حمله پهپادهای اوکراینی به شریانهای تولید انرژی مسکو در دریای سیاه
شعلههای آتش در «توآپسه»
حملات گسترده پهپادی اوکراین به پالایشگاههای نفتی روسیه در سواحل دریای سیاه، همزمان با انسداد تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی را با بحران مواجه کرده است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: حملات گسترده پهپادی اوکراین به پالایشگاههای نفتی روسیه در سواحل دریای سیاه، همزمان با انسداد تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی را با بحران مواجه کرده است. ارتش اوکراین در یک عملیات شبانه، یکی از شریانهای اصلی انرژی روسیه را در شهر بندری توآپسه واقع در سواحل دریای سیاه هدف قرار داد. این حمله پهپادی که ستونهای عظیمی از دود سمی را به آسمان فرستاد، مقامات محلی را وادار کرد تا با صدور هشدارهای اضطراری از ساکنان بخواهند پنجرهها را بسته نگه دارند و در خانهها بمانند. دلیل این هشدار، ورود محصولات ناشی از احتراق به اتمسفر اعلام شد. پالایشگاه توآپسه پیش از این نیز در شانزدهم آوریل به دلیل آسیبهای ناشی از یک حمله پهپادی دیگر تعطیل شده بود، اما حمله اخیر ابعاد تازهای از آسیبپذیری زیرساختهای مسکو را به نمایش گذاشت.
کییف در دو ماه گذشته فراتر از دریای سیاه، دیگر بخشهای کلیدی شبکه گسترده تولید نفت روسیه را نیز در هم کوبیده است. بنادر اوستلوگا و پریمورسک در دریای بالتیک که بهطور مشترک مسئولیت مدیریت حدود 40 درصد از صادرات نفت خام دریایی روسیه را بر عهده دارند، ازجمله این اهداف راهبردی بودهاند. ستاد کل ارتش اوکراین با تأیید این حملات، اعلام کرد که زیرساختهای درگیر در تأمین نیازهای ارتش اشغالگر روسیه در خاک اوکراین را هدف قرار میدهد. این تغییر تاکتیک، نشاندهنده توانایی فزاینده کییف برای کشاندن دامنه جنگ به داخل مرزهای روسیه و تحمیل هزینههای ملموس به جمعیت این کشور است؛ ضربهای سنگین به تلاشهای ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه برای مصون نگهداشتن شهروندانش از پیامدهای این تهاجم.
شعلههای نفت در مرزهای قفقاز
بندر توآپسه در نزدیکی مرز روسیه با گرجستان قرار دارد و با فاصلهای بیش از 480 کیلومتر از نزدیکترین نقطه تحت کنترل نیروهای اوکراینی، اکنون به راحتی در تیررس پهپادهای تهاجمی دوربرد کییف قرار گرفته است. این حملات پهپادی به نوعی آینه تمامنمای کارزار زمستانی مسکو برای نابودی شبکه برق اوکراین است؛ کارزاری که بخش بزرگی از جمعیت این کشور را در آپارتمانهای تاریک و بدون سیستم گرمایشی رها کرد تا روحیه مقاومت اوکراین را در هم بشکند. اکنون، پیامدهای زیستمحیطی و روانی این نبرد به خاک روسیه کشیده شده است. در هفتههای اخیر، قطرات سیاه و نفتمانند از آسمان توآپسه باریده و نشت نفت در دریای سیاه، لکههایی به وسعت چندین مایل مربع در آبهای منطقه ایجاد کرده است.
افراد ساکن در مجاورت پالایشگاه وادار به تخلیه شدند و بیش از صد نیروی امدادی برای مهار شعلههای آتش وارد عمل شدند. تصاویر منتشرشده از صحنه حادثه، یک گلوله آتشین عظیم را بر فراز پالایشگاه نشان میدهد که دود غلیظی را به سراسر شهر میفرستد. شهروندان روس با انتشار ویدئوهایی در شبکههای اجتماعی، از پوشیدهشدن شهر با دوده و تأثیرات مخرب آن بر محیط زیست و زندگی روزمره خود شکایت دارند.
لرزه بر بازارهای جهانی انرژی
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، با اتخاذ موضعی تهاجمی، کییف را متهم کرد که با این اقدامات، کسری نفت در بازارهای جهانی را افزایش میدهد. او با اشاره به وضعیت بحرانی بازارهای انرژی که به دلیل انسداد تنگه هرمز دچار مشکلات جدی هستند، هشدار داد که حملات اوکراین به بیثباتی بیشتر دامن میزند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که وزارت دفاع اوکراین در پایان ماه گذشته به صراحت هدف خود را واردکردن یک ضربه قاطع به اقتصاد روسیه اعلام کرده بود؛ هدفی که در عمل بسیار دشوارتر از صدور بیانیههای نظامی است.
به گزارش والاستریت ژورنال، به نقل از سرگئی واکولنکو، عضو ارشد مرکز کارنگی اوراسیا در روسیه و اقتصاددانی که پیشتر در صنعت نفت و گاز فعالیت داشته، تولید نفت روسیه در اواخر ماه مارس و اوایل ماه آوریل در نتیجه این حملات کاهش یافت، اما از آن زمان دوباره روند صعودی به خود گرفته است. افزون بر این، جنگ در خاورمیانه میان ایالات متحده و ایران و بستهشدن تنگه هرمز که صادرات نفت خلیج فارس را مختل کرده، موجب افزایش قیمتها شده است. این افزایش قیمت، درآمدهای مسکو از فروش نفت را در سطحی بسیار بالاتر از ماه فوریه و پیش از آغاز درگیریهای خاورمیانه نگه داشته است.
به باور واکولنکو، ضربات اوکراین بر بنادر و پالایشگاهها میتواند اثرگذار باشد، اما کییف برای موفقیت به حفظ شدت بسیار بالای حملات پهپادی بهصورت همزمان بر چندین هدف کلیدی نیاز دارد. او تأکید میکند که اگر اوکراین بتواند جریان پهپادها را با همان شدت حمله به اوستلوگا حفظ کند و دامنه آن را به پریمورسک و نووروسیسک بهعنوان یک بندر مهم دریای سیاه گسترش دهد، آسیب درخور توجهی به مسکو وارد خواهد شد. با این وجود، چالش اصلی محدودیت زرادخانه اوکراین است. این حملات به پهپادهای متعددی نیاز دارد؛ چراکه بیشتر آنها در هر موج حمله رهگیری و سرنگون میشوند و یک انهدام موفق، نیازمند اصابت حداقل چهار یا پنج پرتابه است.
سایه غلات غارتشده بر روابط اوکراین و اسرائیل
در حالی که شعلههای جنگ در شرق اروپا و خاورمیانه زبانه میکشد، یک مناقشه تجاری و دیپلماتیک بیسابقه، روابط میان کییف و تلآویو را تیره کرده است. گیدئون ساعر، وزیر امور خارجه اسرائیل، ادعاهای اوکراین مبنی بر صدور مجوز از سوی اسرائیل برای ورود غلات بهسرقترفته اوکراینی به بنادر خود را رد کرد و رویکرد کییف را نوعی دیپلماسی توییتری خواند. به گزارش کلش ریپورت، ساعر در واکنش به اظهارات ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرد که هیچ شواهد رسمیای برای اثبات این ادعا که یک کشتی باری روسی منتظر پهلوگیری، حامل غلات غارتشده از مناطق اشغالی اوکراین است، دریافت نکردهاند.
ساعر در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت این نوع دیپلماسی در شبکههای اجتماعی مورد پذیرش نیست. او توضیح داد که شناور مورد بحث هنوز وارد بندر نشده و هیچ اسنادی ارائه نکرده است؛ مسئلهای که تأیید ادعاهای کییف را غیرممکن میکند. وزیر خارجه اسرائیل همچنین تأکید کرد که اوکراین هیچ درخواست رسمیای برای دریافت کمک حقوقی ارائه نداده و هرگونه اقدام قهری باید براساس شواهد و از طریق مجاری قانونی صورت گیرد. ساعر با پیامی صریح به متحدان اوکراینی گفت که اگر سندی مبنی بر سرقت وجود دارد، باید از کانالهای مناسب ارائه شود و اسرائیل تحت تأثیر فشارهای افکار عمومی تصمیمگیری نخواهد کرد.
نگرانیهای اوکراین تنها به یک محموله محدود نمیشود؛ کییف نسبت به ورود محمولههای متعدد غلات که ادعا میکند توسط مسکو به سرقت رفتهاند، معترض است. آندری سیبیها، وزیر امور خارجه اوکراین، اعلام کرد که سفیر اسرائیل احضار شده و یک اعتراض رسمی درباره گزارشهای مربوط به ورود این محمولهها به بندر حیفا صادر شده است. روزنامه اسرائیلی هاآرتص نیز تأیید کرد که یک کشتی حامل غلات در انتظار مجوز پهلوگیری است، در حالی که چندین محموله مشابه در اوایل سال جاری در بنادر اسرائیل تخلیه شدهاند. دفتر دادستان کل اوکراین برای توقیف این محموله از اسرائیل درخواست کمک حقوقی کرده، اما هنوز مشخص نیست طرف اسرائیلی چه اقدامی در این زمینه انجام داده است. تنشها زمانی به اوج رسید که ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد اوکراین در حال آمادهسازی تحریمهایی علیه شرکتهای درگیر در حملونقل این غلات است. او با لحنی هشدارآمیز تأکید کرد که چنین تجارتی مصداق مداخله در اموال مسروقه است و میتواند به روابط استراتژیک میان کییف و اورشلیم آسیب جدی وارد کند. این رویارویی دیپلماتیک، نشاندهنده شکنندگی اتحادهای غربی در زمانی است که سیاستگذاریهای هیجانی و رسانهای، جایگزین روندهای حقوقی و دیپلماسی سنتی میشود.
