بیانیه جمعی سازمانهای مردمنهاد و فعالان حقوق کودک درباره محدودسازی اینترنت و نابرابری دیجیتال
امروز دسترسی آزاد و برابر به اینترنت، دیگر یک امکان لوکس نیست، بلکه بخشی از حقوق بنیادین همگان و بهویژه کودکان و نوجوانان است؛ حقی مرتبط با آموزش، دسترسی به اطلاعات، مشارکت اجتماعی، رشد فردی و توانمندسازی.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
ما، جمعی از سازمانهای مردمنهاد و فعالان حوزه حقوق کودک، نگرانی و اعتراض خود را نسبت به تداوم محدودسازی، قطع و طبقاتیسازی اینترنت اعلام میکنیم؛ روندی که بیش از همه، کودکان و نوجوانان، بهویژه در مناطق محروم را متضرر کرده و شکاف آموزشی، اجتماعی و اقتصادی را عمیقتر میکند.
امروز دسترسی آزاد و برابر به اینترنت، دیگر یک امکان لوکس نیست، بلکه بخشی از حقوق بنیادین همگان و بهویژه کودکان و نوجوانان است؛ حقی مرتبط با آموزش، دسترسی به اطلاعات، مشارکت اجتماعی، رشد فردی و توانمندسازی. محرومکردن کودکان و نوجوانان از اینترنت جهانی، به معنای محرومکردن آنان از فرصت یادگیری، مهارتآموزی، خلاقیت، ارتباط با جهان و آمادگی برای آینده است.
جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۳ به پیماننامه حقوق کودک پیوسته و متعهد به اجرای آن شده است. بر اساس مواد ۱۳، ۱۷ و ۲۸ این پیماننامه، کودکان و نوجوانان حق دارند به اطلاعات، منابع آموزشی و امکانات یادگیری دسترسی داشته باشند و دولتها موظف به تسهیل این دسترسیاند. همچنین حق دسترسی آزاد و برابر شهروندان به اطلاعات، از الزامات توسعه عادلانه و مشارکت اجتماعی در جهان امروز است. با این حال، محدودسازی اینترنت و ایجاد دسترسی تبعیضآمیز، عملاً این حقوق را نقض میکند.
در سالهای اخیر، آموزش غیرحضوری و استفاده از منابع آنلاین به بخشی جداییناپذیر از فرآیند آموزش تبدیل شده است. در شرایطی که نظام آموزشی کشور خود با مشکلاتی چون کمبود امکانات، نابرابری آموزشی، کمبود معلمان متخصص و فقر منابع یادگیری روبهروست، قطع یا محدودسازی اینترنت جهانی، این مشکلات را دوچندان میکند و کودکان و نوجوانان مناطق محروم را بیش از دیگران از آموزش باکیفیت دور نگه میدارد.
هرچند در بسیاری از مناطق محروم، دسترسی به اینترنت و زیرساختهای ارتباطی همچنان دشوار و محدود است، اما محرومیت از اینترنت جهانی، بهطور چشمگیری از کیفیت، جذابیت و غنای منابع کمکآموزشی میکاهد. کودکان و نوجوانان، بهویژه در آموزش غیرحضوری، بیش از گذشته به محتوای متنوع، بهروز و تعاملی نیاز دارند و معلمان و فعالان آموزشی نیز برای استفاده از روشهای نوین تدریس و منابع آموزشی متناسب با نسل جدید، به اینترنت جهانی وابستهاند. محدودسازی اینترنت، نهتنها فرصت یادگیری را محدود میکند، بلکه نابرابری آموزشی و شکاف میان گروههای برخوردار و فرودست را با سرعت بیشتری گسترش میدهد.
از سوی دیگر، قطع و اختلال گسترده اینترنت تنها بر آموزش اثر نمیگذارد، بلکه بر معیشت خانوادهها و امنیت اقتصادی آنان نیز تأثیر مستقیم دارد. بسیاری از والدین، کسبوکارها و مشاغل خود را بر بستر اینترنت بنا کردهاند و آسیب به معیشت خانوادهها، مستقیماً زندگی، امنیت روانی و فرصتهای رشد کودکان را تحت تأثیر قرار میدهد.
وقتی اینترنت آزاد و باکیفیت به امتیازی برای گروهی محدود تبدیل میشود، تبعیض آموزشی، اجتماعی و اقتصادی به شکلی ساختاری بازتولید میشود. هیچ جامعهای نمیتواند از عدالت آموزشی و برابری فرصتها سخن بگوید اما همزمان دسترسی برابر مردم به دانش، اطلاعات و ارتباط با جهان را محدود کند.
ما تأکید میکنیم که دسترسی آزاد، امن و برابر به اینترنت، بخشی از حقوق بنیادین همگان و ضرورتی انکارناپذیر برای آینده کودکان و نوجوانان در جهان امروز است و هر سیاستی که به محرومیت دیجیتال، گسترش شکاف آموزشی و تعمیق نابرابری منجر شود، آثار بلندمدت و جبرانناپذیری بر جامعه خواهد داشت.
ما خواهان پایاندادن به محدودیتهای گسترده اینترنت، توقف روند طبقاتیسازی دسترسی دیجیتال و تضمین حق برابر همه شهروندان، برای دسترسی آزاد و باکیفیت به اینترنت جهانی هستیم.
۱_ انجمن پژوهشهای آموزشی پویا
۲_ انجمن حمایت از حقوق کودکان
۳_ انجمن حمایت از کودکان کار
۴_ انجمن پرنده درخت کوچک
۵- انجمن حمایت از کودکان و نوجوانان توانیاب
۶- انجمن حمایت و یاری آسیبدیدگان اجتماعی (احیا ارزشها)
۷- انجمن دوستداران کودک پویش
۸- انجمن دوستداران کودک کرمان
۹- انجمن یاری کودکان در معرض خطر
۱۰- گروه تلاشگران یاری همدل
۱۱- موسسه انسان دشواری وظیفه
۱۲- موسسه درخت کوچک زندگی
۱۳- موسسه توانمندسازی مهروماه
۱۴- موسسه توانمندسازی ندای ماندگار دروازه غار
۱۵- موسسه شکوفایی استعدادهای کودکان مهر
۱۶- موسسه کنشگران فرزانه (اجتماعی)
۱۷- موسسه نوید زندگی کوشا
۱۸- موسسه یاریگران کودکان کار پویا
۱۹- موسسه بنیاد نوای مهر تاک
