جنگ واشنگتن برای حفظ صنعت خودرو
در حالی که آمریکا یکی از بزرگترین قطبهای صنعت خودروی جهان است، خودروسازان این کشور خواستار ممنوعیت دائمی فروش، واردات و تولید خودروهای متصل چینی شدهاند؛ اقدامی که نشان میدهد حتی اقتصادهای قدرتمند نیز در برابر رقابت قیمتی و فناوری چین، از ابزارهای محدودکننده برای حفظ تولید، امنیت فناوری و بازار داخلی خود استفاده میکنند.
خودروسازان بزرگ فعال در بازار آمریکا خواستار آن شدهاند که فروش، واردات و تولید خودروهای متصل چینی و همچنین تجهیزات و نرمافزارهای مرتبط با این خودروها، بهصورت دائمی در این کشور ممنوع شود؛ درخواستی که نشان میدهد حتی اقتصادهای بزرگ نیز برای حفاظت از صنعت خودرو، امنیت فناوری و بازار داخلی خود، از ابزارهای سیاستگذاری و محدودیت واردات استفاده میکنند.
اتحادیه نوآوری صنعت خودرو آمریکا(Alliance for Automotive Innovation) در نامهای به رهبران کنگره، خواستار تصویب قانونی برای ممنوعیت دائمی خودروهای متصل چینی شده است.
جان بوزلا، رئیس و مدیرعامل این اتحادیه، از قانونگذاران خواسته است این ممنوعیت را پیش از پایان دوره فعلی کنگره تصویب کنند.
به گفته بوزلا، خودروسازان چینی در بازارهای مختلف جهان خودروهای یارانهای مجهز به سختافزار و نرمافزارهای متصل عرضه میکنند و اگرچه حضور این خودروها در بازار آمریکا تاکنون گسترده نبوده، اما از نگاه صنعت خودروی این کشور، ابعاد رقابت و ملاحظات امنیتی آن به اندازهای است که باید از هماکنون برای آن محدودیت قانونی دائمی در نظر گرفت.
این درخواست در شرایطی مطرح شده که در هر دو مجلس نمایندگان و سنا، طرحهایی برای محدود کردن خودروهای چینی در دست بررسی است. کمیته بازرگانی سنای آمریکا نیز طرحی مرتبط با امنیت خودروهای متصل را پیش برده که بر اساس گزارش CNBC، در شرایطی حتی میتواند شرکتهایی مانند مرسدسبنز را تحت تأثیر قرار دهد.
نگرانی خودروسازان آمریکایی تنها به موضوع امنیت فناوری محدود نمیشود. گسترش حضور برندهایی مانند BYD و Geely در بازارهای جهانی و عرضه محصولات چینی با قیمت رقابتی، فشار مضاعفی بر خودروسازان سنتی ایجاد کرده است. چین طی سالهای اخیر صادرات خودرو به اروپا و کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی را افزایش داده و همین روند، نگرانی تولیدکنندگان رقیب درباره آینده بازار جهانی خودرو را تشدید کرده است.
این رویکرد یک نکته مهم را نیز روشن میکند: خودرو در اقتصادهای بزرگ صرفاً یک کالای مصرفی نیست بلکه بخشی از زنجیره تولید، اشتغال، فناوری و امنیت اقتصادی کشورهاست. به همین دلیل، حتی در کشوری مانند آمریکا که از بازارهای بزرگ و رقابتی خودرو در جهان برخوردار است، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و مدیریت ورود رقبای خارجی در دستور کار سیاستگذاران قرار دارد.
در واقع، اختلاف بر سر خودروهای چینی فقط مسئله قیمت نیست. آمریکا در کنار نگرانی از رقابت قیمتی چین، موضوعاتی مانند انتقال فناوری، دادههای خودروهای متصل و وابستگی به زنجیره تأمین خارجی را نیز در تصمیمگیری خود لحاظ میکند. از همین منظر، سیاست تعرفهای و محدودیت واردات در بسیاری از کشورها را نمیتوان صرفاً با مقایسه قیمت یک خودرو در کشور مبدأ و مقصد ارزیابی کرد.
برای بازار ایران نیز این تجربه قابل تأمل است. خودروسازی داخلی، مانند هر صنعت راهبردی دیگری، برای ادامه حیات و ارتقای کیفیت به سیاست صنعتی منسجم نیاز دارد. سیاستی که از یک سو مانع رقابتگریزی و افت کیفیت شود و از سوی دیگر، صنعت داخلی را در برابر شوکهای ارزی، تحریم، محدودیتهای تجاری و وابستگی به واردات بیدفاع نگذارد.
تجربه آمریکا نشان میدهد حتی کشورهایی که خودروسازان قدرتمند و فناوری پیشرفته دارند، در مواجهه با رقبای خارجی، حفظ ظرفیت تولید داخلی را بخشی از منافع ملی خود میدانند.
مسئله اصلی برای صنعت خودروی ایران نیز در نهایت نباید انتخاب میان واردات و تولید داخلی باشد بلکه ایجاد تعادلی است که در آن خودروساز داخلی با ارتقای کیفیت، فناوری و بهرهوری، توان رقابت پیدا کند و سیاستگذار نیز با تنظیم هوشمندانه واردات و رفع موانع تولید، زمینه این رقابت را فراهم کند.
حمایت از صنعت داخلی زمانی معنا دارد که همزمان با آن، مطالبه کیفیت و رقابتپذیری نیز جدی باشد. همان مسیری که میتواند فاصله میان خودروی داخلی و خودروی قابل رقابت در بازار جهانی را کاهش دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
