رانت برای ما خوب، برای دیگران بد
اشکهای عادل فردوسیپور پس از فیلتر شدن سایت «فوتبال ۳۶۰» به یکی از مهمترین سوژههای رسانهای روزهای اخیر تبدیل شد. او در واکنش به این اتفاق گفت: «مردم نان شب ندارند، قیمت دلار و یورو افزایش یافته، کشور با کمآبی، قطعی برق و جنگ روبهروست؛ آن وقت دغدغه شما این است که جلوی برنامه من را بگیرید؟» این سخنان با استقبال بسیاری از مخاطبان روبهرو شد، اما همزمان پرسش دیگری نیز مطرح میشود؛ آیا این حساسیت نسبت به مشکلات کشور، در سالهایی که فردوسیپور مجری پرمخاطبترین برنامه ورزشی صداوسیما بود نیز وجود داشت؟
به گزارش گروه رسانهای شرق،
علیرضا رستمی، دانشجوی رشته مدیریت بازرگانی، در یادداشتی نوشت: اشکهای عادل فردوسیپور پس از فیلتر شدن سایت «فوتبال ۳۶۰» به یکی از مهمترین سوژههای رسانهای روزهای اخیر تبدیل شد. او در واکنش به این اتفاق گفت: «مردم نان شب ندارند، قیمت دلار و یورو افزایش یافته، کشور با کمآبی، قطعی برق و جنگ روبهروست؛ آن وقت دغدغه شما این است که جلوی برنامه من را بگیرید؟»
این سخنان با استقبال بسیاری از مخاطبان روبهرو شد، اما همزمان پرسش دیگری نیز مطرح میشود؛ آیا این حساسیت نسبت به مشکلات کشور، در سالهایی که فردوسیپور مجری پرمخاطبترین برنامه ورزشی صداوسیما بود نیز وجود داشت؟
عادل فردوسیپور از سال ۱۳۷۸ تا ۱۳۹۷ حدود بیست سال مهمترین برنامه فوتبالی تلویزیون را اجرا کرد؛ برنامهای که تقریبا هیچ رقیب جدی در رسانه ملی نداشت و میلیونها بیننده را هر هفته پای تلویزیون مینشاند. در آن سالها نیز کشور با مشکلات اقتصادی، نوسانات ارزی و مسائل مختلف اجتماعی روبهرو بود، اما کمتر دیده شد که او درباره این موضوعات موضعگیری علنی داشته باشد. به همین دلیل، امروز این پرسش مطرح میشود که آیا این دغدغهها تازه شکل گرفتهاند یا صرفا پس از کنار گذاشته شدن از رسانه ملی پررنگ شدهاند؟
از سوی دیگر، جهانگیر کوثری مجری و گزارشگر صداوسیما در اظهاراتی گفته است که پس از سپرده شدن مدیریت برنامههای ورزشی صداوسیما به محمد پورمحمدی، بسیاری از برنامههای ورزشی شبکههای دیگر کنار گذاشته شدند تا فضای بیشتری برای رشد برنامه «۹۰» و عادل فردوسیپور فراهم شود. اگر این روایت را بپذیریم، میتوان گفت موفقیت فردوسیپور تنها حاصل استعداد و تلاش شخصی او نبوده، بلکه ساختار سازمان صداوسیما در رشد او نقش مهمی ایفا کرده است.
پرسش دیگری که مطرح میشود در رابطه با انتقاد اخیر فردوسیپور از پرداخت پاداش ۱۴۰ میلیارد تومانی به سرمربی تیم ملی پس از جام جهانی ۲۰۲۶ است. او این پرداخت را نادرست دانست و عملکرد تیم ملی را متناسب با چنین پاداشی ندانست. و حالا این سوال مطرح میشود که آیا همین معیار درباره گذشته نیز وجود داشته است؟
پس از جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه تیم فوتبال ایران با کارلوس کیروش سرمربی پرتغالی تیم مثل دورههای گذشته موفق به صعود از مرحله گروهی نشد. در آن زمان گزارشی از پاداش سرمربی تیم ملی منتشر نشد و برای اولین بار فروردینماه سال ۱۳۹۹ این خبر توسط فدراسیون فوتبال منتشر شد. با وجود اینکه این خبر پس از اتمام برنامه ۹۰ منتشر شد اما فردوسیپور هیچگاه حتی در برنامه جدید خود یعنی فوتبال ۳۶۰ در رابطه با این پاداش انتقادی نکرد. همین تفاوت در برخورد، این شائبه را ایجاد میکند که معیار انتقادهای این مجری بیش از آنکه ثابت باشد، وابسته به جایگاه رسانهای عادل فردوسیپور است.
رسانه فقط وظیفه اطلاعرسانی ندارد؛ رسانه میتواند افکار عمومی را نیز جهتدهی کند. در جام جهانی ۲۰۱۴ فردوسیپور در برنامه «۹۰» شکست در برابر آرژانتین را یک شکست آبرومندانه دانست و آن را بهعنوان یک موفقیت بزرگ معرفی کرد و سعی داشت شخصیت بازنده خوشحال را که کارلوس کیروش سرمربی پرتغالی برای ما هدیه آورده بود در جامعه تقویت کند.
شاید مهمترین پرسش این باشد که اگر در دهه ۸۰ و ۹۰ شبکههای اجتماعی با گستردگی امروز وجود داشتند و مخاطبان امکان انتخاب آزاد میان دهها تولیدکننده محتوای فوتبالی را داشتند، آیا باز هم تنها یک نفر به چنین جایگاهی میرسید؟
واقعیت این است که نزدیک به دو دهه، مهمترین تریبون فوتبالی کشور در اختیار یک مجری بود و بسیاری از چهرههای دیگر فرصت رقابت برابر را پیدا نکردند. بدون تردید، استعداد، دانش و تواناییهای فردوسیپور در موفقیت او نقش داشته، اما نادیده گرفتن نقش انحصار رسانهای و محدود بودن فضای رقابت نیز تصویری ناقص از واقعیت را ارائه میدهد.
در نهایت، این پرسش باقی میماند که اگر فردوسیپور در دوره فعالیت خود از فضای انحصاری رسانهای بهرهمند نمیشد، آیا امروز همین نگاه انتقادی را نسبت به انحصار رسانهای مطرح میکرد!؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
