مدرسه‌سازی روی زمین‌های سبز تهران

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

بیش از ۸۰ زمین برای ساخت مجتمع‌های آموزشی جدید تهران بررسی شده و پس از غربال به حدود ۱۰ زمین رسیده است. قرار‌گرفتن در پهنه G یکی از دلایل اصلی حذف گزینه‌های اولیه بوده اما در فهرست نهایی نیز دو زمین مشیریه و آزادگان با پهنه G تثبیت‌شده باقی مانده‌اند. چهار زمین دیگر کاربری آموزشی دارند. هم‌زمان برای ساخت ۱۰ مجتمع نخست حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان بدون احتساب ارزش زمین برآورد شده و قرار است بخشی از این هزینه با واگذاری املاک آموزش و پرورش به شهرداری جبران شود؛ املاکی که هنوز فهرست و ارزش آنها منتشر نشده است. تهران ۸۰۴ مدرسه فرسوده و تخریبی دارد. سرانه آموزشی استان نیز از ۵.۲۸ مترمربع در ابتدای دولت به ۵.۷۹ مترمربع رسیده و جایگاه تهران از رتبه بیست‌وهشتم به بیست‌ویکم کشور تغییر کرده است. با این حال کمبود فضای آموزشی به‌ویژه در مناطق متراکم جنوب و غرب تهران ادامه دارد. برنامه مشترک دولت و شهرداری با هدف جبران همین کمبود شکل گرفته و ساخت ۴۵۰ مجتمع آموزشی بزرگ در افق طرح مطرح شده است. ۸۰ مجتمع در اولویت قرار گرفته‌اند و مرحله نخست با ۱۰ پروژه آغاز شده است. انتخاب همین ۱۰ زمین حاصل بررسی بیش از ۸۰ گزینه است. بخش مهمی از زمین‌های اولیه به دلیل قرارگرفتن در پهنه G از فهرست خارج شده‌اند و چهار زمین باقی‌مانده اساسا کاربری آموزشی دارند. با این حال مشیریه و آزادگان با پهنه G تثبیت‌شده از مرحله غربال عبور کرده‌اند. پرونده شهرسازی این زمین‌ها هنوز بسته نشده و برای ساخت مجتمع آموزشی باید مسیر قانونی تغییر یا تعیین‌تکلیف کاربری طی شود.

ابعاد پروژه‌ها نیز با یک مدرسه معمولی تفاوت دارد. مجتمع‌های جدید بزرگ‌مقیاس و چندعملکردی طراحی شده‌اند و علاوه بر کلاس‌های درس فضاهایی مانند سالن ورزشی و سالن چندمنظوره و کتابخانه و آزمایشگاه و کارگاه و در برخی پروژه‌ها استخر و مسجد و خدمات محله‌ای برای آنها پیش‌بینی شده است. زمین‌های بیش از ۱۰ هزار مترمربع در اولویت این الگو قرار دارند. به همین دلیل در دو زمین واقع در پهنه G فقط محل ساخت مدرسه مطرح نیست و سطح اشغال و زیربنا و سهم فضاهای خدماتی و میزان سطح سختی که به زمین اضافه می‌شود نیز اهمیت دارد. غربال بیش از ۸۰ زمین به حدود ۱۰ مورد نشان می‌دهد بخش بزرگی از تعارض‌های اولیه با پهنه فضای سبز حذف شده است. با این حال باقی‌ماندن دو زمین در پهنه G به معنای آن است که انتخاب زمین پایان فرایند نیست. میزان بارگذاری ساختمانی این دو مجتمع و سهمی از زمین که به ساختمان و فضاهای جانبی اختصاص پیدا می‌کند هنوز باید تعیین‌تکلیف شود. مراسم خشت‌گذاری پروژه‌های مرحله نخست نیز در شرایطی برگزار شده که این مرحله برای زمین‌های دارای پهنه G هنوز کامل نشده است. در کنار زمین‌ها، مسئله تأمین مالی بخش دیگری از طرح است. هزینه ساخت ۱۰ مجتمع نخست بدون محاسبه ارزش زمین حدود ۱۵ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.  شهرداری زمین و هزینه ساخت را تأمین می‌کند و قرار است در مقابل تعدادی از مدارس و املاک آموزش و پرورش به مدیریت شهری منتقل شود. در مرحله نخست صحبت از ۸۰ مدرسه است اما فهرست این املاک منتشر نشده و مشخص نیست چه تعداد از آنها در مناطق گران‌قیمت تهران قرار دارند و مساحت و ارزش کارشناسی آنها چقدر است.

اهمیت ارزش زمین مدارس موجود را می‌توان در برآورد ارائه‌شده از سوی استانداری دید. برای نشان‌دادن ظرفیت دارایی‌های آموزش و پرورش از مدرسه‌ای در میدان ونک مثال زده شده که ارزش فروش آن معادل منابع مورد نیاز برای تکمیل سه هزار مدرسه نیمه‌تمام عنوان شده است. هم‌زمان بیش از ۶۰۰ هزار مترمربع زمین نیز در ماه‌های اخیر تحویل آموزش و پرورش شده است. با این اعداد هزینه واقعی طرح فقط همان ۱۵ هزار میلیارد تومان ساخت نیست. ارزش زمین‌هایی که شهرداری برای مجتمع‌های جدید می‌دهد و ارزش املاکی که در مقابل دریافت می‌کند نیز در حساب نهایی قرار می‌گیرد.

در نتیجه مرحله نخست مدرسه‌سازی تهران دو بخش تعیین‌تکلیف‌نشده دارد؛ میزان بارگذاری روی دو زمین مشیریه و آزادگان با پهنه G تثبیت‌شده و ارزش املاکی که برای جبران هزینه ساخت به شهرداری منتقل می‌شوند. انتشار مشخصات ساختمانی این دو پروژه و فهرست و ارزش ۸۰ ملک مورد تهاتر نشان می‌دهد ساخت مجتمع‌های آموزشی جدید در نهایت چه میزان زمین و دارایی شهری را درگیر خواهد کرد.