نگاهی به ابعاد شخصیتی رهبر شهید در گفتوگو با محسن رهامی
نگاه بلندمدت، رهبری را از تصمیمهای هیجانی دور نگه میداشت
در روزهایی که ملت ایران شاهد آیین باشکوه تشییع و تدفین رهبر شهید انقلاب بود، شخصیتها، مسئولان، چهرههای سیاسی و کارگزاران جمهوری اسلامی، هر یک از منظر تجربه، شناخت و خاطرات مشترک خود، به واکاوی ابعاد گوناگون شخصیت و شیوه رهبری ایشان پرداختند. آنچه در این روایتهای متکثر بیش از همه جلوهگر است، تلاش برای پاسخ به این پرسش بنیادین است که رهبر شهید از چه ویژگیهای شخصیتی، فکری و مدیریتی برخوردار بود که توانست در بیش از سه دهه، سکان هدایت کشوری را بر عهده داشته باشد که در یکی از حساسترین و پرآشوبترین مناطق جهان قرار دارد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: در روزهایی که ملت ایران شاهد آیین باشکوه تشییع و تدفین رهبر شهید انقلاب بود، شخصیتها، مسئولان، چهرههای سیاسی و کارگزاران جمهوری اسلامی، هر یک از منظر تجربه، شناخت و خاطرات مشترک خود، به واکاوی ابعاد گوناگون شخصیت و شیوه رهبری ایشان پرداختند. آنچه در این روایتهای متکثر بیش از همه جلوهگر است، تلاش برای پاسخ به این پرسش بنیادین است که رهبر شهید از چه ویژگیهای شخصیتی، فکری و مدیریتی برخوردار بود که توانست در بیش از سه دهه، سکان هدایت کشوری را بر عهده داشته باشد که در یکی از حساسترین و پرآشوبترین مناطق جهان قرار دارد. ازاینرو، شناخت مؤلفههای شخصیتی رهبر شهید، صرفا مرور یک زندگی سیاسی نیست، بلکه تلاشی برای فهم الگوی رهبری در مواجهه با بحرانها، حفظ ثبات ملی و صیانت از منافع و امنیت کشور به شمار میآید. از همین رو، در گفتوگویی با محسن رهامی، نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی و فعال سیاسی اصلاحطلب، کوشیدهایم از دریچه تجربه، شناخت و همراهی چندساله او با رهبر شهید انقلاب، مهمترین ابعاد شخصیتی، ویژگیهای مدیریتی و مؤلفههای فکری ایشان را به واکاوی بنشینیم.
جناب رهامی با توجه به شرایط پیچیده و پرتنش خاورمیانه، کدام ویژگی شخصیتی رهبر شهید بیشترین نقش را در حفظ امنیت و ثبات کشور داشت؟
در این خصوص به نظر میرسد شناخت ایشان از مسائل سیاسی و نظامی کلان جهان و خصوصا منطقه خاورمیانه با توجه به مطالعات عمیقی که قبلا از پیروزی انقلاب اسلامی و دوران مبارزه با رژیم گذشته داشتند، بهعلاوه تجربه بسیار ارزندهای که در دوره حضرت امام خمینی(ره) در هشت سال جنگ تحمیلی و دوره طولانی دفاع مقدس کسب کرده بودند، که در ابتدا نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، بهعنوان نماینده امام در شورای عالی دفاع از نزدیک در جریان جزئیات مسائل و مشکلات جنگ و دفاع مقدس بودند و سپس از سال ۶۰ به عنوان رئیسجمهور کشور، خود در تصمیمگیریها و هدایت امور کشور خصوصا مسائل و معضلات جنگ مسئولیت مستقیم داشتند، از یک طرف و ایمان و توکل و اعتمادبهنفس بسیار بالایی که در وجودشان بود از طرف دیگر، علاوه بر آن عدم اعتماد به قولها وعدههای حمایت خارجی، همگی از ویژگیهای عمده رهبر شهید (ره) در تصمیمات قاطع در حوزه حفظ امنیت و ثبات کشور به شمار میرود. اینجانب به عنوان نماینده مردم در دوره اول و دوم مجلس شورای اسلامی حضور داشتم و توفیق همکاری با ایشان را از همان دوره نمایندگی رهبر شهید در مجلس یافتم و سپس دوره ریاستجمهوری ایشان به بعد توفیق ادامه ارتباط فراهم شد، بسیاری از نقاط قوت ایشان را که بیان میشود، از نزدیک ملاحظه کردهام.
چگونه آیندهنگری و نگاه راهبردی رهبر شهید، تصمیمهای ایشان را از واکنشهای مقطعی و احساسی متمایز میکرد؟
با توجه به آنچه در پاسخ به پرسش اول گفته شد، نگاه بلندمدت رهبر شهید به آینده و مسائل کلان جهان اسلام و سرنوشت مسلمین و نقشی که در تفکر خود برای جمهوری اسلامی ایران و جایگاه رهبری، جهت هدایت و مدیریت مسائل کلان منطقه خاورمیانه و جهان اسلام داشتند، مانع تمرکز بیش از حد ایشان در روزمرگی و تصمیمات هیجانی و دفعی میشد.
نقش شجاعت همراه با عقلانیت در شخصیت رهبر شهید چه تأثیری بر مدیریت بحرانها و تهدیدهای امنیتی کشور داشت؟
به نظر میرسد مبارزات دوران ستمشاهی از یک طرف و تجربیات بسیار ارزنده دوران شکلگیری نظام جمهوری اسلامی تهدیدات بالفعل و بالقوه آن دوره و خصوصا تجربیات دوره بسیار حساس و سرنوشتساز هشت سال دفاع مقدس که تمامی این دوران حیاتی کشور و نظام نوپای جمهوری اسلامی از نزدیک شاهد ایمان، توکل، اعتمادبهنفس و شجاعت رهبر فقد انقلاب، حضرت امام خمینی (ره) بودند، همگی در تکوین ویژگیهای شخصیتی رهبر شهید انقلاب از حیث شجاعت و ایمان و توکل به نصرت الهی و اعتمادبهنفس و اعتماد به پشتیبانی مردم وفادار ایران، نقش مؤثر و سازنده در مقابله با تهدیدهای امنیتی و بحرانهای کلان ملی داشته است.
رهبر شهید چگونه توانست با تکیه بر اعتماد به ظرفیتهای داخلی، بنیانهای قدرت و ثبات کشور را تقویت کند؟ این رویکرد چه بعدی از شخصیت مدیریتی ایشان را نشان میدهد؟
اعتمادبهنفس بسیار بالای رهبر شهید و اعتماد فوقالعاده ایشان به توان نیروهای داخلی و خودی از یک طرف و بیاعتمادی و بلکه سوءظن به نیروهای خارجی، خصوصا بلوک غرب، سبب شده بود که ایشان همواره تکیهگاه خود را از داخل و نیروهای خودی جستوجو کند و چندان حسابی نسبت به وعده و حمایتهای خارجی نگشاید، خصوصا با آنچه در احوالات رژیم گذشته ایران و رژیمهای مشابهی که به اعتماد حمایتهای خارجی حکومت مستقری داشتند و در سر بزنگاه دیدیم چگونه در زمان ضرورت و نیاز، آن حامیان خارجی رژیمهای مذکور را یکه و تنها رها کردند.
اگر بخواهید مهمترین ویژگی شخصیتی رهبر شهید را که موجب موفقیت ایشان در اداره کشور در یکی از حساسترین مناطق جهان شد انتخاب کنید، کدام ویژگی را برمیگزینید و چرا؟
به نظر میرسد شجاعت و ایستادگی در مقابل تهدیدات و فشارهای خارجی و اعتماد به داخل و توان بومی کشور و نگرش واقعگرایانه به دولتهای خارجی، خصوصا دولتهای غربی، از جمله نکات برجسته ابعاد شخصیتی برجسته رهبر شهید انقلاب بود. در محیط سیاست خصوصا در عرصه بینالمللی، شناخت دقیق و تحلیل واقعگرایانه از توازن قدرتها مهمترین ابزار تصمیمگیری و تبیین سیاستهای ملی است و رهبری شهید توانستند با پیگیری یک سیاست دفاعی ملی با تکیه بر دانش بومی و توان داخلی و اعتماد به متخصصان ایرانی و با بهرهگیری از تجربه جنگ تحمیلی هشتساله، یک سیاست امنیتی دفاعی طراحی کنند که در دو حمله اخیر به کشورمان حتی در دورهای که ایشان خود به شهادت رسیده بودند، یعنی در غیبت و عدم حضور میدانی فرماندهی کل قوا از تمامیت ارضی کشور و حیثیت ملت دفاع شود.
