کشف شواهدی از وجود آب باستانی در دورترین بخشهای منظومه شمسی مربوط به ۴.۵ میلیارد سال پیش
شاید دورترین و سردترین گوشه منظومه شمسی، رازی از گذشته زمین و سیارههای همسایهاش را در دل خود پنهان کرده باشد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
دانشمندان شواهدی از وجود آب باستانی در دورترین بخشهای منظومه شمسی پیدا کردهاند؛ آبی که احتمالاً میلیاردها سال پیش در اجرام یخی آن منطقه وجود داشته و ترکیب شیمیایی متفاوتی با آب زمین دارد. این کشف با بررسی ۱۲ ذره بسیار ریز از غبار فضایی به دست آمده که از کمربند کویپر، منطقهای فراتر از مدار نپتون، به زمین رسیدهاند. پژوهشگران معتقدند این ذرات بخشی از نشانههای شیمیایی آب اولیه منظومه شمسی را در خود حفظ کردهاند.
کمربند کویپر منطقهای بسیار سرد در فاصله حدود ۳۰ برابر فاصله زمین تا خورشید است که میلیونها جرم یخی را در خود جای داده است. این اجرام از قدیمیترین بقایای شکلگیری منظومه شمسی، حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش، به شمار میروند. گروهی از دانشمندان به سرپرستی لیندزی کلر از ناسا، ۱۲ ذره غبار فضایی را که هواپیماهای ناسا از ارتفاعات بالای جو زمین جمعآوری کرده بودند، بررسی کردند. آثار برخورد ذرات پرانرژی خورشید روی این غبارها نشان داد که آنها مسیری بسیار طولانی را در فضا طی کردهاند و احتمالاً از نواحی بسیار دوردست منظومه شمسی، مانند کمربند کویپر، آمدهاند.
بررسی ترکیب این ذرات نشان داد که آنها علاوه بر مقدار زیادی کربن، حاوی کانیهایی مانند ساپونیت و سرپانتین هستند. این مواد معمولاً زمانی شکل میگیرند که آب با سنگها و مواد معدنی واکنش شیمیایی انجام دهد. بنابراین، وجود آنها نشان میدهد اجرامی که این غبارها از آنها جدا شدهاند، در گذشته آب مایع داشتهاند. دانشمندان احتمال میدهند گرمای ناشی از مواد رادیواکتیو یا برخورد اجرام فضایی، زمانی باعث ذوب شدن یخها درون این اجرام شده باشد. اگرچه آب مدتها پیش از بین رفته، آثار شیمیایی آن همچنان در این کانیها باقی مانده است.
نکته مهمتر این است که آب باستانی کشفشده، ترکیب متفاوتی با آب موجود در بخشهای نزدیکتر منظومه شمسی داشته است. پژوهشگران با بررسی انواع مختلف اکسیژن در این ذرات دریافتند که آب آن منطقه از شکلهای سنگینتر این عنصر غنی بوده و احتمالاً در یک مخزن جداگانه باقی مانده است. آنها معتقدند سیاره زحل در حفظ این جدایی نقش داشته و با ایجاد مانعی در مسیر حرکت مواد در اطراف خورشیدِ جوان، از ترکیب شدن مواد مناطق دوردست با بخشهای داخلی منظومه شمسی جلوگیری کرده است. این پژوهش در ۲۱ آبان ۱۴۰۵ در مجله ساینس ادوَنسز منتشر شده و شواهد تازهای از شرایط شیمیایی منظومه شمسی در میلیاردها سال پیش ارائه میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.