مروری بر رشد تولید در بزرگترین خودروسازی بخش خصوصی
رکورد «ایرانخودرو» در طوفان رکود
بهار سال ۱۴۰۵، بخش مولد کشور مثل چند فصول گذشته با رکود تورمی روبرو بوده است، اما در این میان بخشهایی از تولید کشور با وجود افزایش بحرانها، نه تنها خروجیشان را متوقف نکردند بلکه توانستند نسبت به گذشته رشد نیز داشته باشند. ایرانخودرو به عنوان نمادی از این وضعیت است و اینکه چگونه این بخش از صنعت خودروی درمحاق فرو رفته توانسته خودش را از این بحران نجات دهد، موضوعی است که باید واکاوی شود.
بهار سال ۱۴۰۵ برای تولید کشور اصلاً بهاری نبود. این را دادههای مرکز آمار و بانک مرکزی میگویند از تورم در تولید گرفته تا تورم در واردات و صادرات و البته تورم مصرف کننده. همه گزارشها حکایت از آن داشتهاند که در این فصل رکود تورمی تشدید شده و تبعات جنگ تحمیلی نیز بر شدت آن افزوده بود. افزایش نرخ ارز، بلاتکلیفی در سیاستگذاریها و اختلال در روند روزمره تولید و البته تورم افسارگسیخته همه و همه مزید بر این شد که در بهار سال ۱۴۰۵ برای اغلب بخش مولد کشور رکود تورمی چیره شده بر اقتصاد بیشتر تشدید شود.
در این میان، برخی از بخشهای مولد اقتصادی کشور توانستند همچنان با وجود همه بحرانهای اشاره شده، نه تنها تولیدشان متوقف یا ثابت بماند، بلکه رشد هم داشته باشند. به عنوان نمونه ایرانخودرو بخشی از صنعت خودروی کشور بود که در سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ روند رو به رشد خود را ادامه داد، این در حالی است که صنعت خودرو خود با بحران دامنهدار روبرو بوده و تولید در این بخش انگار به یک خاطره تبدیل شده است.
براساس دادههای کدال، تولید کل صنعت خودرو نسبت به پارسال ۴۸ درصد پایینتر آمد. سایپا ۶۶ درصد افت کرد. پارسخودرو ۷۸ درصد سقوط کرد. اما در این اوضاع خراب، ایرانخودرو نهتنها سرپا ماند، بلکه ۱۰۰ هزار و ۶۹۴ دستگاه خودرو تولید کرد و تنها خودروسازی بود که برنامه وزارت صمت را ۱۰۰ درصد محقق کرد.
«مدیریت بحران زنجیره تأمین» توسط «مدیریت بخش خصوصی»، گزارهای که سایر خودروسازان دیگر از آن برخوردار نبودند. این را صاحبنظران و کارشناسان اقتصادی در پاسخ به چرایی رشد تولید ایرانخودرو در میانه رکود در اقتصاد و البته در صنعت خودرو مطرح کردند.
به معنای دیگر شکاف عمیق عملکردی ایرانخودرو در مقایسه با دیگر خودروسازان، نشاندهنده تفاوت در مدیریت بحران زنجیره تأمین و تابآوری سازمانی بوده است.
ایرانخودرو با اتخاذ سه راهبرد فوری مدیریتی (تمرکز بر تأمین قطعات استراتژیک که بیشترین تأثیر را بر خط تولید داشتند، بهینهسازی فرآیندهای تولید و کاهش زمانهای مرده در کارخانه و هماهنگی با نهادهای دولتی برای تأمین پایدار انرژی در فصل گرما)، توانست وضعیت را کنترل کند.
در خرداد ۱۴۰۵، ایرانخودرو ۴۴ هزار و ۹۷۶ دستگاه تولید کرد. این میزان تولید نهتنها از برنامه وزارت صمت (۴۲ هزار و ۶۳۰ دستگاه) بیشتر بود، بلکه یک رکورد برای خودش محسوب میشود.
اما چرا سایپا در همین مدت ۶۶ درصد افت تولید داشت؟
بحران سایپا عمیقتر از یک شوک فصلی هست. مشکلات ساختاری، مدیریتی و تأمین قطعات در سایپا نمیتوان در یک بازه کوتاه سه ماه حل شود. مهمتر از آن اینکه این خودروساز همچنان با سیاستگذاری دولتی اداره میشود و این به بزرگترین معضل سایپا تبدیل شده است.
اگر چه ایرانخودرو توانست از بحران رکودی بهار سال ۱۴۰۵ نجات یابد اما همچنان متغیرهای اصلی و بیرونی برقرار است. تورم، نوسانات ارزی و کاهش قدرت خرید مردم. اما انعطافپذیری و سازگاری این خودروساز با مدیریت خصوصیاش این امید را ایجاد کرده که بتواند در ماههای آینده روند رو به رشد خود را حفظ کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
