا آخرین بخش از بازار بود که با موج‌های تورمی و کاهش قدرت خرید متأثر می‌شد اما در حال حاضر فشار تورم به معیشت مردم به حدی است که افت محسوس تقاضا برای انواع غذا و کالاهای اساسی در کشور قابل لمس است. ‌محمد مختاریانی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن برنج کشور، در یک نشست خبری در اتاق بازرگانی تهران اعلام کرد: «در سال‌های گذشته، واردکنندگان کالا را وارد و عرضه می‌کردند و ارز مربوط به آن با فاصله زمانی مشخصی پرداخت می‌شد و این فاصله بسته به شرایط فروش نفت و وصول منابع ارزی نوسان داشت، اما معمولا پرداخت‌ها در یک بازه دو تا سه‌ماهه انجام می‌شد. با آغاز جنگ اوکراین و افزایش شدید قیمت جهانی کالاهای اساسی، هزینه تأمین این کالاها به شکل قابل توجهی افزایش یافت و منابع پیش‌بینی‌شده در بودجه دیگر با هزینه واقعی واردات همخوانی نداشت که همین امر به مرور کسری منابع ایجاد کرد و زمان پرداخت ارز از چند ماه به چهار تا پنج و حتی شش ماه افزایش یافت که بر این اساس واردکنندگان در سال‌های گذشته با استفاده از اعتباری که نزد تأمین‌کنندگان خارجی داشتند و همچنین برخی تسهیلات و وام‌های ارزی توانستند فعالیت خود را ادامه دهند، اما طولانی‌شدن دوره پرداخت، به‌تدریج فشار بیشتری بر شرکت‌ها وارد کرد». مختاریانی ادامه داد: «از اواخر سال ۱۴۰۳ این شرایط دشوارتر شد و هم‌زمان با محدودیت منابع و تأخیر در وصول درآمدهای ارزی، فاصله زمانی پرداخت‌ها افزایش بیشتری پیدا کرد و در سال گذشته نیز بارها از سوی مسئولان وعده داده شد مطالبات ارزی واردکنندگان تا پایان سال تعیین‌تکلیف می‌شود، اما ادامه تأخیرها موجب شد بخشی از تأمین‌کنندگان خارجی دیگر حاضر به ارائه اعتبار نباشند و توان مالی برخی شرکت‌های داخلی نیز کاهش پیدا کند». او با بیان اینکه طی دو سال گذشته تشکل‌ها و واردکنندگان کالاهای اساسی خواستار اصلاح یا حذف سازوکار موجود ارز ترجیحی بوده‌اند، افزود: «مشکل فعالان اقتصادی این بود که ارز به نام واردکننده تخصیص داده می‌شد، اما در موعد مقرر در اختیار او قرار نمی‌گرفت؛ در عین حال واردکننده باید کالا را با ضوابط و قیمت‌گذاری تعیین‌شده عرضه می‌کرد و حدود ۱۱ تشکل فعال در این حوزه طی این مدت در مکاتبات مختلف اعلام کرده بودند ادامه این شیوه از نظر ساختار تجارت امکان‌پذیر نیست و باید سازوکار تأمین ارز تغییر کند».

رئیس هیئت‌مدیره انجمن برنج کشور درباره میزان مطالبات ارزی واردکنندگان توضیح داد: «براساس بررسی‌های انجام‌شده، حدود ۴.۷ میلیارد یورو مطالبه ارزی واردکنندگان احصا و برای تعیین‌تکلیف آن، کمیته‌ای در چارچوب ماده ۱۳ تشکیل شده است و در برخی گروه‌های کالایی، واردکنندگان تا ۱۸ ماه پس از ورود و فروش کالا همچنان نتوانسته‌اند ارز مربوط به آن را دریافت کنند. بخشی از تأمین کالا در این مدت با اتکا به اعتبار تجار ایرانی نزد فروشندگان خارجی انجام شده است؛ اعتباری که طی سال‌ها شکل گرفته و ازدست‌رفتن آن می‌تواند آثار بلندمدتی برای تجارت کشور داشته باشد». مختاریانی یکی از مشکلات سیاست‌گذاری بازار برنج را اختلاف در آمار تولید داخلی دانست و گفت: «در مقاطعی، برآوردهایی از تولید بیش از دو میلیون‌و ۷۰۰ هزار تن برنج داخلی ارائه شد، درحالی‌که فعالان این حوزه رقم واقعی را به مراتب پایین‌تر می‌دانستند، ازاین‌رو برنامه‌ریزی واردات بر مبنای آمار نادرست تولید می‌تواند به کمبود و نوسان قیمت منجر شود؛ زیرا اختلاف چندصد هزار تنی در برآورد تولید، میزان نیاز به واردات را به‌طور جدی تغییر می‌دهد. همچنین محدودیت واردات برنج پاکستانی و تأخیر در تخصیص ارز نیز از عوامل تشدیدکننده نابسامانی بازار در مقاطع گذشته است». این مقام صنفی درباره خبرهای مربوط به ورود برنج آمریکایی به بازار ایران بیان کرد: «حجم این واردات بسیار محدود و نزدیک به صفر بوده و احتمالا از مسیرهایی مانند رویه‌های مرزنشینی وارد شده است. حجم موجود به اندازه‌ای نیست که بتواند تأثیر معناداری بر بازار برنج کشور داشته باشد». او درباره ادعاهای مطرح‌شده درباره میزان آرسنیک این نوع برنج افزود: «بدون وجود نمونه و آزمایش معتبر، نمی‌توان درباره کیفیت یا میزان آرسنیک آن اظهارنظر قطعی کرد». رئیس هیئت‌مدیره انجمن برنج کشور گفت: «با توجه به بارندگی‌های مناسب‌، پیش‌بینی می‌شود وضعیت تولید امسال نسبت به سال گذشته بهتر باشد، ازاین‌رو انتظار بروز بحران جدی در بازار برنج وجود ندارد و در صورت وقوع افزایش قیمت برنج، احتمالا در محدوده تورم عمومی اقتصاد خواهد بود و نشانه‌ای از جهش خارج از عرف در این بازار  دیده نمی‌شود».