ژاله آموزگار، پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی:
جلال خالقی شیفتگی به شاهنامه را مدیون پسرداییاش بود
پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی گفت: اکنون میخواهم تا آنجا که مقدور است، دکتر جلال خالقی را از حاشیه بیرون بیاورم، جناب دکتر وقتی از ایران میرفت شیفته شاهنامه بود و این موضوع را مدیون پسرداییاش بود که از نوجوانی او را به زورخانه برده بود و با اشعار حماسی آشنا شده بود.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی گفت: وقتی جلال خالقی از ایران میرفت، شیفته شاهنامه بود و این را مدیون پسرداییاش بود.
ژاله آموزگار پژوهشگر فرهنگ و زبانهای باستانی، در «شب شاهنامه و جلال خالقیمطلق» در قالب نهصد و چهل و دومین شب از شبهای مجله بخارا که در سالن استادشهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد، گفت: اکنون میخواهم تا آنجا که مقدور است، دکتر جلال خالقی را از حاشیه بیرون بیاورم، جناب دکتر وقتی از ایران میرفت شیفته شاهنامه بود و این موضوع را مدیون پسرداییاش بود که از نوجوانی او را به زورخانه برده بود و با اشعار حماسی آشنا شده بود.
وی ادامه داد: روش او که مورد انتقاد برخی قرار گرفته، روش علمی برای تصحیح متون است. کار او بسیار مشکل و وقتگیر بود، به قول خودش احیای کامل متن غیر ممکن است. او توضیح میدهد که چگونه نسخهنویسان به مناسبتهایی اشعار خودشان را در میان اشعار فردوسی جا میدادند و او با زبان شناسی اشعار اضافه را حذف کرد.
آموزگار گفت: او انتقادها را میپذیرفت و انتقادهای نابهجا را پاسخ میداد. او بسیار ساده و متواضع زیست. افتخار کنیم که هموطنانمان انسانهای بزرگی هستند، کاش ما هم بتوانیم انسان بزرگی باشیم.
در ادامه سجاد آیدانلو پژوهشگر ادبیات فارسی و استاد تمام دانشگاه نیز با ارسال پیامی تصویری گفت: نبود چنین استاد بزرگی را به جامعه تسلیت عرض میکنم. او از بزرگترین شاهکارشناسان، زبانشناسان و مصححان ایران و جهان بود.
وی ادامه داد: شهرت او به نسخه ارزشمندی از شاهنامه فردوسی است. او کار بسیار بزرگی انجام دادند. ابتدا یک تصحیح ارزشمند هشت نسخهای و سپس یک تصحیح مجدد انجام دادند. به جرأت میتوان گفت کمتر مصححی را داریم که مانند دکتر خالقی مطلق و با تکیه به روش کاملا علمی تصحیح چنین نسخهای را برعهده گرفته باشد.
این پژوهشگر گفت: همه ما به خاطر جریانسازی جلال خالقی به لحاظ ایجاد یک روش درست برای تصحیح شاهنامه و تاثیر بر روی نسلهای گذشته، همواره مدیون ایشان هستیم. روح آن استاد گرانقدر شاد باد.
در ادامه محسن مرعشی خواننده و آهنگساز گفت: برای من به عنوان یک موزیسین که سالها در حوزه شاهنامه فعالیت میکنم از او و استاد آموزگار آموختم. تک تک قطعاتی که ما در حوزه شاهنامه ساختیم، نتیجه سالها تلاش است. ایشان واژه به واژه را به من توضیح میداد و بیان کرد که در هر کشور چگونه باید برگزار شود و نتیجه این توضیحها ۱۴ قطعه در آلبوم است.
جلال خالقیمطلق، ادیب، پژوهشگر و شاهنامهشناس ایرانی بود که در ۲۰ شهریور ۱۳۱۶ در تهران به دنیا آمد و در ۹ اسفند ۱۴۰۴ در شهر هامبورگ درگذشت. خالقی دورههای تحصیلات دانشگاهی را در آلمان گذراند و در سال ۱۳۴۹ (۱۹۷۰) از دانشگاه کلن در رشتههای شرقشناسی، مردمشناسی و تاریخ قدیم درجه دکتری گرفت. او از سال ۱۳۵۰ (۱۹۷۱) در بخش مطالعات ایرانی در دانشگاه هامبورگ مشغول به تدریس زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ ایران بود.
مهمترین دستاورد جلال خالقی مطلق، تصحیح شاهنامه فردوسی است که در هشت دفتر که طی سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۸۶ در نیویورک زیر نظر احسان یارشاطر انتشار یافت. تصحیح شاهنامه فردوسی، حاصل بیش از ۳۰ سال کار مداوم خالقی در گردآوری و بررسی کهنترین دستنویسهای شاهنامه و مقابله آنها با پیروی از روشهای جدید تصحیح متون است.
