جنگ و گرانیهای اخیر
گرانی روزافزون کالاها و خدمات مورد نیاز عموم شهروندان، روز به روز فشار بیشتری به ایرانیان وارد میکند و عرصههای مختلف زندگی شهروندان را تحت تأثیر خود قرار داده است.
گرانی روزافزون کالاها و خدمات مورد نیاز عموم شهروندان، روز به روز فشار بیشتری به ایرانیان وارد میکند و عرصههای مختلف زندگی شهروندان را تحت تأثیر خود قرار داده است. روند رو به رشد گرانی، بهویژه در روزهای پس از توقف آتشبس، چهره خود را بیشتر نمایش داده است. مواد غذایی، میوه، مواد بهداشتی و خدمات درمانی و دارویی، قیمت خودرو و لوازم جانبی خودرو، اجاره مسکن و قیمت مسکن و مصالح ساختمانی و دیگر خدمات مورد نیاز عموم شهروندان با گرانی شدیدی روبهرو شده است. خدمات فرهنگی از جمله قیمت کاغذ و کتاب هم که از این قاعده مستثنا نبوده و روند خیرهکننده قیمت کتاب عرصه را بر علاقهمندان تنگ کرده است. اگرچه روند افزایش قیمت کالاها و خدمات، میراث وضعیت اقتصادی پیش از جنگ اخیر است، پس از وقوع جنگ و توقف آن، این روند شدت بیشتری به خود گرفته است.استمرار این روند پیامدهای نگرانکنندهای در عرصههای مختلف زندگی فردی، خانوادگی و جمعی شهروندان ایرانی در پی داشته است. این روند در کنار تعطیلی شماری از واحدهای تولیدی، صنعتی، خدماتی و گردشگری موجب بیکاری گروه پرشماری از هموطنان شده و به این ترتیب نتیجه این روند در فقر جمعیت بیشتری به صورت گستردهتر و حادتر نمایان میشود.
1- اقدامات دولت برای مهار تورم در سالهای اخیر نتیجه مشهودی در پی نداشته و روز به روز بر روند تورم افزوده شده و گرانی ناشی از این شرایط هم عرصه را بیشتر برای شمار قابل توجهی از ایرانیان تنگ کرده است. مشخص نیست برنامه دولت برای مهار تورم چیست؟ و برنامه احتمالی دولت بر چه پایههایی استوار است؟ اما این برنامه احتمالی و ابعاد آن هرچه باشد در عالم واقع نتوانسته به مهار تورم منجر شود.
آنهم در شرایطی که ایرانیان در چند دهه گذشته همواره شاهد تورم دورقمی بوده و به این ترتیب در زندگی عموم ایرانیان نتایج این وضعیت قابل مشاهده و تأمل بوده است. پیامدهای انسانی، اجتماعی، فرهنگی، بهداشتی و درمانی این وضعیت نیز نیازمند بررسیهای عمیق است.
2- متعاقب حملات آمریکا و اسرائیل به ایران بهویژه جنگ اخیر روند گرانی کالاها و خدمات مورد نیاز عموم شهروندان روند تازهای به خود گرفته است و بهشدت زندگی روزمره شمار قابل توجهی از ایرانیان را تحت تأثیر خود قرار داده است. هیچ اقدام ویژه و اثربخشی نیز تدارک دیده نشده تا در برابر روند گرانیها سد ایجاد کرده و به این ترتیب صدمات وارد به شهروندان کاهش یابد. در اینکه حملات دشمنان به زیرساختهایی چون پتروشیمی، فولاد و ذوبآهن در این روند تأثیر مستقیم و مشهودی داشته هم حرفی نیست اما این واقعیت موجب نمیشود تا نقش نهادهای مسئول در اداره کشور برای تأمین خدمات مورد نیاز شهروندان و ایجاد امنیت روانی و اقتصادی نادیده گرفته شود.
3- فشار گرانی در میان اقشار فقیرتر یا مناطق محروم کشور دوچندان حس میشود و زندگی برای این گروه از هموطنان دشوارتر شده است. کارمندان دولت، کارگران و بازنشستگان هم بیش از پیش با فشار گرانی دستوپنجه نرم میکنند، تکلیف بیکاران و بیکارشدگان هم مشخص است. در این شرایط استمرار گرانیها و ناتوانی در کنترل آن به صورت مستقیم بر تابآوری اجتماعی در سطح ملی اثر گذاشته.
4- در اینکه جنگ بر گرانیها اثر گذاشته تردیدی نیست، اما با توجه به پیامدهای این وضعیت بر زندگی بخش قابل توجهی از ایرانیان و احتمال گسترش پیامدهای آن بر زندگی بخش بیشتری از ایرانیان در آینده ضروری است برای مهار این پدیده مخرب و منفی، اقدامات تخصصی فوری در دستور کار قرار گیرد و سیاستهای مناسبی برای مهار گرانیها تدوین و اجرا شود. همچنان که برای گذر از شرایط فعلی نه جنگ نه صلح هم تدابیر کارشناسیشده و جامعی اندیشیده شود تا ملت ایران بتواند با گذر آبرومند و باعزت این روزهای دشوار را پشت سر بگذارد.