حمایت در شعار و برنامه محدودیت و فشار در عمل

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

‌محمد باقرزاده، روزنامه‌نگار: تجربه دو جنگ تمام‌عیار در کمتر از یک سال، هزارویک اثر بر زندگی و زمانه ما دارد که بدیهی است، اما بی‌شک یکی از مهم‌ترین آثار چنین شرایطی، لحاظ‌کردن همین دو جنگ در صدر هر بررسی و تحلیل است. به‌عبارتی ساده‌تر، حالا دیگر نمی‌توان درباره موضوع یا حوزه‌ای مقاله نوشت بی‌آنکه اثر این جنگ‌ها را در آن لحاظ نکرد. یک مثال برجسته و آشکار دراین‌باره، اقتصاد دیجیتال یا در حالتی محدودتر، پلتفرم‌های مرتبط با طلاست. چرا طلا مثال خوبی است؟ مفهومی کمی مغفول‌مانده، تعریفی از اقتصاد دیجیتال است که محور و دال مرکزی آن، مردم هستند؛ اینکه اقتصاد دیجیتال بیش و پیش از آنکه درباره اقتصاد و فناوری باشد، درباره دغدغه مردم، سبک زندگی سرمایه‌گذارانه و کیفیت زندگی انسان‌هاست. اگر این نگاه را بپذیریم و معیار را سبک زندگی و شیوه سرمایه‌گذاری مردم ایران قرار دهیم، چه مثالی مهم‌تر از طلا و چه شیوه‌ای برای سرمایه‌گذاری فراتر و پراقبال‌تر از طلای آنلاین؟ درست است که در سندهای توسعه و برنامه‌های بالادستی مثل برنامه هفتم، تأکید فراوانی بر نقش اقتصاد دیجیتال شده (و براساس آن باید سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی از حدود ۷.۵ تا هشت درصد فعلی به ۱۰ تا ۱۵ درصد برسد)، اما مهم‌تر از همه این برنامه‌ها، ضرورت زندگی مردم ایران است.

مردم ایران در کمتر از یک سال دو جنگ تمام‌عیار را تجربه کرده‌اند، شاید بارها مرگ را در یک‌قدمی خود دیده‌اند و تورم بی‌سابقه این چندماه هم فشار مضاعفی بر زندگی آنها وارد کرده است. در چنین شرایطی، بسیاری شغل و حتی منبع درآمد خود را از دست دادند و برخی هم تلاش کردند در ادامه روند چند سال گذشته، با سرمایه‌گذاری در طلا، حداقل دارایی خود را از گزند این همه آسیب حفظ کنند؛ همین مردم تجربه ریزش بورس و بحران صندوق‌های قرض‌الحسنه و... را در خاطر دارند که البته رشد انس جهانی طلا در چند سال گذشته هم مزید بر همه این علل شد. مثلا یکی از همین پلتفرم‌های خرید و فروش طلای آب‌شده یعنی «طلاین» در گزارش عملکرد سال ۱۴۰۳ خود نوشته بود که تعداد کاربرانش ۲۴ برابر بیشتر از سال قبل شد؛ رشدی که مربوط به سال ۱۴۰۳ و پیش از این شرایط جنگی است. مثال دیگر گفته مدیران یکی دیگر از همین پلتفرم‌هاست که گفته بود «۹۰ درصد کاربران پلتفرم‌های طلا، کمتر از یک گرم سرمایه‌ دارند». مثال‌هایی که به‌خوبی، نقش مردم در این شکل از اقتصاد دیجیتال و اهمیت پلتفرم‌های خریدوفروش طلا در سبک زندگی سرمایه‌گذارانه مردم ایران را نشان می‌دهد. به مثال‌های بالا می‌توان ده‌ها مورد دیگر را هم اضافه کرد اما بحث آشکار و مقصود حاصل شده‌ است؛ درست که دولت کنونی و معاونت علمی آن، وزرای اقتصاد، ارتباطات و همچنین ریاست بانک مرکزی بر طبل حمایت از اقتصاد دیجیتال می‌کوبند و آن را پیشران توسعه اقتصادی تعریف می‌کنند، اما نکته مهم، ضرورت زندگی مردم است که عجین‌شدن آن با سرمایه‌گذاری فناورانه (به‌‌ویژه در حوزه طلا) انکارناپذیر است. با همه این دلایل و حجت‌های آشکار، چرا نه‌تنها شاهد حمایتی در این زمینه نیستیم که روزبه‌روز فشار و محدودیت‌ها هم افزایش می‌یابد؟ مسئله دیگر این‌ روزهای پلتفرم‌ها، بحث‌ها درباره بازار پیشرفته خریدوفروش طلای آنلاین است. موضوع بازهم مرتبط با خواست و منافع کاربران است (گویا دست‌کم ۱۰ تا ۱۲ میلیون ایرانی از پلتفرم‌های طلای آنلاین استفاده می‌کنند که با کمی اغماض می‌توان گفت به‌طور متوسط هر خانواده ایرانی یک نماینده در این بازار دارد). توصیف ساده بازار پیشرفته، فراهم‌آوردن امکان خریدوفروش لحظه‌ای طلا با قیمت مناسب برای کاربران است که البته کاربر طلای خود را به پلتفرم می‌فروشد یا از آن می‌خرد اما معیار قیمت، خواست و تصمیم کاربران است. حالا همین فضای مفید برای کاربران به بهانه شباهت با کار بورس و کسب مجوز مرتبط، با محدودیت‌هایی روبه‌رو است. برای جمع‌بندی به همان برنامه هفتم توسعه برگردیم؛ فصل ۱۳ این قانون از ضرورت مقررات‌زدایی در حوزه اقتصاد دیجیتال و تسهیل فضای کسب‌وکار می‌گوید و پیشنهاد تشکیل کارگروه تخصصی برای رسیدن به چنین اهدافی را می‌دهد. واقعا این‌همه محدودیت کجا و آن قوانین کجا؟ علاوه‌براین، در چین شرایطی که طلا پناهگاهی امن برای حداقل سرمایه مردم و به‌‌ویژه طبقه متوسط و اقشار کم‌درآمد شده و دست‌کم این سرمایه را از گزند تورم سه‌رقمی حفظ می‌کند، این محدودیت‌ها بی‌توجهی به خواست و هدف مردم نیست؟