۱۸ آبان ۱۴۰۵ ۲۰:۴۳

مسلمانان در انتخابات آمریکا

از حاشیه‌نشینی تا عاملیت سیاسی

موفقیت‌هایی که مسلمانان و عرب‌های آمریکایی‌ها در انتخابات اخیر به دست آوردند، نقطه عطفی در رابطه این جامعه با سیاست داخلی آمریکا و نهادهای نمایندگی در آن کشور به شمار رفته‌ است. اگرچه قبلا نیز بخش‌هایی از این جامعه درگیر فعالیت‌های سیاسی بوده‌اند، اما این بار مشارکت گسترده‌ترشان تفاوت محسوسی با عملکرد گذشته آنها داشته‌ است.

کوروش احمدی دیپلمات پیشین

168 کاندیدای مسلمان که در انتخابات مقدماتی موفق بودند، در سطوح مختلف فدرال، ایالتی و محلی در انتخابات امسال شرکت کردند. بر پایه همین گزارش، 112 نفر از آنها یا پیروز شدند یا از رقبایشان جلوتر هستند. این در حالی بود که آنها در مبارزات انتخاباتی از جانب جریان‌های افراطی راست هدف حمله قرار داشتند؛ تا آنجا که حتی ترامپ عبدل ‌السید را که کاندیدای موفق سنا از میشیگان است، «جهادیست» و طرفدار گروه‌های تروریستی نامید.

در شرایطی که دیگر اقلیت‌ها در آمریکا موفقیت‌های درخشانی در اعمال نفوذ بر سیاست و حکومت در آمریکا داشته‌اند، کم‌توفیقی مسلمانان آمریکایی در استفاده از ظرفیت‌های جامعه خودشان همواره مورد بحث بوده‌ است. در مقام مقایسه، در حالی ‌که جمعیت یهودیان آمریکا (حدود 6.3 میلیون) و جمعیت مسلمانان آمریکا (5.7 میلیون) تقریبا برابر است، تعداد اعضای یهودی کنگره 35 نفر است (10 سناتور و 25 عضو مجلس نمایندگان)، در حالی که تعداد مسلمانان در کنگره قبلی پنج نفر و همه عضور مجلس نمایندگان بودند. در مورد دلایل، صحبت از این است که مسلمانان آمریکا به لحاظ نسلی، ملیت قبلی، مذهب، موقعیت

اقتصادی-اجتماعی، شرایط مهاجرت و محل زیست جغرافیایی با هم متفاوت هستند و این تفاوت‌ها تأثیر زیادی بر نحوه مشارکت سیاسی آنها دارد. اما اغلب دیگر جوامع مهاجر در آمریکا، ازجمله یهودیان‌ نیز کم‌و‌بیش با مشکلات مشابهی مواجه‌ هستند. برخی از مسلمانان از نسل قبل با اشاره به تفکیک دارالسلام و دارالکفر در اسلام معتقد بودند که مشارکت در نظام‌های سیاسی غیراسلامی حرام یا مکروه است و ادغام و مشارکت سیاسی در جوامع غربی را برای مسلمانان خطرناک می‌دانستند. دلیل دیگر بی‌اعتقادی و ناباوری مسلمانان در آمریکا نسبت به مفید و اثربخش‌بودن فعالیت‌های سیاسی از کانال‌های معمول و مرسوم در دموکراسی‌های غربی است. شرایط خاص در کشورهای عربی و اسلامی که بذر بی‌اطلاعی و بی‌اعتمادی نسبت به نهادی‌های مدنی را رشد می‌دهد، ظاهرا در محیط جدید نیز غالبا تسلط خود را بر ذهن مهاجرین حفظ می‌کند. به عبارت دیگر، اعراب و مسلمانانی که به کشورهای غربی مهاجرت کرده‌اند‍، همچنان حتی بعد از دو، سه نسل حامل ویروس بی‌تفاوتی و لاقیدی نسبت به فعالیت‌های مدنی و سیاسی در محیط جدید هستند. دلیل دیگر، تصورات و برداشتی عامیانه از سیاست و حکومت در دموکراسی‌ها و قدرت یهود در آمریکاست؛ تصوراتی که حاصل بی‌توجهی به شرایط عینی و واقعی جامعه میزبان بوده و نتیجه‌ای جز غلبه انواع تئوری‌های توطئه، تقدیرگرایی، یأس و تسلیم در برابر آنچه «ناشناخته» و «مرموز» و ناشی از قدرت نامحدود بازیگران ناپیدا پنداشته می‌شود، نداشته است‌ (ر.ک‌ مقاله نویسنده: قدرت یهود در آمریکا: از اسطوره تا واقعیت، راهبرد، شماره 25، پاییز 1381).

در چنین شرایطی، در سال 1982 برای اولین بار یک تشکل با نام «مسلمانان متحد آمریکا» (UMA) ایجاد شد و ازجمله بر آموختن روندهای سیاسی، مطلع‌کردن مسلمانان و تشویق آنها به رأی‌دادن و مشارکت در نظام سیاسی متمرکز شد. شورای امور سیاسی مسلمانان (MPAC) نیز در 1988 به وجود آمد و مبارزه با تبعیض و لابی‌گری در کنگره و دولت را هدف قرار داد. حادثه حمله به برج‌های دوقلو در نیویورک در 2001 از آن جهت که به موج اسلام‌هراسی دامن زد، تحول مهمی بود که موجب فعالیت بیشتر مسلمانان با هدف مقابله با کلیشه‌ها و نفرت دینی و اعتلای مشارکت شد. برخی نیز با تبلیغ ضرورت الگوگرفتن از حضرت رسول‌(ص) در مدینه که در آن هیچ مسلمانی حضور نداشت و... و با این هدف که کنگره و دولت را در مورد واقعیت اسلام مطلع کنند، شروع کردند.

دیده‌شدن مسلمان-عرب‌های آمریکایی در روندهای انتخاباتی عمدتا یک پدیده جدید است. مطابق نظرسنجی ISPU نرخ ثبت‌نام آنها برای رأی‌دادن از 60 درصدد در 2016 به 85 درصد در 2024 افزایش یافته است. اما در انتخابات 2024 تنها 54 درصد از مسلمانان واجد شرایط رأی دادند (این رقم برای یهودیان 82 درصد بود). با این حال رشد مشارکت مسلمانان که بیشتر ریشه در تغییر نسل و غالب‌شدن صدای نسل جدید و عبور از جزمیات نسل‌های قبل دارد، راهگشای تحول جدیدی است. این روند با انتخاب‌شدن یک عرب در مجلس نمایندگان در 2006 شروع شد.

سه تحول مهم نیز در موفقیت‌های مسلمانان آمریکا در انتخابات اخیر نقش داشت که هر سه نافی توطئه‌اندیشی در سیاست آمریکاست: یکی افزایش قابل ملاحظه نقش کمک‌های مالی کوچک است. السید که مخالف دریافت کمک‌های بزرگ از شرکت‌ها بود، در سه‌ماهه سوم 2026، 11.2 میلیون دلار از حدود 55 هزار نفر که زیر 200 دلار کمک کردند، دریافت کرد. این روش کمک مالی را به‌ویژه برنی سندرز در آمریکا رونق داد. شکست کاندیدای جمهوری‌خواه در ایالت تگزاس که به رغم کمک‌ 212 میلیون دلاری ایلان ماسک اتفاق افتاد، اهمیت کمک‌های کوچک را بیشتر برجسته کرد. تحول دیگر خشمی بود که در بخش‌هایی از جامعه آمریکا در پی جنایات اسرائیل در غزه و نارضایتی عمیق از حمایت ترامپ از نتانیاهو شکل گرفت و در نظرسنجی‌ها در حد بالای

60 درصد انعکاس یافت. تحول سوم، رشد جناح چپ حزب دموکرات در سال‌های اخیر بود. این تحول مهم واکنشی است به افزایش بی‌عدالتی در جامعه آمریکا که می‌تواند بیش از پیش تقویت شود. در انتخابات اخیر شش نامزد مورد حمایت سازمان سوسیالیست‌های دموکرات در انتخابات مجلس نمایندگان و کاندیداهای شهرداری در لس‌آنجلس، واشینگتن و پراویدنس پیروز شدند. با وجود موفقیت‌های اخیر، بخش مهمی از مسلمانان آمریکا هنوز یا به اهمیت رأی‌دادن و انتخابات واقف نیستند یا اگر هم رأی می‌دهند، به صورت گروهی و متشکل عمل نمی‌کنند و اغلب همدیگر را خنثی می‌کنند. مقایسه این وضعیت با الگوی رأی‌دادن جمعی یهودیان که طی دهه‌های اخیر حدود 80 درصد آنها در بسیاری از ادوار انتخاباتی به دموکرات‌ها رأی داده‌ و کمک‌های انتخاباتی خود را به نحوی بسیار حساب‌شده توزیع کرده‌اند و تمرکز آنها در سیاست خارجی بر مسائل خاورمیانه، بسیار گویاست.

مشکل بزرگ دیگر جامعه مسلمانان و اعراب در آمریکا این است که در قریب به اتفاق موارد، تعامل و همدلی بین آنها و دولت‌ها در کشورهای اسلامی وجود ندارد. علت اصلی این امر نیز آن است که به علت فقدان دموکراسی در اکثر این کشورها، هم مردم این کشورها و هم مهاجران عرب و مسلمان در آمریکا دولت‌های مذکور را الزاما نمایندگان خود نمی‌دانند. در نتیجه، یکی از نیرومندترین اسباب و انگیزه‌ها برای تشکل و فعالیت سیاسی مهاجران عرب و مسلمان در غرب عملا غایب است. در مقایسه، لازم به یادآوری است که لابی یهود در آمریکا وظیفه اصلی خود را حمایت از اسرائیل می‌داند؛ با این فرض که این دولت منتخب مردم و منعکس‌کننده خواست‌های مردم است. در عین حال، اسرائیل نیز در دهه‌های گذشته نقش مهمی در کمک به تشکل و تقویت لابی یهود در آمریکا داشته‌ است. به عبارت دیگر، نوعی همدلی، تفاهم و تعامل بین لابی یهود در آمریکا و اسرائیل وجود دارد که در رابطه بین اعراب و مسلمانان در آمریکا با کشورهای خودشان قابل تصور و تحقق نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.