نگرانی پکن از اتحاد کره شمالی و روسیه

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: رهبر چین امروز برای نخستین بار در هفت سال گذشته وارد پیونگ‌یانگ شد. این سفر استراتژیک در شرایطی انجام می‌شود که کیم جونگ اون با تکیه بر زرادخانه هسته‌ای و اتحاد نظامی با مسکو در موضع قدرت قرار دارد. در این میان، ماشین دیپلماسی پکن در تلاش است حکومت منزوی کره شمالی را از آغوش مسکو بیرون کشیده و به مدار اقتصادی خود بازگرداند. کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، امروز در پیونگ‌یانگ از شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، استقبال می‌کند. رهبر کره شمالی با برخورداری از یک متحد قاطع در روسیه و توسعه زرادخانه هسته‌ای خود، در موضع قدرت قرار دارد و تمایل اندکی برای تعامل با واشینگتن نشان می‌دهد. برای شی جین‌پینگ به عنوان رهبر دومین اقتصاد بزرگ جهان، این سفر دو‌روزه به کشور همسایه که نخستین بازدید او در هفت سال گذشته به شمار می‌رود، بخشی از یک تلاش برنامه‌ریزی‌شده برای کشاندن دوباره پیونگ‌یانگ به مدار نفوذ پکن است.

رئیس‌جمهور چین سال گذشته در جریان یک رژه نظامی عظیم در پکن، میزبان رهبر کره شمالی و دیگر رهبران نزدیک به پکن بود. از آن زمان تاکنون، دو کشور برخی از خدمات مسافربری ریلی و هوایی را از سر گرفته‌اند. اجلاس سران در هفته جاری به احتمال زیاد تضاد آشکاری با نخستین سفر  شی جین‌پینگ به این کشور منزوی در سال 2019 خواهد داشت. آن دیدار فقط چند ماه پس از آن انجام شد که نشست میان کیم و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، بر سر خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی و لغو تحریم‌ها به شکست انجامید.

توسعه زرادخانه اتمی در سایه جنگ اوکراین

از سال 2019، رهبر کره شمالی روابط نظامی و تجاری نزدیک‌تری با مسکو برقرار کرده است. این روابط با اعزام نیرو برای جنگیدن به نفع روسیه در جنگ اوکراین تقویت شده است. پیونگ‌یانگ با سرپیچی از تحریم‌های سازمان ملل متحد، به توسعه ظرفیت‌های هسته‌ای خود ادامه داده و مرزهای کشور را برای توقف فرار شهروندان مسدود کرده است. کره شمالی در آستانه ورود رهبر چین تلاش کرد قدرت خود را به نمایش بگذارد و روز شنبه برنامه‌های خود را برای ساخت یک ناوشکن 10 هزار تنی اعلام کرد. این حکومت همچنین روز یکشنبه جایگاه خود را به عنوان یک کشور دارای تسلیحات هسته‌ای دوباره تأیید کرد.

اندرو گیلهولم، تحلیلگر مؤسسه مشاوره ریسک‌های کنترلی، معتقد است سفر شی جین‌پینگ به پیونگ‌یانگ یک رویداد بسیار مهم و نقطه اوج چند سال بازگشت موفقیت‌آمیز برای کیم جونگ اون است. کیم در سال 2019 استقبال مجللی از  شی جین‌پینگ به عمل آورد که شامل حضور هزاران نفر با در دست داشتن پلاکاردهایی از چهره او و پرچم چین، و اجرای ترانه «من تو را دوست دارم‌ چین» بود. با وجود این، روابط میان این دو قدرت در مقاطعی، به‌ویژه بر سر برنامه هسته‌ای کره شمالی، تیره شده است. پکن به صورت علنی با آزمایش‌های هسته‌ای پیونگ‌یانگ مخالفت کرده و خواستار دست‌کشیدن این کشور از تسلیحات اتمی شده است.

کره شمالی همواره نسبت به وابستگی بیش از حد به چین که با آن مرزی 1400‌کیلومتری دارد، محتاط بوده است. در این معادله استراتژیک، پشتیبانی مسکو به احتمال زیاد نوعی تعادل را برای پیونگ‌یانگ فراهم می‌کند. جان دلوری، عضو ارشد انجمن آسیا، تأکید می‌کند‌ کره شمالی به صورت قطعی از آنچه قادر است به لحاظ نظامی به روسیه ارائه دهد، دستاوردهای اقتصادی کسب می‌کند. این وضعیت در واقع کره شمالی را در موقعیتی قرار می‌دهد که ممکن است برای افزایش حجم تجارت و سرمایه‌گذاری با چین احساس اعتماد‌به‌نفس بیشتری داشته باشد. یک دیپلمات منطقه‌ای اعلام کرد‌ هرگونه دستاورد ملموس این دیدار به احتمال زیاد حول محور همکاری‌های اقتصادی خواهد بود. این در حالی است که کره شمالی یک برنامه توسعه پنج‌ساله را آغاز می‌کند که شامل تبدیل گردشگری به یک صنعت پایدار و ساخت مسکن بیشتر است.

کره شمالی در اوایل سال 2020 مرزهای خود را به روی گردشگران خارجی بست و یکی از سخت‌گیرانه‌ترین کنترل‌های کووید 19 در جهان را اعمال کرد. این اقدام یک منبع کوچک اما مهم از ارزهای سخت را قطع کرد. پیش از آغاز همه‌گیری، گردشگران چینی ستون فقرات صنعت گردشگری کره شمالی بودند و بر اساس برخی برآوردها 90 درصد از گردشگران خارجی را تشکیل می‌دادند. بر اساس گزارش مقامات استانی روسیه و یک راهنمای تور غربی، نخستین گردشگران تفریحی شناخته‌شده که پس از کووید اجازه ورود به این کشور را یافتند، گروهی صدنفره از خاور دور روسیه در فوریه 2024 بودند. وزیر امور خارجه سنگاپور پس از سفر ماه گذشته خود اعلام کرد کره شمالی موفق شده است پیشرفت‌های اقتصادی به دست آورد و پیونگ‌یانگ به نظر می‌رسد تمایل اندکی برای تعامل با ایالات متحده یا کره جنوبی دارد.

خطوط قرمز  پیونگ‌یانگ

کره شمالی اتحاد دوباره با کره جنوبی را که مدت‌ها هدف هر دو ملتِ تقسیم‌شده از زمان جنگ سال 1950 بود، رد کرده است. با این حال، لی جائه میونگ، رئیس‌جمهور کره جنوبی، همچنان به گفت‌وگو علاقه‌مند است و از شی جین‌پینگ درخواست کرده است به تلاش‌های او یاری برساند.

 مون چونگ این، استاد دانشگاه یونسی در سئول و مشاور امنیت ملی یکی از رؤسای جمهور پیشین کره جنوبی، گفت سئول امیدوار است شی جین‌پینگ با میانجیگری خود نقش مثبتی در بهبود روابط دو کره ایفا کند. کیم جونگ اون خطوط قرمز مشخصی از جمله درباره برنامه هسته‌ای خود ترسیم کرده است. علاوه بر بیانیه روز یکشنبه، او پنجشنبه خواستار توسعه تصاعدی زرادخانه اتمی کشورش شد.

یانگ مو جین، رئیس دانشگاه مطالعات کره شمالی در سئول، بر این باور است که کیم به احتمال زیاد به گسترش تولید مواد شکافت‌پذیر، افزایش و استقرار تسلیحات هسته‌ای و تأکید بر مشروعیت تقویت بازدارندگی هسته‌ای پیونگ‌یانگ ادامه خواهد داد. کریستوفر گرین، متخصص امور کره در دانشگاه لیدن هلند، می‌گوید کیم اکنون جسورتر شده است. او احساس می‌کند قادر است توسعه چشمگیر زرادخانه هسته‌ای کره شمالی را با اطمینانی علنی دنبال کند؛ اطمینانی که ناشی از این آگاهی است که تا زمانی که او بی‌ثباتی آشکاری در منطقه ایجاد نکند، پکن تلاشی برای متوقف‌کردن او نخواهد کرد.

بن‌بست دیپلماتیک و اخاذی نظامی از واشینگتن

خواهر قدرتمند رهبر کره شمالی فشار ایالات متحده برای خلع سلاح هسته‌ای این کشور را یک رؤیای منسوخ خواند. او روز یکشنبه اعلام کرد پیونگ‌یانگ در برابر تهدیدات تحت رهبری آمریکا، زرادخانه هسته‌ای خود را به صورت پیوسته گسترش خواهد داد. این بیانیه تهاجمی فقط یک روز پیش از سفر رئیس‌جمهور چین به کره شمالی و گفت‌وگو با کیم جونگ اون منتشر شد. کیم یو جونگ، خواهر و مقام ارشد کره شمالی، با استفاده از نام رسمی این کشور گفت ادعای ایالات متحده برای تضعیف جایگاه کره شمالی به عنوان یک کشور دارای تسلیحات هسته‌ای هیچ قدرت الزام‌آور قانونی ندارد و هیچ‌کس تسلیم لفاظی‌های یک‌جانبه آمریکا نخواهد شد.

او ادعای ایالات متحده مبنی بر تأیید هدف مشترک ترامپ و شی جین‌پینگ برای خلع سلاح هسته‌ای کره شمالی در نشست ماه گذشته پکن را به عنوان اطلاعات نادرست رد کرد. کیم یو جونگ افزود برخی مقامات در ایالات متحده نتوانسته‌اند از رؤیای فرار از واقعیت و منسوخ خود بیدار شوند. کره شمالی از زمان فروپاشی دیپلماسی پرمخاطره کیم جونگ اون با ترامپ در سال 2019، بر بزرگ‌تر‌کردن زرادخانه هسته‌ای خود تمرکز کرده است. کارشناسان می‌گویند رهبر کره شمالی خواهان به رسمیت شناخته‌شدن بین‌المللی به عنوان یک قدرت هسته‌ای است تا بتواند لغو تحریم‌های اقتصادی بین‌المللی را مطالبه کند. کیم جونگ اون هفته گذشته در جریان بازدید از یک کارخانه جدید تولید مواد هسته‌ای گفت کره شمالی نیروهای هسته‌ای خود را با نرخی تصاعدی تقویت خواهد کرد.

در همین حال، خواهر پر‌نفوذ رهبر کره شمالی فشار ایالات متحده برای خلع سلاح هسته‌ای این کشور را یک رؤیای منسوخ خواند. او روز گذشته اعلام کرد‌ پیونگ‌یانگ در برابر تهدیدات تحت رهبری آمریکا، زرادخانه هسته‌ای خود را به صورت پیوسته گسترش خواهد داد. این بیانیه تهاجمی فقط یک روز پیش از سفر رئیس‌جمهور چین به کره شمالی و گفت‌وگو با کیم جونگ اون منتشر شد. کیم یو جونگ، خواهر و مقام ارشد کره شمالی، گفت ادعای ایالات متحده برای تضعیف جایگاه کره شمالی به عنوان یک کشور دارای تسلیحات هسته‌ای هیچ قدرت الزام‌آور قانونی ندارد و هیچ‌کس تسلیم لفاظی‌های یک‌جانبه آمریکا نخواهد شد.