با وجود نرسیدن به جمع چهار تیم برتر جام جهانی ۲۰۲۶
غرش شیرهای اطلس ادامه خواهد داشت
وقتی تیم ملی مراکش در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با وجود نمایشهایی قابل قبول در همان مرحله گروهی حذف شد، کمتر کسی تصور میکرد تنها چند سال بعد این تیم به یکی از قدرتهای اصلی فوتبال جهان تبدیل شود. شیرهای اطلس در قطر ۲۰۲۲ تاریخسازی کردند و با حذف اسپانیا و پرتغال، به نیمهنهایی جام جهانی رسیدند و نخستین تیم آفریقایی شدند که به جمع چهار تیم برتر جهان راه پیدا میکند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
سپهر خرمی: وقتی تیم ملی مراکش در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه با وجود نمایشهایی قابل قبول در همان مرحله گروهی حذف شد، کمتر کسی تصور میکرد تنها چند سال بعد این تیم به یکی از قدرتهای اصلی فوتبال جهان تبدیل شود. شیرهای اطلس در قطر ۲۰۲۲ تاریخسازی کردند و با حذف اسپانیا و پرتغال، به نیمهنهایی جام جهانی رسیدند و نخستین تیم آفریقایی شدند که به جمع چهار تیم برتر جهان راه پیدا میکند. بسیاری تصور میکردند آن موفقیت تنها یک شگفتی بزرگ بوده، اما روند سالهای بعد نشان داد آن اتفاق حاصل یک پروژه بلندمدت بوده است. مراکش نهتنها در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز بار دیگر خود را به جمع هشت تیم برتر رساند، بلکه با فتح جام ملتهای آفریقا و گرفتن عنوان قهرمانی از سنگال، ثابت کرد دیگر نباید از این تیم بهعنوان یک پدیده موقت یاد کرد. امروز مراکش یکی از کاملترین پروژههای فوتبالی دنیا را در اختیار دارد؛ پروژهای که از آکادمیها آغاز شد، به نسلسازی رسید و حالا ثمره آن در بزرگترین تورنمنتهای جهان دیده میشود.
از شکستهای تلخ تا آغاز یک پروژه ملی
جام جهانی ۲۰۱۸ را میتوان نقطه شروع تحول فوتبال مراکش دانست. این تیم اگرچه برابر ایران، پرتغال و اسپانیا نمایشهای خوبی ارائه داد، اما تنها با یک امتیاز از دور مسابقات کنار رفت. شکست مقابل ایران با گل به خودی دقایق پایانی و از دست رفتن فرصت پیروزی برابر اسپانیا، نشان داد مراکش از نظر کیفیت فنی فاصله زیادی با قدرتهای جهان ندارد، اما هنوز تجربه و شخصیت لازم برای موفقیت در تورنمنتهای بزرگ را به دست نیاورده است. فدراسیون فوتبال مراکش پس از آن مسابقات به جای تغییر مسیر، تصمیم گرفت پروژهای را که سالها قبل آغاز کرده بود، با قدرت بیشتری ادامه دهد. سرمایهگذاری روی زیرساختها، توجه ویژه به فوتبال پایه، توسعه آکادمی محمد ششم و همچنین جذب بازیکنان مراکشیالاصل متولد اروپا، ستونهای اصلی این پروژه بودند.
مسئولان فوتبال مراکش به خوبی میدانستند که رقابت با کشورهای بزرگ تنها با استعداد ممکن نیست و باید ساختاری حرفهای ایجاد شود. همین نگاه باعث شد این کشور طی چند سال به یکی از بهترین سیستمهای استعدادیابی قاره آفریقا تبدیل شود.
نسل طلایی که در اروپا ساخته شد
بزرگترین تفاوت مراکش با بسیاری از تیمهای آفریقایی، کیفیت نسل جدید بازیکنانش بود. بسیاری از ستارههای این تیم در معتبرترین آکادمیهای اروپا رشد کردند و سپس تصمیم گرفتند پیراهن تیم ملی مراکش را بر تن کنند. اشرف حکیمی، ستاره پاریسنژرمن و محصول آکادمی رئالمادرید، به یکی از بهترین مدافعان راست دنیا تبدیل شد. سرعت، قدرت هجومی، تجربه حضور در رئالمادرید، دورتموند، اینتر و پاریسنژرمن باعث شد حکیمی به رهبر نسل جدید فوتبال مراکش تبدیل شود. براهیم دیاز نیز پس از سالها حضور در منچسترسیتی، میلان و رئالمادرید تصمیم گرفت پیراهن مراکش را انتخاب کند. او با تکنیک، خلاقیت و توانایی بازی در چند پست هجومی، کیفیت خط حمله شیرهای اطلس را چند برابر کرد. درون دروازه نیز یاسین بونو به یکی از بهترین گلرهای جهان تبدیل شد. درخشش او ابتدا در سویا و سپس در الهلال عربستان، اعتمادبهنفس فوقالعادهای به تیم ملی مراکش بخشید. نمایش تاریخی بونو در ضربات پنالتی برابر اسپانیا در جام جهانی ۲۰۲۲ هنوز یکی از ماندگارترین تصاویر تاریخ فوتبال آفریقا محسوب میشود. در کنار این ستارهها، بازیکنانی مانند نصیر مزراوی، سفیان امرابط، عزالدین اوناحی، سلیم املاح، یوسف النصیری، عبدالصمد الزلزولی، طارق تیسوودالی، شمسالدین طالبی و چندین بازیکن جوان دیگر، هسته اصلی نسلی را تشکیل دادند که امروز تقریبا در معتبرترین لیگهای اروپا بازی میکنند. نکته مهم این بود که مراکش به یک یا دو ستاره وابسته نبود؛ تقریبا در هر پست چند بازیکن باکیفیت در اختیار داشت؛ اتفاقی که نشاندهنده موفقیت واقعی پروژه نسلسازی این کشور بود.
شاهکار تاریخی در قطر و تثبیت جایگاه در جام جهانی ۲۰۲۶
جام جهانی ۲۰۲۲ نقطه انفجار فوتبال مراکش بود. تیمی که بسیاری تنها به صعود از گروهش امیدوار بودند، ابتدا از گروهی دشوار با حضور کرواسی، بلژیک و کانادا بهعنوان صدرنشین صعود کرد. در مرحله حذفی، اسپانیا را در ضربات پنالتی حذف کرد؛ تیمی که مالکیت توپ را در اختیار داشت، اما برابر دفاع منظم مراکش راه به جایی نبرد. سپس پرتغال با حضور کریستیانو رونالدو نیز مغلوب شیرهای اطلس شد تا مراکش به نخستین تیم آفریقایی تاریخ تبدیل شود که به نیمهنهایی جام جهانی میرسد. اگرچه شکست برابر فرانسه و سپس کرواسی باعث شد این تیم چهارم شود، اما نگاه دنیا نسبت به فوتبال آفریقا برای همیشه تغییر کرد.
برخی آن موفقیت را حاصل انگیزه یا شانس میدانستند، اما جام جهانی ۲۰۲۶ ثابت کرد داستان چیز دیگری است. مراکش بار دیگر نمایشهایی مقتدرانه ارائه داد و توانست خود را به مرحله یکچهارم نهایی برساند و در جمع هشت تیم برتر جهان قرار بگیرد. این اتفاق اهمیت زیادی داشت؛ زیرا موفقیت در دو جام جهانی متوالی دیگر یک شگفتی محسوب نمیشود، بلکه نشان میدهد مراکش به یک قدرت پایدار در فوتبال جهان تبدیل شده است. ثبات فنی، حفظ کادر مدیریتی، ادامه روند استعدادیابی و حضور بازیکنان در سطح اول فوتبال اروپا، مهمترین دلایل تکرار این موفقیت بودند.
قهرمانی در آفریقا؛ پایان سلطه سنگال
اگر حضور در نیمهنهایی جام جهانی و سپس در جمع هشت تیم برتر دنیا، جایگاه جهانی مراکش را تثبیت کرد، قهرمانی در جام ملتهای آفریقا مهر تأییدی بر قدرت این تیم در قاره سیاه بود. سنگال در سالهای اخیر یکی از مدعیان اصلی فوتبال آفریقا محسوب میشد و با نسل طلایی خود به قهرمانی رسیده بود، اما مراکش با تیمی منسجمتر، جوانتر و باکیفیتتر موفق شد تاج قهرمانی را از سنگال پس بگیرد. این قهرمانی تنها یک جام نبود؛ اثبات کرد مراکش دیگر صرفا در جام جهانی خطرناک نیست و در رقابتهای قارهای نیز بهترین تیم آفریقا محسوب میشود. در گذشته بسیاری از تیمهای آفریقایی پس از موفقیت در جام جهانی دچار افت میشدند، اما مراکش مسیر متفاوتی را انتخاب کرد و اجازه نداد موفقیتهای جهانی باعث کاهش انگیزه بازیکنان شود. همین استمرار موفقیت، مهمترین تفاوت شیرهای اطلس با نسلهای گذشته فوتبال آفریقاست.
الگویی که بسیاری از کشورها باید از آن درس بگیرند
موفقیت امروز مراکش حاصل تصمیمهای لحظهای یا تغییرات مقطعی نیست. این کشور بیش از یک دهه روی فوتبال پایه، آموزش مربیان، توسعه امکانات، استعدادیابی و ارتباط با بازیکنان دوتابعیتی سرمایهگذاری کرد. آکادمی محمد ششم امروز یکی از بهترین مراکز پرورش استعداد در آفریقا محسوب میشود و هر سال بازیکنان مستعدی را راهی لیگهای اروپایی میکند. در کنار آن، شبکه استعدادیابی مراکش در کشورهای اروپایی نیز باعث شده استعدادهای مراکشیالاصل پیش از انتخاب تیم ملی کشورهای دیگر، برای پیوستن به شیرهای اطلس ترغیب شوند. از سوی دیگر، حضور بازیکنان در باشگاههای بزرگ اروپایی باعث شده استانداردهای حرفهای به تیم ملی نیز منتقل شود. وقتی بازیکنانی مانند حکیمی، براهیم دیاز، بونو، مزراوی، امرابط، اوناحی و النصیری هر هفته در بالاترین سطح فوتبال جهان رقابت میکنند، طبیعی است که کیفیت تیم ملی نیز افزایش پیدا کند. مراکش امروز دیگر تیمی نیست که تنها به دنبال خلق شگفتی باشد. این کشور اکنون هدفی بزرگتر دارد؛ تبدیلشدن به نخستین قهرمان آفریقایی جام جهانی. شاید هنوز رسیدن به این هدف دشوار باشد، اما روند سالهای اخیر نشان داده شیرهای اطلس با برنامهریزی، ثبات مدیریتی و نسلسازی صحیح، فاصله خود را با قدرتهای سنتی فوتبال جهان هر سال کمتر کردهاند. داستان فوتبال مراکش ثابت میکند موفقیت در فوتبال مدرن بیش از هر چیز نتیجه برنامهریزی بلندمدت است. از حذف زودهنگام در جام جهانی ۲۰۱۸ تا نیمهنهایی تاریخی در ۲۰۲۲، حضور دوباره در جمع هشت تیم برتر جهان در ۲۰۲۶ و سپس قهرمانی در جام ملتهای آفریقا، همه حلقههای یک زنجیر هستند؛ زنجیری که با سرمایهگذاری روی استعدادها، اعتماد به نسل جوان و ایجاد ساختاری حرفهای شکل گرفت. امروز مراکش نهتنها افتخار فوتبال آفریقا، بلکه الگویی برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه فوتبال است؛ الگویی که نشان میدهد با صبر، برنامه و مدیریت درست میتوان فاصله با غولهای سنتی جهان را به حداقل رساند و جایگاهی ماندگار در سطح اول فوتبال دنیا به دست آورد
