از قهرمانان گمنام تا ستارههای میلیونی با نقش پررنگ سوشالمدیا
انقلاب دروازهبانها
جام جهانی ۲۰۲۶ فقط تورنمنت گلهای تماشایی و درخشش فوقستارهها نیست؛ این مسابقات به صحنه ظهور قهرمانانی تبدیل شده که تا چند هفته پیش حتی نامشان برای بخش بزرگی از جهان ناشناخته بود. در دورهای که شبکههای اجتماعی میتوانند ظرف چند ساعت سرنوشت یک ورزشکار را تغییر دهند، دروازهبانها به چهرههای اصلی جام تبدیل شدهاند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
سپهر خرمی، خبرنگار ورزشی: جام جهانی ۲۰۲۶ فقط تورنمنت گلهای تماشایی و درخشش فوقستارهها نیست؛ این مسابقات به صحنه ظهور قهرمانانی تبدیل شده که تا چند هفته پیش حتی نامشان برای بخش بزرگی از جهان ناشناخته بود. در دورهای که شبکههای اجتماعی میتوانند ظرف چند ساعت سرنوشت یک ورزشکار را تغییر دهند، دروازهبانها به چهرههای اصلی جام تبدیل شدهاند. از گلر تیم ملی کیپورد که با چند نمایش خیرهکننده و یک روایت احساسی از زندگی شخصیاش تعداد دنبالکنندگانش از حدود ۵۰ هزار نفر به بیش از ۱۵ میلیون نفر رسید، تا دروازهبان کروسائو که با ثبت ۱۵ مهار در یک مسابقه رکوردی تاریخی برجای گذاشت و از یک چهره گمنام به ستارهای با بیش از یک میلیون دنبالکننده تبدیل شد. جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از هر دوره دیگری به مردان شماره یک فوتبال تعلق دارد؛ سنگربانهایی که نهتنها نتایج مسابقات، بلکه فضای رسانهای جهان را نیز تسخیر کردهاند.
فوتبال همواره ورزش ستارههای هجومی بوده است. گلها بیشتر دیده میشوند، شادیهای پس از گل در حافظه هواداران باقی میمانند و مهاجمان معمولا تیتر اول رسانهها هستند. اما جام جهانی ۲۰۲۶ معادله همیشگی را بر هم زده است. این بار دروازهبانها هستند که با واکنشهای خود میلیونها نفر را به وجد آوردهاند و در مرکز توجه رسانهها قرار گرفتهاند. در این میان، دروازهبان تیم ملی کیپورد به نخستین پدیده بزرگ جام تبدیل شد. او پیش از آغاز رقابتها بازیکنی نسبتا ناشناخته بود و صفحه شخصیاش در شبکههای اجتماعی حدود ۵۰ هزار دنبالکننده داشت. اما چند سیو تماشایی و چند عملکرد خیرهکننده کافی بود تا نامش در سراسر جهان شنیده شود. ظرف مدت کوتاهی تعداد دنبالکنندگان او از مرز ۱۵ میلیون نفر عبور کرد؛ رشدی شگفتانگیز که حتی بسیاری از بزرگترین ستارههای فوتبال دنیا نیز تجربه نکردهاند.
زندگی سخت گلر ناشناخته
با این حال، آنچه او را از یک دروازهبان موفق به یک چهره جهانی تبدیل کرد، فقط نمایشهایش در زمین نبود. او پس از یکی از مسابقات، در گفتوگویی احساسی اعلام کرد مادرش موفق به دریافت ویزا نشده و نمیتواند از نزدیک بازیهای فرزندش را تماشا کند. این دروازهبان با چشمانی اشکآلود گفت: «تمام عمرم برای رسیدن به این لحظه جنگیدم و تنها آرزویم این بود که مادرم در ورزشگاه باشد». همین چند جمله کافی بود تا موجی از همدلی در شبکههای اجتماعی شکل بگیرد. کاربران از سراسر جهان پیامهای حمایتی منتشر کردند و داستان او در رسانههای مختلف بازتاب یافت. فشار افکار عمومی به اندازهای بود که سرانجام مشکل ویزای مادرش حل شد و او توانست راهی کشور میزبان شود. لحظه دیدار مادر و پسر نیز به یکی از احساسیترین تصاویر این دوره از جام جهانی تبدیل شد. داستان زندگی این دروازهبان نیز کم از یک فیلم سینمایی ندارد. او در خانوادهای کمدرآمد و در شرایطی سخت بزرگ شد. امکانات ورزشی محدودی در اختیار داشت و حتی برای تهیه دستکشهای استاندارد با مشکل مواجه بود. خودش بارها گفته در دوران نوجوانی از دستکشهای کهنه استفاده میکرد و گاهی با کفشهای فرسوده تمرین میکرد. او برای کمک به خانوادهاش مشاغل مختلفی را تجربه کرد و حتی در مقطعی به دلیل مشکلات مالی به ترک فوتبال فکر کرد. اما رؤیای حضور در جام جهانی هیچگاه از ذهن او خارج نشد. سالها تلاش در لیگهای پایینتر، تمرینات طاقتفرسا و عبور از ناکامیهای متعدد سرانجام او را به تیم ملی رساند. حالا همان پسر گمنام نهتنها به ستاره کشورش تبدیل شده، بلکه میلیونها نفر در سراسر دنیا داستان او را دنبال میکنند. حالا بسیاری بر این باور هستند که قدرت شبکههای اجتماعی است که مصاحبه معمولی دروازهبان ناشناخته را تبدیل به یکی از موضوعات اصلی سیاسی دنیا میکند و این دروازهبان با جایگاهی که پیدا کرده میتواند کاری کند تا برای مادرش ویزای آمریکا صادر شود، آنهم در فاصله چند روز؛ موضوعی که در حالت عادی شاید سالها طول بکشد اما قدرت فوتبال و بعد از آن شبکههای اجتماعی، چنین رویکردی را به وجود آورده است.
قدرت شبکههای اجتماعی
جام جهانی ۲۰۲۶ نشان داده قدرت شبکههای اجتماعی میتواند مسیر زندگی یک ورزشکار را در مدت کوتاهی تغییر دهد. در گذشته شاید یک دروازهبان برای شناختهشدن به سالها حضور در سطح اول فوتبال نیاز داشت، اما امروز یک نمایش درخشان یا حتی یک مصاحبه احساسی میتواند او را به پدیدهای جهانی تبدیل کند. ویدئوهای واکنشهای دروازهبان کیپورد میلیونها بار دیده و نام او ظرف چند روز به یکی از پرجستوجوترین واژههای فوتبالی جهان تبدیل شد. اما او تنها گلری نیست که در این جام به یک ستاره رسانهای تبدیل شده است. دروازهبان تیم ملی کروسائو نیز یکی از فراموشنشدنیترین نمایشهای تاریخ جام جهانی را رقم زد. تیم او در دیدار برابر اکوادور تحت فشار شدید قرار داشت و بسیاری انتظار یک شکست سنگین را میکشیدند؛ اما سنگربان کروسائو تصمیم داشت شب متفاوتی را تجربه کند. او در این مسابقه موفق شد ۱۵ شوت در چارچوب را مهار کند؛ آماری استثنایی که به یکی از رکوردهای ماندگار جام جهانی تبدیل شد. هر بار که بازیکنان اکوادور خود را در آستانه گلزنی میدیدند، او با واکنشی تماشایی امید را به تیمش بازمیگرداند. نمایش او به حدی چشمگیر بود که بسیاری از کارشناسان آن را یکی از برترین عملکردهای فردی تاریخ جام جهانی توصیف کردند. تأثیر این مسابقه فقط به زمین فوتبال محدود نشد. تعداد دنبالکنندگان این دروازهبان از حدود ۵۰ هزار نفر به بیش از یک میلیون نفر رسید. تصاویر شیرجهها و مهارهای او میلیونها بار بازنشر شد و کاربران شبکههای اجتماعی لقب «دیوار کروسائو» را برایش انتخاب کردند. علیرضا بیرانوند، دروازهبان تیم ملی ایران، در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه هم این حس و حال را درست زمانی که پنالتی کریس رونالدوی افسانهای را گرفت تجربه کرد؛ بازیکنی که از نهایت فقر و گمنامی آغاز کرد و به دروازه پرسپولیس رسید، اما پس از بازی با پرتغال نامش بیش از پیش سر زبانها افتاد و فضای مجازی را تسخیر کرد. بسیاری از علاقهمندان فوتبال در سراسر جهان پس از آن مهار بهیادماندنی سرگذشت عجیبوغریب پسر لر را دنبال و او را به کلیدواژهای ترند در صفحات مجازی تبدیل کردند. فوتبال امروز دیگر فقط در ۹۰ دقیقه خلاصه نمیشود. شبکههای اجتماعی به بخشی جداییناپذیر از این ورزش تبدیل شدهاند و گاهی یک عکس، یک ویدئو یا یک روایت انسانی میتواند بیشتر از یک گل ارزش رسانهای پیدا کند. جام جهانی ۲۰۲۶ نیز بهخوبی این واقعیت را نشان داده است. دروازهبانهایی که تا چند هفته پیش حتی برای بسیاری از هواداران فوتبال ناشناخته بودند، حالا میلیونها دنبالکننده دارند، نامشان در رسانههای معتبر جهان مطرح شده و به نمادهایی الهامبخش برای نسل جدید تبدیل شدهاند. در کنار درخشش دروازهبانها درون زمین حالا این تئوری به وجود آمده که دروازهبانهای گمنام میتوانند با درخشش 90دقیقهای به اوج شهرت جهانی برسند. از دنبالکننده 50 هزار نفری به 15 میلیون رسیدن طی فقط 48 ساعت کار هرکسی نیست. فقط فوتبال و جام جهانی است که میتواند یک نفر را به اوج شهرت با چنین جایگاهی برساند.
نقش دروازهبانها
اهمیت نقش دروازهبانها در این دوره به حدی بوده که بسیاری از کارشناسان از جام جهانی ۲۰۲۶ به عنوان «جام دروازهبانها» یاد میکنند. تیمهای مدعی بارها به لطف واکنشهای سنگربانان خود از شکست گریختهاند و تیمهای کوچک نیز به کمک مردان شماره یک خود توانستهاند برابر قدرتهای سنتی فوتبال مقاومت کنند. تاریخ جام جهانی نشان میدهد دروازهبانها کمتر از آنچه شایستهاش بودهاند مورد توجه قرار گرفتهاند. در تمام ادوار این رقابتها فقط یک بار یک دروازهبان توانسته عنوان بهترین بازیکن جام جهانی را به دست آورد. این اتفاق در جام جهانی ۲۰۰۲ کره و ژاپن رخ داد؛ جایی که اولی کان، دروازهبان افسانهای آلمان، با نمایشهای درخشان خود تیمش را تا فینال مسابقات پیش برد و جایزه بهترین بازیکن تورنمنت را از آن خود کرد. پس از آن، هیچ دروازهبانی نتوانست این افتخار را تکرار کند. معمولا در پایان مسابقات، نگاهها به سمت گلزنان و ستارههای هجومی میرود. اما اتفاقات جام جهانی ۲۰۲۶ این سؤال را مطرح کرده است که آیا زمان شکستن این روند فرا نرسیده است؟ دروازهبان کیپورد با داستان الهامبخش زندگیاش، دروازهبان کروسائو با رکورد تاریخی ۱۵ مهار و چندین سنگربان دیگر که در این جام درخشیدهاند، ثابت کردهاند فوتبال فقط به گلزنان تعلق ندارد. گاهی یک واکنش در کسری از ثانیه میتواند سرنوشت یک مسابقه را تغییر دهد، یک ملت را امیدوار کند و حتی زندگی شخصی یک بازیکن را برای همیشه دگرگون سازد. جام جهانی ۲۰۲۶ هنوز به ایستگاه پایانی نرسیده است، اما از همین حالا یک حقیقت روشن به نظر میرسد؛ این دوره، بیش از هر زمان دیگری، متعلق به مردانی است که با دستکشهایشان تاریخ مینویسند. دروازهبانهایی که از دل گمنامی برخاستند، رکوردها را جابهجا کردند و نشان دادند در عصر شبکههای اجتماعی، یک سیو تماشایی میتواند به اندازه یک گل، بلکه حتی بیشتر، جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
