واکنش رسانههای خارجی به آیین باشکوه تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی؛
روایتی از «تشییع قرن»
مراسم باشکوه و میلیونی تشییع پیکر آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی و اعضای خانواده ایشان که در پی حمله هوایی آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند به شهادت رسیدند، هفته گذشته به یکی از پرمخاطبترین رویدادهای رسانهای جهان تبدیل شد. رسانههای معتبر بینالمللی ازجمله آسوشیتدپرس، گاردین، رویترز، سیانان، بیبیسی و فایننشالتایمز، با پوشش گسترده این آیین، آن را رویدادی کمنظیر و تاریخی ارزیابی کردند و بسیاری از تحلیلگران و کاربران شبکههای اجتماعی، این مراسم را «تشییع قرن» نامیدند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
مراسم باشکوه و میلیونی تشییع پیکر آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی و اعضای خانواده ایشان که در پی حمله هوایی آمریکا و اسرائیل در نهم اسفند به شهادت رسیدند، هفته گذشته به یکی از پرمخاطبترین رویدادهای رسانهای جهان تبدیل شد. رسانههای معتبر بینالمللی ازجمله آسوشیتدپرس، گاردین، رویترز، سیانان، بیبیسی و فایننشالتایمز، با پوشش گسترده این آیین، آن را رویدادی کمنظیر و تاریخی ارزیابی کردند و بسیاری از تحلیلگران و کاربران شبکههای اجتماعی، این مراسم را «تشییع قرن» نامیدند.
ابعاد کمنظیر حضور مردم در آیین تشییع
گزارشهای میدانی خبرنگاران خارجی که به طور مستقیم در تهران و دیگر شهرها حضور داشتند، حاکی از ازدحام جمعیتی بیسابقه بود. فایننشالتایمز در گزارشی نوشت که شرکت میلیونها نفر در این راهپیمایی، آن را در زمره بزرگترین مراسمهای تشییع در تاریخ مدرن قرار داده است. خبرنگار ارشد بینالمللی سیانان، فردریک پلیتگن، با انتشار ویدئویی از مصلای بزرگ تهران، برآورد مقامات ایرانی را مبنی بر حضور میلیونها نفر برای ادای آخرین احترام بازتاب داد. مکس بلومنتال، روزنامهنگار آمریکایی و سردبیر وبسایت The Grayzone که شخصا در این مراسم حضور داشت، در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) این رویداد را «بزرگترین تشییع تاریخ» توصیف و تأکید کرد که تصاویر و ویدئوها بهتنهایی قادر به انتقال عظمت این صحنه نیستند.
ماریو نوفل، فعال رسانهای استرالیایی-لبنانی، با اشاره به حضور دهها هزار نفری پیش از آغاز رسمی مراسم در مصلای تهران، نوشت که انتظار میرود بیش از ۱۰ میلیون نفر در این آیین شرکت کنند و هیئتهایی از بیش از صد کشور در آن حضور داشته باشند. این حضور گسترده که برخی منابع آن را بین ۱۲ تا ۲۰ میلیون نفر تخمین زدند، نهتنها در تهران بلکه در شهرهای قم، نجف، کربلا و مشهد نیز تکرار شد و صحنههایی از یکپارچگی و سوگ ملی را به تصویر کشید.
بازتاب در رسانههای منطقهای و جهانی؛ روایت «تشییع قرن»
رسانههای منطقهای و بینالمللی با تعابیر و عناوین مختلفی به پوشش این رویداد پرداختند. روزنامه لبنانی «الاخبار» با بهکارگیری عبارت «تشییع قرن» در تیتر خود، بر ابعاد گسترده حضور مقامات ارشد کشورهای مختلف در تهران تأکید کرد. روزنامه سعودی «الشرقالاوسط» نیز صفحه اول خود را به حضور شخصیتهای برجستهای مانند دمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در این مراسم اختصاص داد.
شبکه «فرانس ۲۴» ازدحام جمعیت در خیابانها را «دریایی عظیم از عزاداران» توصیف کرد و خبرگزاری «راشاتودی» (RT) نیز نوشت که تهران در روز تشییع «فراتر از ظرفیت» خود پر شده بود. خبرگزاری «رویترز» با پوشش ابعاد سیاسی این رویداد، بر شعارهای گسترده حاضران در مراسم برای انتقام از رهبران آمریکا و اسرائیل تأکید کرد. شبکه «سیانان» نیز با اشاره به فضای سوگواری، به شعارهای «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» که در میان جمعیت طنینانداز شد، پرداخت.
پوشش خبری این رویداد بسیار گسترده بود؛ به گونهای که طبق گزارش کمیته برگزاری مراسم در عراق، نزدیک به چهارهزارو 300 خبرنگار از سراسر جهان برای پوشش این آیین در نجف حضور یافتند که شامل حدود هزار خبرنگار بینالمللی میشد.
واکنش در فضای مجازی؛ روایتی از همبستگی و ناامیدی از روایتهای غربی
شبکه اجتماعی ایکس به یکی از مهمترین زمینههای بازتاب احساسات و روایتهای میدانی از این مراسم تبدیل شد. خبرنگارانی مانند «اناس مالک» (خبرنگار پاکستانی) و «کلا والش» (خبرنگار آمریکایی) با انتشار ویدئوهایی از مصلای تهران، بر ابعاد عاطفی و هویتی این رویداد تأکید کردند. والش در توییتی نوشت که این مراسم با توجه به عشق و اندوه عمیق مردم، به یکی از بزرگترین آیینهای تشییع در تاریخ جهان تبدیل خواهد شد.
در کنار این روایتهای میدانی، کاربران و تحلیلگران سیاسی با انتشار پیامهایی آمیخته با اندوه و ادای احترام، واکنش نشان دادند. اما نکته تأملبرانگیز، واکنش طیف وسیعی از کاربران غیرایرانی بود که این حضور عظیم را نشانهای از خطای محاسباتی غرب درباره افکار عمومی ایران دانستند. گلن دیسن، دانشمند علوم سیاسی نروژی، این حضور گسترده را نشانهای از «مقاومت ملی» و خطای فاحش سیاستگذاران غربی در برآورد محبوبیت نظام جمهوری اسلامی ایران ارزیابی کرد. سوزان ابوالهوا، نویسنده فلسطینی-آمریکایی، با اشاره به این رویداد، در توییتی نوشت که روایت رسانههای آمریکایی درمورد نفرت ایرانیان از رهبر خود، با حضور ۱۲ تا ۱۵ میلیون نفری مردم در این مراسم، به طور کامل رد شد.
«ماریو نوفل» نیز با ابراز شگفتی از گستردگی جمعیت، نوشت: «بعد از دیدن وسعت مراسم تشییع آیتالله خامنهای، احساس میکنم درباره ایران به من دروغ گفتهاند». این واکنشها نشاندهنده تأثیر عمیق تصاویر ارسالی از تهران بر افکار عمومی بینالمللی و ایجاد چالشی جدی برای روایتهای غالب رسانههای خارجی بود.
پیامهای سیاسی و بینالمللی یک آیین تاریخی
تحلیلگران بینالمللی، ابعاد این مراسم را صرفا یک آیین سوگواری تلقی نکردند و آن را رویدادی سرشار از پیامهای سیاسی و ژئوپلیتیکی ارزیابی کردند. بیبیسی با اشاره به فضای «با دقت طراحیشده» این مراسم، آن را رویدادی «بهشدت سیاسی» خواند که هدف آن ارسال پیام قدرت و مقاومت از سوی رهبران جدید ایران به دشمنان داخلی و خارجی بود. روزنامه گاردین نیز اذعان کرد که این راهپیمایی نشان داد «ایران همچنان یک خط قرمز اصلی برای مردم خود باقی مانده است».
از سوی دیگر، خبرگزاری «تسنیم» به نقل از مقامات ایرانی، از دعوت حدود ۴۰۰ وبلاگنویس و تأثیرگذار خارجی برای پوشش این رویداد خبر داد که با هدف «ارائه تصویری درست و واقعی» از مراسم و خنثیسازی «جنگ رسانهای غرب» انجام شده بود. این رویکرد نشان از اهمیت راهبردی جنگ روایتها در عصر رسانههای نوین دارد.
در نهایت، برگزاری باشکوه این مراسم در ایران، سپس در عراق و مجدد در مشهد نشاندهنده پیوندهای عمیق مذهبی، تاریخی و سیاسی ایران با کشورهای منطقه و نفوذ معنوی رهبر شهید در میان ملتهای مسلمان بود. رسانههایی مانند «کامپاس» و «سان» مالزی و «بانکوکپست» تایلند نیز با پوشش گسترده این آیین، بر ابعاد بینالمللی و منطقهای آن تأکید کردند و آن را بهعنوان یک «همهپرسی بزرگ» برای نظام جمهوری اسلامی ایران به تصویر کشیدند. حضور میلیونی مردم، واکنشهای احساسی و تحلیلهای سیاسی برجایمانده، این رویداد را به یکی از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران و منطقه تبدیل کرد.
