فارِن پالیسی:
تداوم جنگ می‌تواند امنیت انرژی خلیج فارس را برای سال‌ها تهدید کند
یک گزارش تحلیلی هشدار می‌دهد که حملات به تاسیسات نفتی و گازی و مسیرهای انتقال انرژی در منطقه خلیج فارس، اعتبار این منطقه به عنوان تامین‌کننده‌ای قابل اتکا را به شدت تضعیف کرده و ازسرگیری درگیری‌ها می‌تواند خسارت‌هایی بلندمدت به بازار جهانی انرژی وارد کند.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
نشریه فارن پالیسی در تحلیلی نوشت: بر اساس معیار میزان نفت محدود بارگیری‌شده و انتقال‌یافته، منطقه خلیج فارس در هشت ماه جنگ، عملکردی بهتر از پیش‌بینی بیشتر تحلیلگران حوزه انرژی داشته است.
این نشریه نوشت:بر اساس داده‌های شرکت رهگیری کشتی‌ها «کپلر»، میانگین انتقال نفت از طریق تنگه هرمز و مسیرهای جایگزین در هفته منتهی به ۱۸ اکتبر(۲۶ مهر)، روزانه بیش از ۲۴ میلیون بشکه بوده که از سطح پیش از جنگ یعنی ۲۳.۳ میلیون بشکه در روز بیشتر است.
فارن پالیسی ادامه داد: تحلیلگران بانک جی‌پی مورگان هفته گذشته در گزارشی نوشتند که بازارهای انرژی در حال نزدیک شدن به وضعیتی هستند که می‌توان آن را «درگیری بی‌پایان» توصیف کرد. این ارزیابی باعث شده است در دولت دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا این تصور تقویت شود که منطقه می‌تواند دور دیگری از درگیری‌ها را نیز تحمل کند.
به باور نویسنده، اما این دیدگاه، میزان نفت و گاز در حال انتقال از خلیج فارس را با وضعیت تاسیسات و پایانه‌هایی که وظیفه انتقال آنها را بر عهده دارند، یکسان در نظر می‌گیرد.
فارن پالیسی نوشت: از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه(نهم اسفندماه ۱۴۰۴)، به پالایشگاه‌ها، واحدهای تولید گاز طبیعی مایع‌شده و پایانه‌های صادراتی در سراسر منطقه خلیج فارس آسیب گسترده ای رسیده است. بازسازی بخش زیادی از زیرساخت‌های آسیب‌دیده سال‌ها زمان خواهد برد. هزینه این خسارت‌ها عمدتا بر دوش واردکنندگان انرژی در آسیا، اروپا و کشورهای در حال توسعه خواهد بود که نظام انرژی خود را بر پایه دسترسی مطمئن به منابع خلیج فارس بنا کرده‌اند.
این نشریه ادامه داد: بر اساس تحقیق اخیر خبرگزاری رویترز، از زمان آغاز جنگ تاکنون دست‌کم ۱۳۵ حمله موشکی و پهپادی دست‌کم به ۸۴ مرکز زیرساختی در هفت کشور منطقه خلیج فارس انجام شده است. حملات به پنج مورد از ۹ پالایشگاه بزرگ عربستان و هر دو سامانه بارگیری نفت در پایانه فجیره، مهم‌ترین پایانه صادراتی امارات در خارج از تنگه هرمز، آسیب رسانده است.
فارن پالیسی نوشت: در راس لفان قطر، بزرگ‌ترین مجموعه تولید گاز طبیعی مایع‌شده در جهان، حمله به محفظه‌های سردکننده حاوی تجهیزات مایع‌سازی، فعالیت ۲ واحد تولید گاز را متوقف کرد. این ۲ واحد حدود ۱۷ درصد از ظرفیت صادراتی قطر را تشکیل می‌دهند. شرکت قطر انرژی پیش‌بینی کرده است تعمیر این تاسیسات سه تا پنج سال زمان ببرد و سالانه حدود ۲۰ میلیارد دلار از درآمد این شرکت را تحت تاثیر قرار دهد. از آنجا که بخش زیادی از این تجهیزات به صورت اختصاصی طراحی و ساخته می‌شوند، پیامدهای این خسارت حتی پس از برقراری آتش‌بس یا توافق صلح با ایران نیز ادامه خواهد داشت.
این نشریه افزود: حامیان ازسرگیری عملیات نظامی به عملکرد سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا و کشورهای خلیج فارس اشاره می‌کنند که بر اساس بیشتر ارزیابی‌ها، عملکرد قابل قبولی داشته‌اند. امارات اعلام کرد در نخستین روز جنگ، ۱۳۲ موشک از مجموع ۱۳۷ موشک بالستیک شلیک‌شده به سوی این کشور را رهگیری کرده است.
نویسنده خاطر نشان کرد: با این حال، نرخ رهگیری موشک‌ها معیار مناسبی برای سنجش میزان حفاظت از زیرساخت‌های انرژی نیست. برای از کار انداختن یک پالایشگاه یا مجموعه تولید گاز طبیعی مایع‌شده، نیازی به اصابت مکرر موشک‌ها نیست و آسیب دیدن تنها یک قطعه حیاتی می‌تواند فعالیت کل مجموعه را متوقف کند.
نویسنده این تحلیل به تضعیف وضعیت دفاعی کشورهای حاشیه خلیج فارس پرداخت و نوشت: موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا برآورد کرده است که تا اواخر ماه مارس(فروردین‌ماه)، بحرین حداکثر ۸۷ درصد از موشک‌های رهگیر پاتریوت خود و امارات و کویت نیز حدود ۷۵ درصد از این ذخایر را مصرف کرده بودند. حتی اگر سامانه‌های دفاعی در دور بعدی عملکرد بهتری داشته باشند، اصابت تنها چند موشک به یک واحد تولید گاز، ایستگاه پمپاژ یا سامانه بارگیری پایانه صادراتی می‌تواند ظرفیتی را از مدار خارج کند که بازار انرژی تا سال‌ها قادر به جایگزینی آن نخواهد بود. از این رو، برای برنامه‌ریزان نظامی، میزان خسارتی که موشک‌های عبورکرده از سامانه‌های دفاعی می‌توانند وارد کنند، باید مهم‌تر از درصد موشک‌های رهگیری‌شده باشد.
فارن پالیسی نوشت: حملات پهپادی به زیرساخت‌های خط لوله شرق به غرب عربستان در ماه سپتامبر(شهریورماه) نیز ریاض را وادار کرد این خط لوله را به مدت ۱۱ روز تعطیل کند. در نتیجه، بارگیری نفت در بندر ینبع متوقف شد. خط لوله‌ای که برای مقابله با احتمال بسته شدن تنگه هرمز احداث شده بود، اکنون به یکی از آسیب‌پذیرترین بخش‌های نظام صادرات نفت عربستان تبدیل شده است.
این تحلیل به تاثیر تجاوز علیه ایران در آسیا پرداخت و نوشت: آسیا که پیش از جنگ نزدیک به ۹۰ درصد نفت خام انتقال‌یافته از تنگه هرمز را دریافت می‌کرد، بیشترین آسیب را از اختلال در عرضه انرژی متحمل شده است.
فارن پالیسی نوشت:بنگلادش در ماه مارس دانشگاه‌ها را زودتر از موعد تعطیل کرد، سهمیه‌بندی سوخت در جایگاه‌ها را به اجرا گذاشت و برای تامین برق شبکه سراسری، گاز چهار مورد از پنج کارخانه دولتی تولید کود شیمیایی خود را به بخش برق اختصاص داد. پاکستان نیز هفته کاری را به چهار روز کاهش داد و مدارس را تعطیل کرد. هند در حالی که جمعیت زیادی در برابر مراکز توزیع گاز تجمع کرده بودند، سهمیه گاز مایع یارانه‌ای خانوارها را به یک کپسول در هر ۲۵ روز محدود کرد.
نویسنده ادامه داد: فیلیپین وضعیت اضطراری ملی در حوزه انرژی اعلام کرد و در ماه مه(اردیبهشت‌ماه)، قطع چرخشی برق نزدیک به ۲ میلیون نفر از ساکنان جزیره لوزون را با خاموشی روبه‌رو کرد.
به باور نویسنده، در هر ۲ مسیر اصلی صادرات نفت در عربستان، تاسیسات این کشور را به طور هم‌زمان در معرض آسیب قرار داده است، آن هم در شرایطی که مسیرهای جایگزین دیگر منطقه نیز از قبل آسیب دیده‌اند. در چنین وضعیتی، زمان بازسازی زیرساخت‌ها ممکن است به حدود یک دهه افزایش یابد و ظرفیت مازاد تولید نفت عربستان که از دهه ۱۹۹۰ به جذب شوک‌های عرضه کمک کرده است، کاهش پیدا کند.
وی ادامه داد: خریداران و فروشندگان انرژی هم‌اکنون نیز در حال تغییر راهبردهای خود هستند و دور تازه درگیری‌ها می‌تواند این تغییرات را دائمی کند. شرکت قطر انرژی در ماه جاری میلادی توافقی امضا کرد تا سالانه حداکثر چهار میلیون تن گاز طبیعی مایع‌شده از شرکت آمریکایی چنیر خریداری کند. این قرارداد تا سال ۲۰۵۴ اعتبار دارد و گاز خریداری‌شده از این مسیر از تنگه هرمز عبور نخواهد کرد.
فارن پالیسی نوشت: جایگزین دور تازه درگیری‌ها، دستیابی به توافقی از طریق مذاکره است که در آن هر دو طرف امتیازهایی به یکدیگر بدهند. این امتیازدهی‌ها هزینه‌های سیاسی به همراه خواهد داشت، اما در مقایسه با پیامدهای گزینه جایگزین، هزینه کمتری دارد.
بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، هزینه‌های نظامی این کشور تا اواسط ماه جاری میلادی به ۴۷.۱ میلیارد دلار رسیده بود که ۲۹ میلیارد دلار آن صرف جایگزینی مهمات مصرف‌شده شده است.
این نشریه ادامه داد: اجرای یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت نه تاسیسات راس لفان را بازسازی می‌کند و نه ظرفیت مازاد تولید نفت عربستان را احیا خواهد کرد. چنین عملیاتی همچنین می‌تواند واکنشی را به دنبال داشته باشد که سامانه‌های پدافند هوایی قادر به متوقف کردن کامل آن نیستند.
فارن پالیسی نوشت: تولیدکنندگان نفت و گاز منطقه خلیج فارس پنج دهه تلاش کردند جهان را متقاعد کنند که عرضه انرژی آنها حتی در شرایط جنگ‌های منطقه‌ای نیز قابل اتکاست. هشت ماه درگیری در دو جبهه، این اعتبار را به شدت تضعیف کرده است.
در این تحلیل آمده‌است: پایان دادن به جنگ از طریق مذاکره، به کشورهای منطقه فرصت می‌دهد تا زیرساخت‌های آسیب‌دیده خود را بازسازی کنند و اعتماد از دست‌رفته را به دست آورند. اما دور تازه درگیری‌ها در کنار جنگ در عربستان خسارت‌هایی به زیرساخت‌ها وارد خواهد کرد و اعتماد واردکنندگان به بازارهای انرژی منطقه را برای یک نسل از بین خواهد برد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
