گزارش تحقیقی از انتقال ۱.۷ میلیارد دلار از مسیر بانک‌های جمهوری آذربایجان برای کوشنر

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

گزارش‌هایی منتشر شده مبنی بر اینکه صدها میلیون دلار از مسیر جمهوری آذربایجان به یک حساب بانکی مخفی منتقل شده که ادعا می‌شود جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد پیشین دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، امکان دسترسی به آن را داشته است.

بر اساس تحقیق منتشرشده در مجله «ونیتی فر»، اطلاعات هلند هنگام رصد تلفن کوشنر مشخص کرده که مبلغ هنگفتی از یک بانک جمهوری آذربایجان به حسابی در امارات متحده عربی ارسال شده است. این موضوع در گزارش روز ۲۲ اکتبر «متیو کول»، روزنامه‌نگار تحقیقی آمریکایی منتشر شد که بخشی از کتاب جدید وی با عنوان «شاهزادگان و دزدان» است.

در این تحقیق، سخن از یک حساب حدوداً ۷۵۰ میلیون دلاری و یک میلیارد دلار پول اضافی است که ادعا می‌شود از طریق جمهوری آذربایجان به اسرائیل ارسال شده است.

نویسنده، این عملیات‌های مالی را با مذاکرات دیپلماتیک غیر رسمی میان آمریکا، عربستان سعودی، امارات و رژیم اسرائیل مرتبط می‌داند.

با این حال، هیچ مدرکی دال بر تعلق این وجوه به دولت جمهوری آذربایجان یا سازماندهی این عملیات‌ها توسط مقامات باکو ارائه نشده و نام بانک آذربایجانیِ انجام‌دهنده این حواله‌ها نیز فاش نشده است.

اطلاعات هلند چگونه به تلفن کوشنر نفوذ کرد؟

بر اساس تحقیق متیو کول، سرویس اطلاعات و امنیت نظامی هلند (MIVD) در اواخر سال ۲۰۱۷ از طریق یک مجرم سایبری مرتبط با اطلاعات نظامی روسیه، به داده‌های استخراج‌شده از تلفن کوشنر دسترسی پیدا کرد.

ماموران اطلاعاتی هلند ابتدا تصاویر صفحه نمایش تلفن آیفون کوشنر را در سرورهای اطلاعات نظامی روسیه کشف کردند و سپس با استفاده از همان ضعف فنی، در اوایل سال ۲۰۱۸ توانستند صفحه تلفن او را رصد کنند.

توجه نیروهای اطلاعاتی به ورود کوشنر به یک حساب بانکی در امارات جلب شد که طبق این تحقیق، پیش‌تر صدها میلیون دلار از یک بانک جمهوری آذربایجان دریافت کرده بود.

اطلاعات هلند در مرحله نخست احتمال داد که حساب مبدا ممکن است با دولت جمهوری آذربایجان مرتبط باشد، اما در این گزارش اسناد بانکیِ تاییدکننده چنین ارتباطی منتشر نشده است.

حساب ۷۵۰ میلیون دلاری و نقش واسطه‌ای بانک آذربایجانی

حسابی که در این تحقیق به طور قراردادی «آلفا» نامیده شده، در «بانک اول ابوظبی»، یکی از بزرگ‌ترین نهادهای مالی امارات قرار داشت. به گفته نویسنده، از سال ۲۰۱۷ رهبران عربستان سعودی و امارات حدود ۷۵۰ میلیون دلار به این حساب واریز کرده‌اند که ادعا می‌شود برای تامین مالی ابتکارات غیررسمی سیاست خارجی در نظر گرفته شده بود.

مالک حقوقی حساب، کوشنر نبود و این حساب به موسسه خیریه «وطنی الامارات» با تامین مالی دولت امارات تعلق داشت؛ اما گزارش می‌گوید کوشنر در این حساب صاحب امضای مجاز بوده و امکان انجام برخی عملیات‌های بانکی را داشته است.

مهم‌ترین بخش گزارش درباره جمهوری آذربایجان، سازوکار گردش پول است. به نوشته کول، تمام وجوه حسابِ تحت رصد اطلاعات هلند، از یک بانک جمهوری آذربایجان به دلار آمریکا ارسال شده بود.

نویسنده مدعی است برخی بانک‌های جمهوری آذربایجان برای انتقال مبالغ کلانِ دریافتی به ریال سعودی و درهم امارات، در ازای کارمزد ۶ تا ۷ درصدی واسطه‌گری کرده و معادل دلاری آن را به خارج فرستاده‌اند.

طبق این سازوکار، مشتری پول را به ارز محلی به بانک آذربایجانی می‌فرستاد و بانک با استفاده از حساب داخلی دیگری، معادل دلاری را به گیرنده خارجی منتقل می‌کرد؛ روشی که به گفته نویسنده، تشخیص منشأ اولیه پول را دشوار می‌کند.

ادعای ارسال یک میلیارد دلار دیگر از مسیر باکو به اسرائیل

این تحقیق به دومین عملیات مالی بزرگ از مسیر جمهوری آذربایجان نیز می‌پردازد. به گفته منابع نویسنده، محمد بن زاید، رئیس دولت امارات تا بهار ۲۰۱۸ حدود یک میلیارد دلار را که ادعا می‌شود برای کوشنر در نظر گرفته شده بود، از طریق جمهوری آذربایجان به اسرائیل فرستاد.

حساب دوم که کول آن را «بتا» می‌نامد، در بانک مرکزی اسرائیل قرار داشت. مقاله مدعی است که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل باید از حواله‌های احتمالی این حساب مطلع می‌شد و دیوید فریدمن، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل، در این زمینه میان کوشنر و نتانیاهو واسطه‌گری کرده است.

فریدمن این ادعاها را قاطعانه رد کرد و وکیل کوشنر نیز گفت موکلش از این حساب‌ها بی‌اطلاع بوده، ارتباطی با آن‌ها نداشته و قانونی را نقض نکرده است.

سوابق بررسی روابط مالی کوشنر و پرونده‌های بانکی باکو

ادعاهای جدید هم‌زمان با بحث‌ها در آمریکا درباره روابط تجاری کوشنر با کشورهای خلیج فارس مطرح شده است.

در مارس ۲۰۲۶، سناتور ران وایدن و رابرت گارسیا، عضو مجلس نمایندگان آمریکا، تحقیقاتی را درباره جذب سرمایه کوشنر از دولت‌های خارجی برای شرکت سرمایه‌گذاری‌اش هم‌زمان با فعالیت دیپلماتیک او آغاز کردند.

اعضای کنگره خواستار بررسی تاثیر احتمالی سرمایه‌گذاری‌های کشورهای خاورمیانه در شرکت «افینیتی پارتنرز» به ریاست کوشنر بر نقش او در سیاست خارجی آمریکا شدند.

تحقیق ماه سپتامبر مجله «نیویورکر» نیز نشان داد صندوق سرمایه‌گذاری دولتی عربستان در سال ۲۰۲۱ مبلغ ۲ میلیارد دلار به شرکت کوشنر اختصاص داده و امارات و قطر نیز در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند که این روابط مالی، مجزا از عملیات‌های بانکی مخفی سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ در گزارش «ونیتی فر» است.

در اول اکتبر امسال نیز شبکه «سی‌ان‌ان» تحقیقی درباره سرمایه‌گذاری‌های شرکت کوشنر در نهاد مالی اسرائیلی «فینیکس فایننشال» منتشر کرد که طبق تحلیل سی‌ان‌ان، حداقل در ۹ شرکت تامین‌کننده تجهیزات ارتش اسرائیل سرمایه‌گذاری کرده است.

سی‌ان‌ان اعلام کرد مدرکی دال بر تاثیر مستقیم تصمیمات دیپلماتیک کوشنر بر این سرمایه‌گذاری‌ها نیافته و وکیل کوشنر نیز گفت او در تصمیمات سرمایه‌گذاری آن شرکت‌ها نقشی نداشته است.

کوشنر نیز در ۸ اکتبر در وب‌سایت خود در پاسخی مفصل به مقاله نیویورکر، اتهام استفاده از فعالیت دیپلماتیک برای کسب سود مالی شخصی را رد کرد.

نقش جمهوری آذربایجان در عملیات‌های مالی بین‌المللی پیش‌تر نیز موضوع تحقیقات روزنامه‌نگاری بوده است. در سال ۲۰۱۷، «پروژه گزارش‌دهی جرایم سازمان‌یافته و فساد» (OCCRP) و شرکایش تحقیق گسترده‌ای با عنوان «ماشین پول‌شویی آذربایجان» منتشر کردند که گردش حدود ۲.۹ میلیارد دلار را طی سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ از طریق شرکت‌ها و حساب‌های مختلف مستند کرد.

طبق داده‌های این نهاد، حدود ۱.۴ میلیارد دلار از این وجوه از طریق شرکت «باک‌تلکام» که در بانک بین‌المللی آذربایجان حساب داشت، منتقل شده بود. هرچند آن تحقیق نقش شبکه‌های مالی مرتبط با باکو را در عملیات‌های بین‌المللی نشان داد، اما ارتباط تاییدشده‌ای میان آن الگو و حساب‌های تازه افشاشده کوشنر وجود ندارد.

از سوی دیگر، کمیته مبارزه با پول‌شویی شورای اروپا (مانیوال) در ژانویه ۲۰۲۶ از پیشرفت جمهوری آذربایجان در این زمینه خبر داد و ارزیابی انطباق باکو را در هفت محور شامل نظارت بر حواله‌های مالی، شناسایی مالکان واقعی اشخاص حقوقی و نظارت بانکی ارتقا داد، هرچند این کشور همچنان تحت پایش تشدیدشده قرار دارد.