پایان سلطه ۱۴ ساله ووچیچ

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: الکساندر ووچیچ، چهره مسلط سیاست صربستان در ۱۴ سال گذشته، شکست حزب خود در انتخابات پارلمانی یکشنبه را پذیرفت. پیروزی فهرست مورد حمایت دانشجویان، پس از دو سال اعتراض به فساد و تمرکز قدرت، به سلطه سیاسی او ضربه‌ای تعیین‌کننده زده و مسیر تشکیل دولتی تازه را گشوده است. بر اساس تازه‌ترین داده‌های کمیسیون انتخابات صربستان، فهرست دانشجویان با کسب ۵۲.۶۵ درصد آرا، از ائتلاف حامی ووچیچ با ۳۹.۲۲ درصد پیش افتاد. مشارکت نزدیک به ۶۹‌درصدی رأی‌دهندگان و دستیابی جنبش دانشجویی به اکثریت پارلمان ۲۵۰‌نفره، این پیروزی را به یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی سال‌های اخیر بالکان تبدیل کرده است.  ووچیچ شکست را پذیرفت، هرچند مدعی شد کشورهای اروپایی و بخشی از ساختار قدرت آمریکا در کنار‌زدن او نقش داشته‌اند؛ ادعایی که شواهد مستقلی برای اثبات آن ارائه نشده است.  ریشه جنبش دانشجویی به نوامبر ۲۰۲۴ بازمی‌گردد؛ زمانی که فروریختن سایبان بازسازی‌شده ایستگاه راه‌آهن شهر نووی‌ساد، ۱۶ کشته بر‌جای گذاشت. دانشجویان این حادثه را نمادی از فساد، روابط نزدیک صاحبان قدرت با پیمانکاران و ضعف نظارت بر پروژه‌های عمومی دانستند.  اعتراض‌های طولانی آنان به‌تدریج حمایت اقشار مختلف جامعه را جلب کرد و از مطالبه پاسخ‌گویی درباره یک فاجعه به جنبشی گسترده‌تر برای اصلاح نهادهای حکومتی تبدیل شد.

 ووچیچ که ابتدا نخست‌وزیر و سپس رئیس‌جمهور بود، در سپتامبر از ریاست‌جمهوری کناره گرفت تا برای تصدی دوباره نخست‌وزیری وارد رقابت پارلمانی شود. او در کارزار انتخاباتی وعده افزایش مستمری‌ها، ساخت جاده‌های تازه و ارزان‌شدن دارو را داد و از پوشش گسترده رسانه‌های نزدیک به دولت برخوردار بود.  با این حال، انتقادها از نفوذ حزب حاکم بر رسانه‌ها، دستگاه قضایی و توزیع امکانات دولتی، بخش مهمی از پیام انتخاباتی مخالفان را شکل داد. ووچیچ و حزبش اتهام فساد و سرکوب مخالفان را رد کرده‌اند.  کارنامه سیاسی ووچیچ نیز با تغییر مواضع متعدد همراه بوده است. او در دهه ۱۹۹۰ در صف ملی‌گرایان تندرو صرب قرار داشت و در دولت اسلوبودان میلوشویچ، وزیر اطلاع‌رسانی بود؛ دوره‌ای که رسانه‌های منتقد با محدودیت و جریمه‌های سنگین روبه‌رو شدند. او بعدها از نزدیکی به اتحادیه اروپا سخن گفت، اما هم‌زمان روابط خود با ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه را حفظ کرد و در واپسین روزهای رقابت انتخاباتی، بار دیگر به متحدان ملی‌گرای قدیمی نزدیک شد.