تکذیب عبور نفتکش ایرانی «خطشکن» از تنگه هرمز؛ سیگنال AIS جعلی بود
آنچه درباره «خطشکن» منتشر شد، در نهایت نه یک نفتکش ایرانی در حال عبور از تنگه هرمز، بلکه یک سیگنال جعلی AIS بود که برای مدتی تصویری از یک ابرنفتکش ایرانی در حال شکستن محاصره دریایی آمریکا ایجاد کرد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
گزارشها درباره حرکت یک ابرنفتکش ایرانی با نام «خطشکن» در تنگه هرمز و تلاش آن برای عبور از محاصره دریایی آمریکا، پس از بررسی دادههای ماهوارهای از سوی شرکت تخصصی رصد نفتکشها، «تانکرترکرز»، تکذیب شد؛ این شرکت اعلام کرد سیگنال سامانه شناسایی خودکار (AIS) منتسب به این نفتکش جعلی بوده و اساساً چنین شناوری وجود خارجی ندارد.
ماجرا از آنجا آغاز شد که دادههای وبسایت «مارینترافیک» بامداد یکشنبه نشان میداد نفتکشی با پرچم ایران و نام KHAT SHEKAN (خطشکن) در محدوده تنگه هرمز در حال حرکت به سمت شرق و خلیج عمان است.
بر اساس اطلاعات ثبتشده در سامانه رهگیری، آبخور این کشتی ۲۲.۵ متر اعلام شده بود؛ رقمی که میتوانست با یک ابرنفتکش حامل محموله سنگین نفت خام مطابقت داشته باشد. مقصد کشتی نیز «نیجریه» ثبت شده بود و همین اطلاعات باعث شد گمانهزنیهایی درباره تلاش ایران برای ارسال نفت و شکستن محاصره دریایی آمریکا شکل بگیرد.
با این حال، شرکت «تانکرترکرز» پس از بررسی دادههای رهگیری و تصاویر ماهوارهای اعلام کرد این اطلاعات با یک شناور واقعی مطابقت ندارد.

این شرکت در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این نفتکش حتی وجود ندارد» و تأکید کرد تمام دادههای تکمیلی مربوط به سیگنال AIS نادرست بوده و هیچ تصویری از ماهوارهها نیز حرکت چنین شناوری را تأیید نمیکند.
نشانههای یک سیگنال جعلی
بررسی اطلاعات ثبتشده برای «خطشکن» چند نشانه غیرعادی را آشکار کرده بود. از جمله، برای این کشتی شماره شناسایی بینالمللی سازمان دریانوردی (IMO) ثبت نشده بود.
به گزارش ویک، همچنین علامت فراخوان رادیویی (Call Sign) درجشده در اطلاعات AIS، یعنی A8XZ9، به یک نفتکش شیمیایی با پرچم لیبریا به نام Stolt Bobcat تعلق دارد؛ کشتیای که طبق دادههای موجود در بندر تاراخونا در اسپانیا قرار داشته است.
از سوی دیگر، مسیر و زمانبندی ثبتشده برای «خطشکن» نیز با واقعیتهای دریایی سازگار نبود. تانکرترکرز با اشاره به مقصد ثبتشده «نیجریه» تأکید کرد که امکان طی کردن مسیر ایران تا نیجریه در بازه زمانی درجشده در سامانه وجود ندارد.
شرکت تانکرترکرز همچنین با توجه به نبود شواهد ماهوارهای، اعلام کرد هیچ نشانهای از خروج چنین نفتکشی از جزیره خارک وجود ندارد.
«خطشکن» چگونه خبرساز شد؟
پیش از انتشار نتیجه بررسی تانکرترکرز، اطلاعات مارینترافیک توجه رسانهها و تحلیلگران حوزه کشتیرانی را جلب کرده بود.
یورونیوز گزارش داده بود که این نفتکش با سرعت ثبتشده در حال حرکت به سمت شرق است و در صورت واقعی بودن اطلاعات، میتوانست ظرف حدود ۲۴ ساعت به خط محاصره دریایی آمریکا برسد. در همین حال، تحلیلگران احتمال داده بودند که این حرکت بخشی از تلاش ایران برای شکستن محاصره و ازسرگیری صادرات نفت باشد.
این گمانهزنیها با توجه به اظهارات اخیر عباس عراقچی درباره ضرورت شکسته شدن محاصره دریایی ایران تقویت شده بود. وزیر خارجه ایران روز جمعه گفته بود تهران برای صادرات نفت و انجام مذاکرات تلاش میکند و «محاصره باید بشکند».
با این حال، بررسیهای بعدی نشان داد دادههای مربوط به «خطشکن» قابل اتکا نبوده است.
تلاش واقعی برای صادرات نفت ایران
تکذیب وجود «خطشکن» به معنای منتفی بودن تلاش ایران برای صادرات نفت از مسیر دریایی نیست.
رویترز روز ۱۹ نوامبر گزارش داده بود که به گفته تانکرترکرز، یک نفتکش در خلیج فارس در حال بارگیری نفت خام ایران از طریق انتقال محموله از کشتی به کشتی بوده است. رویترز نوشت در صورت تکمیل این عملیات، این نفتکش میتوانست نخستین شناوری باشد که از زمان برقراری مجدد محاصره دریایی آمریکا در ماه ژوئیه، موفق به انتقال نفت خام ایران به خارج از منطقه میشود.
از این رو، اگرچه «خطشکن» و حرکت ادعایی آن در تنگه هرمز جعلی از آب درآمده، اصل تلاش برای یافتن راههایی جهت ادامه صادرات نفت ایران همچنان موضوعی واقعی و مورد توجه منابع ردیابی کشتیرانی و رسانههای بینالمللی است.
در همین چارچوب، گزارشهای مربوط به تجمع نفتکشها در اطراف جزیره خارک و تلاش برای انتقال محمولههای نفتی از طریق روشهای مختلف، همچنان مورد توجه نهادهای رصد کشتیرانی قرار دارد.
بنابراین، آنچه درباره «خطشکن» منتشر شد، در نهایت نه یک نفتکش ایرانی در حال عبور از تنگه هرمز، بلکه یک سیگنال جعلی AIS بود که برای مدتی تصویری از یک ابرنفتکش ایرانی در حال شکستن محاصره دریایی آمریکا ایجاد کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.