هوش مصنوعی، همراه قلم

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

قاسم  عسلی: خانم نسترن فرخه در یادداشت «هوش مصنوعی علیه قلم» تصویری نگران‌کننده از آینده نوشتار ترسیم کرده‌اند: مثل متن‌هایی بی‌روح، فاقد‌ سبک، یکدست در لحن، بدون‌ استاندارد و بازبینی انسانی.

بخش بزرگی از این نگرانی درست است. اما پرسش اصلی این است: این آسیب‌ها، از کجا می‌آیند؟ از خودِ ابزار‌ یا از نحوه استفاده ما از آن؟ با بخشی از این نقد هم‌داستانم. متنی که بدون دخالت نویسنده از هوش مصنوعی بیرون می‌آید، اغلب فاقد تجربه‌، نگاه و زاویه دید نویسنده است. بسیاری از این متن‌ها در لحن نیز به هم شبیه‌اند و همین یکدستی، اصالت نوشته را زیر سؤال می‌برد. نبود بازبینی دقیق نیز پیامدی نگران‌کننده و جدی دارد. اما اینجا مسیر استدلال از نقد خانم فرخه جدا می‌شود. هیچ‌کدام از این ایرادها ذاتی هوش مصنوعی نیست؛ همه محصول استفاده نسنجیده‌ از این ابزار است. روح متن را نویسنده به آن می‌دمد، نه ابزار. وقتی نویسنده تجربه و نگاه خود را در بازنویسی خروجیِ اولیه تزریق نکند، طبیعی‌ است متن بی‌روح بماند. همچنین تشابه لحن نیز مشکل کسی است که ویرایش سبک نوشتار خود را حذف کرده، نه مشکل فناوری و هوش مصنوعی. بدون شک نبود استانداردهای نوشتاری مثل خبر، گزارش و یادداشت‌ نیز نقص حرفه‌ای است؛ درست مثل استفاده از هر ابزار دیگری که بدون آموزش و نظارت به کار گرفته شود. نکته‌ای که کمتر به آن پرداخته می‌شود، این است که هوش مصنوعی قابل تربیت است. نویسنده‌ای که همیشه با سبک و لحن مشخصی می‌نویسد و منتشر می‌کند، می‌تواند همان سبک را به ابزار بیاموزد و از آن بخواهد در همان چارچوب پیش برود.

نگارنده در نوشتن همین یادداشت نیز از هوش مصنوعی برای مرتب‌کردن استدلال‌ها، پیشنهاد زاویه نگاه و ساختار اولیه به‌ عنوان دستیار بهره برد. اما آنچه در نسخه نهایی می‌خوانید، حاصل بازنویسی، بازبینی و قضاوت خودِ نگارنده است، نه خروجی خام یک ماشین. همین تجربه نشان می‌دهد آنچه ادعای خانم فرخه را نقض می‌کند، درست در دل همان فرایندی اتفاق می‌افتد که او آن را خطرناک می‌داند: می‌توان از این ابزار استفاده کرد و همچنان صاحب متن باقی ماند. هوش مصنوعی دستیار قدرتمندی برای شکل‌دادن به ایده اولیه، سازمان‌دهی نوشتار یا پیشنهاد زاویه نگاهی جدید است، اما آنچه متن را از خام‌بودن نجات می‌دهد، دخالت آگاهانه نویسنده است در بازنویسی، تزریق تجربه شخصی، ویرایش سبک و در نهایت، پذیرش مسئولیت کامل نویسنده نسبت به آنچه منتشر می‌شود. نبرد اصلی نه میان قلم و هوش مصنوعی، که میان نویسنده مسئول و نویسنده شتاب‌زده است.