دانشگاه‌ها بعد از اعتراضات

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

گزارش‌های فعالان دانشجویی در شهرهای مختلف کشور نشان می‌دهد که ارائه آمار دانشجویان کشته شده در جریان اعتراضات به دلیل قطعی اینترنت و نبود ارتباط میان دانشجویان به سختی امکان‌پذیر است. اما بررسی‌های «شرق» از کشته شدن حداقل دو دانشجوی دختر در دانشگاه تهران، یک دانشجوی دختر در دانشگاه مازندران و یک دانشجوی دختر در کرمان خبر می‌دهد. بیش از ۵۰ دانشجو در شهرهای مختلف کشور همچنان در بازداشت به سر می‌برند که بیشترین آنها برای شهرهای تهران و اصفهان است. در حالی که قرار بود از چهارم بهمن ماه وضعیت دانشگاه‌ها به حالت عادی برگردد و امتحانات به شکل حضوری برگزار شود، حالا از دانشگاه‌های محتلف خبر می‌رسد که امتحانات برای مقطع گارشناسی مجازی شده و خوابگاه‌ها تا اطلاع ثانوی تعطیل‌اند. در این میان دانشجویان از سوی نهادهای امنیتی احضار می‌شوند و در دانشگاه برای دریافت اجازه برای شرکت در امتحانات نیاز به امضای تعهدنامه‌ای دارند که باید یکی از استادانشان به عنوان کفیل آنها هم آن را امضا کند. 

در میان دانشجویان دانشگاه تهران تا لحظه نگارش این گزارش دو نام در لیست دانشجویان کشته شده ثبت شده است؛ آیدا حیدری و زهرا(رها) بهلولی‌پور. آیدا دانشجوی رشته پزشکی و ورودی سال ۱۴۰۱ بود و روز نوزدهم دی‌ماه در جریان اعتراضات کشته شد. زهرا(رها) هم دانشجوی رشته زبان ایتالیایی و ورودی سال ۱۴۰۱ بود که روز نوزدهم دی‌ماه کشته شد. خورشید که برای محافظت از او از نام مستعار برایش استفاده شده و شب کشته شدن زهرا(رها) با او بوده درباره آن شب به «شرق» می‌گوید آن شب به آنها خبر رسیده بود که خوابگاه‌ها امن نیست: «ما شنیدیم که یکی از بچه‌ها را در خوابگاه دیگری بازداشت کرده‌اند و تصمیم گرفتیم شب به خانه یکی از دوستانمان برویم که پدرش استاد دانشگاه بود.» آنها پنج پسر و پنج دختر بودند: «من به همراه یکی دیگر از پسرها منتظر دو نفر دیگر از بچه‌ها بودیم که یکی از آنها رها بود. اتوبوس‌ها تاخیر داشتند و به همین دلیل ما مجبور شدیم حدود یک ساعت منتظر آنها بایستیم.» آنها باید خیابان فاطمی را بالا می‌رفتند اما به دلیل تاخیر اتوبوس به میانه تجمع‌ها کشیده شدند: «در خیابان فاطمی به سمت بالا در حرکت بودیم که نیروهای ضدشورش به خیابان ریختند. ما دنبال کوچه‌ای بودیم که فرار کنیم اما هیچ کوچه‌ای در ارطراف ما نبود و انها متوجه شدند ما راه فرار نداریم. آنها به سمت ما گاز اشک‌آور پرت کردند و ما یکدیگر را بغل کردیم و دم مغازه‌ها پناه گرفتیم.» ناگهان صدای تیراندازی شنیدند اما متوجه نشدند شلیک از کدام سمت بوده است: «ما فرار کردیم اما متوجه شدیم که رها خون بالا می‌آورد. یکی از مغازه‌دارها به ما پناه داد و به داخل مغازه او رفتیم. آنجا تلاش کردیم به او تنفس مصنوعی دهیم و پس از آن هم او را روی دستان خودمان به بیمارستان بردیم، چون ماشینی در خیابان نبود. یکی دیگر از بچه‌ها هم ساچمه خورده بود و او را هم به بیمارستان بردیم.» خورشید می‌گوید رها همان لحظه که خون بالا آورد بیهوش شده و تمام بدنش سرد اما قفسه سینه‌اش داغ بود: «پشت لباس او جای سوراخ ساچمه بود و به قدری ساچمه خورده بود که خونریزی داخلی کرده بود. قفسه سینه او گرم نبود، داغ بود اما تمام جاهای دیگر بدنش سرد بود.» رها در بیمارستان احیا شد اما نتوانستند او را زنده نگه دارند: «رها ساعت هشت و چهل دقیقه شب جان باخت. دوست دیگرمان هم به صورتش ساچمه خورده اما هنوز نتوانستند ساچمه را از صورت او خارج کنند.» خورشید می‌گوید ساچمه‌ها از فاصله نزدیک شلیک شدند و همه به فاصله یکی دو سانتی متری از یکدیگر به تن رها رسیده بودند. زهرا(رها) بهلولی‌پور متولد ۱۳۸۲ بود و رشته زبان و ادبیات ایتالیایی می‌خواند. او به گفته دوستانش سردبیر یکی از نشریات دانشجویی بود و کتابفروشی آنلاین داشت. 

آرش هم دانشجوی دانشگاه نوشیروانی مازندران است و برای او هم به دلیل محافظت از او نام مستعار استفاده شده است. آرش می‌گوید سرپرست یکی از خوابگاه‌ها به آنها اعلام کرده یک دانشجوی دختر در جریان اعتراضات کشته شده و یک دانشجوی پسر هم بازداشت شده است: «دانشگاه نوشیروانی بلافاصله تخلیه شد و اینترنت‌ها هم قطع است. سرپرست خوابگاه حاضر نشد اسامی دانشجویان را به ما بگوید و چون دسترسی‌هایمان قطع شده امکان تایید قطعی خبر را نداریم.» احمد خسروانی هم نام دانشجوی دیگری است که گفته شد دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف بوده و در جریان اعتراضات کشته شده است. یکی از اعضای انجمن اسلامی دانشگاه شریف در پاسخ به سوال «شرق» درباره کشته شدن این دانشجو می‌گوید: «ما از ورودی‌های مختلف اطلاعاتی را که داریم چک کردیم اما اسمش در آنها نبود. با این حال ممکن است دانشجوی پردیس کیش شریف باشد یا اسمش در اطلاعاتی که ما داریم نباشد. چون اینترنت قطع شده نمی‌توانیم با دقت کامل این مساله را بررسی کنیم اما تا حدی که ما توانستیم پرس‌وجو کنیم دانشجوی شریف نبود.» انجمن اسلامی دانشگاه شریف می‌گوید تا پیش از قطع شدن اینترنت چهار نفر از دانشجویان شریف هم بازداشت شده بودند که همگی آزاد شدند. اما پس از قطع شدن آن اطلاع دقیقی از تعداد بازداشتی‌های احتمالی ندارند. 

آمارهای پنهان شده در قطعی اینترنت 

مرضیه زارعی هم دانشجوی پزشکی در کرمان بود که کشته شد. یکی از اعضای نهادهای صنفی دانشجویی در دانشگاه کرمان درباره کشته شدن او به شرق می‌گوید: «نام او در لیست انترن‌های دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیست و شاید او از دانشجویان دانشگاه آزاد بوده باشد. چون ارتباطات قطع شده ما نتوانستیم با بچه‌های دانشگاه آزاد این موضوع را چک کنیم.» یکی از اعضای انجمن اسلامی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان هم به «شرق» می‌گوید: «نمی‌توانم به طور قطعی بگویم کشته نداشتیم چون اینترنت‌ها قطع شده اما خبر آن به ما نرسیده است.» برآوردهای نهادهای دانشجویی صنفی در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نشان می‌دهد که حدود ۳۰ دانشجو پس از قطع دسترسی به اینترنت و تخلیه دانشگاه‌ها بازداشت شدند: «برآوردهای ما نشان می‌دهد از لحظه قطع اینترنت حدود ۳۰ نفر بازداشت شدند که نمی‌دانیم چه تعدادی از آنها همچنان در بازداشت هستند. پیش از قطع اینترنت یک نفر بازداشت شده بود.» به گفته فعالان دانشجویی دانشگاه صنعتی اصفهان در این دانشگاه هم اطلاعات دقیقی از تعداد دانشجویان کشته شده وجود ندارد: «در دانشگاه اصفهان دانشجویان از قومیت‌های متفاوت حضور داشتند و به همین دلیل ممکن است کشته هم داشته باشیم.» به گفته ایمان، در سه روز اول که دانشگاه کامل تعطیل نشده بود هفت نفر بازداشت شدند: «قرار بود تا ۱۸ و ۱۹ دی آزاد شوند اما این اتفاق نیفتاد و بیشتر آنها همچنان در بازداشتند.» یک هفته از شروع اعتراضات گذشته بود که دانشگاه اصفهان به طور کامل تعطیل شد: «تمام دانشجویان خوابگاهی را مجبور کردند به شهرهایشان برگردند. در همان زمان شش دختر و یک پسر از دانشجویان دانشگاه اصفهان بازداشت شدند و پس از آن دانشگاه و خوابگاه‌ها تعطیل شدند و ما دیگر اطلاعی از بازداشتی‌های بعدی نداریم.» مهسا حاجی‌علی‌گل، دانشجوی مدیریت صنعتی ۲۵ ساله. چرو درویشی، دانشجوی زبان فرانسه و ۲۲ ساله، مریم نگارستانی، دانشجوی ارشد گردشگری که ۲۴ ساله و دو دانشجوی دیگر که یکی از آنها در رشته گردشگری تحصیل می‌کند همچنان در بازداشت هستند. فاطمه مصلایی هم دانشجوی برق و ۲۲ ساله است که پس از دو هفته بازداشت به قید وثیقه آزاد شده است. آرمان مومنی هم دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه اصفهان و ۲۱ ساله که او هم آزاد شده است.

فعالان دانشجویی دانشگاه شیراز هم می‌گویند از تعداد کشته‌ها اطلاعی ندارند: «پیش از روز پانزدهم دی‌ماه دانشجویان فعال با تماس‌های نهادهای امنیتی از دانشگاه خارج شدند و از آنها خواسته شد به دانشگاه نیایند. همین مساله باعث قطع ارتباط ما با دانشجویان شد و اطلاعات ما مربوط به پیش از روزهای شلوغ اعتراضات است.» پیش از پانزدهم دی‌ماه، دوستان پنج دانشجوی بازداشت شده به نهادهای صنفی دانشجویی در شیراز مراجعه کرده بودند: «ونج نفر به ما مراجعه کردند که سه نفر آنها آزاد شدند اما دو نفر همچنان در بازداشت هستند. پس از شدت گرفتن اعتراضات آنها همچنان در بازداشت ماندند و به ما گفتند بیرون آمدن آنها سخت است.» به گفته آنها یکی از دانشجویان بازداشت شده، به همراه خانواده‌اش بازداشت شده است. یکی از اعضای انجمن اسلامی دانشگاه علوم پزشکی تبریز هم به «شرق» می‌گوید از زمان شروع اعتراضات هشت نفر در دانشگاه آنها بازداشت شدند: «سه دانشجوی دختر هم بازداشت شدند اما معاونت دانشجویی از گفتن نام آنها به نهادهای دانشجویی امتناع کرده است. با این حال دختران آزاد شدند و در حال حاضر تنها یکی از دانشجویان پسر رشته پزشکی که سال چهارم است در بازداشت مانده و بقیه با وثیقه آزاد شدند.» این دانشجوی بازداشتی که نام او نزد روزنامه محفوظ است، پنجشنبه هجدهم دی‌ماه بازداشت شده و تاکنون در بازداشت مانده است. 

دانشگاه می‌گوید به ما ارتباطی ندارد

به گفته دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی، این دانشگاه هم با نهادهای صنفی دانشجویی برای جمع‌آوری آماری دقیق درباره دانشجویانی احتمالی بازداشت یا کشته شده همکاری نکرده است: «دانشگاه هیچ همکاری با ما نکرده است. در دانشگاه تهران روسا و معاونان دانشگاه حداقل درباره دانشجویان بازداشتی به نهادهای دانشجویی اطلاع‌رسانی کردند اما در دانشگاه علامه معاون دانشجویی که مسئول مستقیم این موضوع است می‌گوید این مساله به او ارتباطی ندارد. معاون آموشی هم جواب مشابهی می‌دهد و به همین دلیل ما آماری از تعداد بازداشتی‌های دانشگاه علامه نداریم.» مسئول یکی از خوابگاه‌های دانشگاه علامه به آنها گفته دو دانشجو پنجشنبه هجدهم دی‌ماه از خوابگاه رفتند که هنوز برنگشتند. یکی از فعالن دانشجویی دانشگاه علم و صنعت هم به «شرق» می‌گوید از میان دانشجویان علم‌وصنعت سه دانشجو پیش از پنجشنبه هجدهم دی‌ماه و قطع اینترنت بازداشت شدند که هنوز از یکی از آنها بی‌خبرند: «نام او مجید جمشیدزاده است. دو نفر دیگر آزاد شدند و یک دانشجو هم پس از آنها بازداشت شده بود که او هم آزاد شده است.» 

احضار و دریافت تعهدنامه برای شرکت در امتحانات

تا لحظه نگارش این گزارش با وجود اینکه اعلام شده بود از چهارم بهمن ماه امتحانات در دانشگاه‌ها حضوری برگزار می‌شود، در دانشگاه‌های شیراز، تهران و علم و صنعت به دانشجویان اعلام شده که تمام آزمون‌های مقطع کارشناسی مجازی خواهد بود و خوابگاه‌ها هم تا اطلاع ثانوی تعطیل است. دانشگاه علم و صنعت شرکت در امتحانات را برای حداقل به شش دانشجو که سه دختر و سه پسر ساکن در خوابگاه‌ها بودند، منوط به امضای تعهدنامه‌ای کرده که در آن نوشته شده: «اینجانت.... فرزند.... با شماره ملی.... دانشجوی مقطع.... رشته تحصیلی.... به شماره دانشجویی.... و شماره تلفن همراه.... اعلام می‌نمایم در حال حاضر، به دلایل انظباطی دارای پرونده مفتوح و در حال رسیدگی در کمیته انضباطی بوده و به منظور دریافت مجوز شرکت در آزمون‌های پایان نیمسال تحصیلی.... و مجوز دریافت حضور در خوابگاه دانشجویی، بدین وسیله تعهد می‌نمایم تا انتهای زمان برگزاری آزمون‌ها و طی فرآیند کامل کمیته انضباطی و تعیین تکلیف موارد مطورحه از انجام یا تکرار تخلف انضباطی اجتناب نموده و تمامی ضوابط، مقررات و شئونات دانشگاه را رعایت خوواهم نمود. همچنین از آقای/خانم دکتر..... عضو محترم هیات علمی دانشکده.... که کفالت رفتاری اینجانب را در این مدت برعهده گرفتند، سپاسگزاری می‌نمایم.» از سوی دیگر یکی از اساتید دانشگاه هم باید تعهدنامه دیگری را امضا کند که در آن نوشته شده: «اینجانب... عضو هیات علمی دانشکده... با رایانامه.... و شماره تلفن همراه.... کفالت رفتاری آقای/خانم.... دانشجوی مقطع.... رشته تحصیلی.... به شماره دانشجویی.... را در سطح دانشگاه در مدت برگزاری آزمون‌های تحصیلی و طی فرآیند کامل کمیته انضباطی برعهده گرفته و از کمیته محترم انضباطی دانشگاه درخواست می‌نمایم با حضور نامبرده برای شرکت در آزمون‌ها و استفاده از خوابگاه دانشجویی (در صورت مشمول بودن) موافقت نماید.» تصویر این تعهدنامه در روزنامه محفوظ است. از دانشجویان خوابگاهی دانشگاه علم و صنعت هم خواسته شده که تا روز پنجشنبه دوم بهمن ماه خوابگاه‌ها را تخلیه کنند؛ در حال که آنها از روز سه‌شنبه ۲۹ بهمن ماه اجازه ورود به خوابگاه را پیدا کرده بودند. 

یکی از فعالان دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی هم به «شرق» می‌گوید چهار دانشجو در این دانشگاه بازداشت شدند که دو دانشجو در حال حاضر در زندان تهران بزرگ و دو دانشجوی دیگر در زندان اوین هستند: «آنها سه پسر و یک دخترند و همگی در روزهای هجدهم و نوزدهم دی‌ماه بازداشت شدند و تا این لحظه آزاد نشدند.» ۱۲ دانشجوی این دانشگاه هم با احضار به مراجع قضایی روبرو شدند: «ابلاغیه‌ها روز هجدهم برای دانشجویان صادر شده بود. حراست به دانشجویان گفته احضارها ارتباطی به آنها ندارد. در احضاریه از آنها خواسته شده برای ادای توضیح به عنوان مطلع به دادسرا بروند و پس از آنکه به دادسرا رفتند به آنها گفته شده بود نهادهای امنیتی با آنها تماس می‌گیرند و پس از تماس، از دانشجویان خواسته شد به دفتر پیگیری حقوقی نیایش مراجعه کنند.» این احضارها همچنان ادامه دارد. دانشگاه صنعتی شریف هم احضارهای مشابهی را تجربه کرده است: «نهادهای امنیتی پیش از پنجشنبه و جمعه (۱۸ و ۱۹ دی) با خانواده‌های دانشجویان تماس می‌گرفتند و به آنها درباره شرکت فرزندشان در تجمع‌ها هشدار می‌دادند. اما روز پنجشنبه با چندین دانشجو تماس گرفتند و آنها را احضار کردند.» یکی از اعضای انجمن اسلامی دانشگاه صنعتی شریف می‌گوید آنها دانشجویان عادی دانشگاه بودند و حتی عضو تشکل‌های دانشجویی هم نبودند: «پس از پنجشنبه و جمعه هم دانشجویانی بودند که به ما مراجعه کردند و خبر از تماس نهادهای امنیتی با خودشان دادند. من نمی‌توانم عدد دقیقی برای این احضارها بگویم چون در گفت‌وگوهای روزانه با افراد اطلاعاتش را کسب کردم و در نبود اینترنت آمار قطعی نمی‌توان داد.»

آخرین اخبار جامعه را از طریق این لینک پیگیری کنید.