وعده‌هایی که عملی نمی‌شوند

ادامه کمک‌های نظامی به اوکراین به چالشی جدی برای آمریکا و دیگر متحدان غربی آن تبدیل شده است. از یک سو مقام‌های اوکراینی نسبت به کمبود تسلیحات و مهمات نظامی هشدار می‌دهند و از سوی دیگر موانع و اختلاف‌نظرها در مورد ادامه کمک‌های نظامی به کی‌یف، روز به روز در حال شدت‌گرفتن است. در روزهای گذشته، پاریس میزبان گروهی از کشورهای غربی حامی اوکراین بود تا درباره ادامه کمک‌های نظامی به این کشور در جنگ با روسیه بحث و مذاکره کنند. رستم عمروف، وزیر دفاع اوکراین که آنلاین و به‌صورت ویدئویی در این گردهمایی حضور داشت، پس از پایان نشست تأکید کرد که اوکراین با کمبود بسیار شدید مهمات روبه‌روست. عمروف در حساب ایکس خود همچنین نوشت: «کمبود مهمات یک مشکل بسیار واقعی و فوری است که نیروهای مسلح ما در حال حاضر با آن مواجه هستند».

این ائتلاف کشورهای غربی متشکل از ۲۳ کشور اصلی، بخشی از گروه موسوم به رامشتاین است که بیش از ۵۰ کشور حامی اوکراین را گرد هم آورده است. سباستین لکورنو، وزیر دفاع فرانسه که میزبان رویداد بود گفت که فرانسه از ۷۸ توپخانه‌ در نظر گرفته‌شده، هزینه تهیه ۱۲ واحد توپخانه جدید در سال جاری را تقبل خواهد کرد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین هم در حساب ایکس خود نوشت: «من با رئیس‌جمهور امانوئل مکرون صحبت کردم تا از فرانسه به‌خاطر راه‌اندازی ائتلاف برای تأمین توپخانه و سلاح و مهمات برای اوکراین تشکر کنم». رئیس‌جمهوری اوکراین همچنین در ادامه افزود: «ما در این گفت‌وگو درباره نیاز به تقویت بیشتر دفاع هوایی اوکراین گفت‌وگو کردیم و این نیاز واقعی ماست، چراکه تقریبا هر شب توسط هواپیماهای بدون سرنشین و موشک‌های روسیه هدف قرار می‌گیریم».

وزیر دفاع اوکراین هم در این گردهمایی با اشاره به اینکه هیچ جایگزینی برای توپخانه مدرن وجود ندارد، تأکید کرد که این کشور به تلاش خود برای تولید مهمات ادامه می‌دهد. با استفاده از اسلحه‌های مدرن غربی که از گلوله‌های ۱۵۵ میلی‌متری به جای مهمات ۱۲۲ میلی‌متری توپخانه اتحاد جماهیر شوروی استفاده می‌کنند، عرضه این مهمات به اوکراین به یک مسئله حیاتی تبدیل شده است.

اتحادیه اروپا وعده داده بود تا بهار امسال یک میلیون گلوله به اوکراین تحویل دهد، اما قانون‌گذاران پارلمان اتحادیه اروپا می‌گویند تاکنون فقط ۳۰۰ هزار گلوله تحویل داده شده است. در گزارش سنای فرانسه که اخیرا منتشر شد، آمده است که پاریس و سایر دولت‌های اروپایی با چالش مهمی درخصوص برآورده‌کردن مهمات اوکراین روبه‌رو هستند.

سدریک پرین، رئیس کمیته روابط خارجی سنای فرانسه می‌گوید اوکراین روزانه پنج تا هشت هزار گلوله توپ شلیک می‌کند، درحالی‌که این رقم در طرف روسی به روزانه ۱۵ هزار گلوله توپ می‌رسد. وزارت دفاع فرانسه گفت که انتظار می‌رود تولید مهمات توپخانه‌ای این کشور سه برابر شود و به میزان برنامه‌ریزی‌شده ماهانه سه‌ هزار عدد در سال جاری برسد.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، گفته است که در ماه فوریه به اوکراین سفر خواهد کرد تا با مقام‌های کی‌یف گفت‌وگو کند. این دومین باری خوهد بود که مکرون از زمان حمله مسکو به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ به این کشور سفر می‌کند. در ماه‌های اخیر اوکراینی‌ها تلاش کردند عملیات‌هایی را برای ضد حمله و بازپس‌گیری سرزمین‌های ازدست‌رفته خود ترتیب دهند که این تلاش‌ها بدون نتیجه به پایان رسیده است.

مکرون می‌گوید کشورش در حال نهایی‌سازی توافق امنیتی با کی‌یف است که مشابه توافق‌نامه ۱۰ ساله‌ امضاشده در هفته گذشته میان لندن و کی‌یف، خواهد بود. در همین رابطه زلنسکی گفته که او و رئیس‌جمهوری فرانسه به مشاوران خود تأکید کرده‌اند که مذاکرات درمورد توافق دوجانبه را تسریع کنند. او همچنین اضافه کرده که قرار است طرفین درباره موارد بسته کمک‌های نظامی بعدی فرانسه به اوکراین نیز گفت‌وگو کنند.

«استفان سژورنه» وزیر خارجه جدید و جوان فرانسه هم که به اوکراین سفر کرده بود، تأکید کرد که پاریس می‌تواند با کی‌یف برای «تقویت ظرفیت اوکراین برای تولید تسلیحات در خاک این کشور» همکاری کند. این اظهارات در حالی مطرح شده که مقام‌های اوکراینی در هفته‌های اخیر از لزوم تولید تسلیحات در کشور خود و خودکفایی در این حوزه سخن گفته بودند.

چالش بایدن

در آن سوی اقیانوس اطلس، رئیس‌جمهور آمریکا به جمهوری‌خواهان هشدار داد که ممانعت از کمک‌های نظامی حیاتی ایالات متحده به اوکراین، «دنیای آزاد» را تهدید می‌کند. درخواست بایدن برای کمک ۶۰ میلیارد دلاری به کی‌یف به علت مخالفت جمهوری‌خواهان متوقف شده است، چراکه جمهوری‌خواهان تأیید خواسته‌های بایدن را منوط به انجام اقدامات اساسی و عملی دولت بایدن برای مهار مهاجرت غیرقانونی به آمریکا کرده‌اند. بایدن به رهبران مجلس نمایندگان و سنا گفته است که بن‌بست چندماهه بر سر کمک به اوکراین «امنیت ملی ایالات متحده، اتحاد ناتو و بقیه جهان آزاد را به خطر می‌اندازد». رئیس‌جمهور آمریکا از کنگره خواست تا به‌منظور ارسال سیگنال قوی از عزم ایالات متحده در دفاع از اوکراین در مقابل تهاجم روسیه، به سرعت بودجه بیشتری برای حمایت از اوکراین ارائه دهد. بایدن همچنین تصریح کرد که ما باید از هم‌اکنون برای رسیدگی به چالش‌های مرزی آمریکا اقدام کنیم.

در آستانه دومین سال حمله روسیه به اوکراین، پول پنتاگون برای دوباره پرکردن ذخایرش تمام شده، بنابراین بیشتر کمک‌های نظامی به اوکراین در حال حاضر متوقف شده است. در داخل ایالات متحده بر سر نحوه کمک به اوکراین اختلاف‌ نظر وجود دارد و مشخص نیست که آیا ایالات متحده بتواند مانند قبل به این کشور کمک کند یا خیر. تقابل حزبی با نزدیک‌شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در ماه نوامبر تشدید شده است. متحدان غربی آمریکا نگران هستند که چالش سیاسی دو حزب بر جنگ اوکراین تأثیر منفی بگذارد.

بن‌بست فعلی بازتابی از نحوه نگرش نمایندگان دو حزب و حتی حمایت مردمی ایالات متحده از جنگ است. بر اساس نظرسنجی انجام‌شده توسط شورای امور جهانی شیکاگو در اکتبر ۲۰۲۳، حدود نیمی از رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه و بیش از سه‌چهارم رأی‌دهندگان دموکرات موافق ادامه حمایت از اوکراین هستند. به طور مشابه، اکثریت دموکرات‌ها معتقدند ایالات متحده باید تا زمانی که اوکراین برای بازپس‌گیری سرزمین‌های اشغالی‌اش نیاز دارد، از این کشور حمایت نظامی و اقتصادی کند. در حالی که اکثریت جمهوری‌خواهان بر این باورند که رهبری ایالات متحده باید از اوکراین بخواهد تا راه‌حلی از طریق مذاکره با روسیه را دنبال کند.

با این حال، حتی در میان جمهوری‌خواهان کنگره درمورد اینکه چرا باید به اوکراین کمک کرد و چه کمکی باید ارائه شود اختلاف نظر عمیقی وجود دارد. برخی مخالف کمک مالی به اوکراین هستند و معتقدند جنگ دائمی باعث ویرانی ایالات متحده خواهد شد. برخی از جمهوری‌خواهان با کمک مالی به اوکراین موافق هستند، اما می‌گویند مسائل داخلی مانند امنیت مرزهای جنوبی باید اولویت اول رئیس‌جمهور ایالات متحده باشد.

مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا بارها تأکید کرده است که دولت بایدن باید اقدامات بیشتری درباره هجوم مهاجران غیرقانونی به آمریکا انجام دهد. او گفت: «ما باید اصرار داشته باشیم که مرزهای آمریکا اولویت اصلی باشد». از سوی دیگر، گزارش اخیر دیده‌بان پنتاگون مبنی بر اینکه آمریکا نتوانسته بیش از یک میلیارد دلار تجهیزات نظامی ارسالی به اوکراین را ردیابی کند، نگرانی‌هایی را در زمینه ارسال تجهیزات نظامی به اوکراین ایجاد کرده است. براساس گزارش اخیر حسابرسی پنتاگون، کمبود نظارت‌های لازم توسط مقامات آمریکایی به این معنی است که ایالات متحده نمی‌تواند بیش از یک میلیارد دلار تسلیحات و تجهیزات نظامی ارائه‌شده به اوکراین برای مبارزه با نیروهای روسیه را ردیابی کند. مقامات دولت بایدن همواره تأکید کرده‌اند که هیچ مدرکی دال بر دزدیده‌شدن تسلیحات وجود ندارد. اما این ممیزی پنتاگون، نظارت دقیق بر کمک‌های ایالات متحده به اوکراین را زیر سؤال می‌برد. دولت آمریکا دو سال است که می‌گوید نظارت‌های دقیقی روی کمک‌های نظامی به اوکراین اعمال کرده است. این در حالی است که اوکراین شهرت دیرینه‌ای در زمینه فساد دارد.

مانور ناتو

سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، اعلام‌ کرد که هفته آینده یکی از بزرگ‌ترین رزمایش‌های این سازمان نظامی با حضور بیش از ۹۰ هزار نظامی آغاز می‌شود. کریستوفر کاولی، فرمانده عالی نیروهای ناتو، در اروپا به خبرنگاران گفت هدف اصلی از برگزاری این رزمایش نظامی آمادگی اروپا برای تقابل با روسیه است. به گفته این فرمانده ناتو، جهان شاهد یکی از استثنائی‌ترین رزمایش‌های این نهاد نظامی در دهه‌های گذشته خواهد بود. کریستوفر کاولی می‌گوید نام این رزمایش «دفاع استوار» خواهد بود و چندین هفته طول می‌کشد و در ماه می‌ خاتمه می‌یابد. یگان‌هایی از تمام ۳۱ کشور عضو ناتو از‌ جمله عضو تازه ملحق‌شده، سوئد نیز در این رزمایش عظیم شرکت خواهند کرد. ژنرال کاولی بر اهمیت این «رزمایش راهبردی» تأکید کرد و گفت: «نیروهای ائتلاف توانایی خود را برای تقویت منطقه اروپایی و آن‌سوی اقیانوس اطلس در همکاری با نیروهای ایالات متحده و کانادا نشان خواهند داد». انتظار می‌رود رزمایش «دفاع استوار» شامل مراحل و فازهای چند‌وجهی باشد که طیفی از چالش‌های امنیتی بالقوه‌ را که ممکن است ناتو در اروپا با آنها روبه‌رو شود، شبیه‌سازی می‌کند. در این رزمایش از ۵۰ ناو، ۸۰ جت جنگی و بیش از ۱۱۰۰ تانک و نفربر استفاده خواهد شد. به این ترتیب اروپا شاهد بزرگ‌ترین رزمایش نظامی از سال ۱۹۸۸ -دو سال پیش از فروپاشی کامل اتحاد جماهیر شوروی- خواهد بود. راب بائر، دریاسالار آمریکایی و رئیس کمیته نظامی ناتو نیز گفت مقیاس این رزمایش، نمایشی از «آمادگی جدید این ائتلاف است». او گفت در این رزمایش ناتو رکورد تعداد نیروهای شرکت‌کننده را خواهد شکست. بائر همچنین اعلام‌ کرد که «کشورهای عضو ناتو باید برای جنگ احتمالی آینده با روسیه آماده‌تر شوند». این ژنرال تأکید کرد: «‌ناتو می‌خواهد در صلح باشد، اما اگر روسیه به نیروهای ائتلاف حمله کند، باید آماده باشیم». این فرمانده ارشد ناتو گفت که نیروهای زمینی روسیه به‌دلیل جنگ در اوکراین به‌شدت تخریب شده‌اند، اما نیروی دریایی و هوایی این کشور همچنان به صورت قابل‌توجهی قدرتمندند. او به کشورهای عضو ناتو هشدار داد که تلاش‌های مسکو برای بازسازی نیروهایش تحت تأثیر تحریم‌های غرب با مشکل مواجه شده، اما کرملین همچنان در حال افزایش تولید توپخانه و موشک است. سازمان پیمان آتلانتیک شمالی یا ناتو، یک ائتلاف نظامی میان کشورهای آمریکای شمالی و اروپایی است و همان‌طورکه از اسمش پیداست قدرت‌های دو سوی اقیانوس اطلس را به‌ هم پیوند می‌دهد. این سازمان در سال ۱۹۴۹ با عضویت ۱۲ کشور تشکیل شد و هدف اولیه آن مقابله با نفوذ و سلطه اتحاد جماهیر شوروی در اروپا بود. این سازمان در طول جنگ سرد گسترش یافت و کشورهای دیگری از‌ جمله ترکیه را به‌عنوان عضو پذیرفت. اما این گسترش پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی پیشین نیز ادامه یافت و مرزهای ناتو به سمت شرق اروپا گسترده شد، به‌طوری‌که بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴، ۱۰ کشور پیش‌تر کمونیستی از‌ جمله لهستان، مجارستان، آلبانی و لیتوانی به عضویت ناتو در‌آمدند. در یک سال اخیر دو کشور فنلاند و سوئد نیز پس از حمله روسیه به اوکراین تصمیم‌ گرفتند به این سازمان بپیوندند.