سه سناریوی آیزنکوت برای تشکیل کابینه؛ از ائتلاف با لیکود تا حمایت احزاب عربی
با ادامه اختلافها میان احزاب مخالف نتانیاهو بر سر ترکیب کابینه آینده، گادی آیزنکوت، رئیس حزب یاشار با سه گزینه مواجه است: ائتلاف با احزاب حریدی (ارتدوکس افراطی)، تشکیل دولت وحدت با مشارکت لیکود بدون رهبری نتانیاهو، یا تشکیل دولت اقلیت با حمایت احزاب عربی؛ مسیرهایی که هر یک با موانع و اختلافات سیاسی جدی مواجه هستند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
مذاکرات برای تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی پس از انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر (۵ آبان)، در حالی ادامه دارد که اختلاف میان احزاب مخالف بنیامین نتانیاهو درباره ترکیب کابینه آینده و چگونگی کسب اکثریت پارلمانی مانع دستیابی به توافق شده است.
در تازهترین تحولات سه مسیر «ائتلاف با احزاب ارتدوکس افراطی»، «تشکیل کابینه وحدت با مشارکت حزب لیکود» و تشکیل «دولت اقلیت با حمایت احزاب عربی» همچنان مطرح است؛ اما هر سه مسیر با موانع سیاسی جدی روبرو هستند.
یکی از تحولات مهم پس از انتخابات، عقبنشینی آویگدور لیبرمن، رئیس حزب «اسرائیل خانه ما»، از مخالفت مطلق با مشارکت احزاب ارتدوکس افراطی (حریدیها) در کابینه است. او اعلام کرد که نتایج انتخابات ضرورت بازنگری در مواضع قبلی را ایجاد کرده و حاضر است حتی درباره قانون «سربازی حریدیها» نیز مصالحه کند. وی همچنین تأکید کرد که کابینه آینده باید بدون حمایت احزاب عربی تشکیل شود.
شبکه ۱۳ تلویزیون رژیم صهیونیستی گزارش داد، لیبرمن خواستار مذاکره با دو حزب حریدی «شاس» و «یهودیت متحد توراتی» شده و معتقد است همراه کردن این دو حزب میتواند ائتلافی ۶۱ کرسی ایجاد کند. با این حال، این مسیر نیز آسان نیست؛ زیرا یهودیت متحد توراتی هنوز برای ورود به مذاکرات رسمی تمایل قطعی نشان نداده و شاس نیز تاکنون بهطور علنی از پیوستن به کابینه آیزنکوت حمایت نکرده است. بر اساس گزارش شبکه ۱۲ اسرائیل، شاس اعلام کرده است در صورتی که یهودیت متحد توراتی از چنین کابینهای حمایت کند، مانع آن نخواهد شد؛ اما این موضع به معنای تعهد شاس به مشارکت در کابینه نیست. از سوی دیگر، دستیابی به توافق درباره قانون سربازی حریدیها مستلزم جلب موافقت رهبران ارتدوکس و حل اختلافات حقوقی و نظامی است.
طرح دولت وحدت و اختلاف بر سر ریاست کابینه
مسیر دوم، تشکیل کابینه وحدت با مشارکت حزب لیکود، اما بدون رهبری بنیامین نتانیاهو است؛ طرحی که نفتالی بنت، از رهبران فهرست مشترک «بِیَخد» (باهم)، از حامیان آن به شمار میرود. در همین چارچوب، گادی آیزنکوت هفته گذشته، روز یکشنبه با شماری از مقامهای حزب لیکود، بدون حضور نتانیاهو دیدار و گفتوگو کرد. وی همچنین روز شنبه دستور آغاز دور تازهای از مذاکرات با نمایندگان لیکود را صادر کرد که قرار است امروز (یکشنبه) برگزار شود.
با وجود گمانهزنیها درباره احتمال توافق سیاسی بنت با نتانیاهو، بنت روز شنبه تأکید کرد که همچنان از تشکیل دولت وحدت به ریاست آیزنکوت حمایت میکند و قصد ندارد به کابینه تحت رهبری نتانیاهو بپیوندد. این موضعگیری پس از دیدار دو ساعته بنت با نتانیاهو در روز چهارشنبه مطرح شد؛ دیداری که بدون اطلاع قبلی آیزنکوت برگزار شد و گمانهزنیهایی درباره احتمال توافق میان آن دو برانگیخت.
در سوی مقابل، نتانیاهو خواستار تشکیل دولت وحدت شده و مدعی است شرایط امنیتی و تصمیمهای راهبردی پیشروی رژیم صهیونیستی، چنین ائتلافی را ضروری کرده است. وی روز جمعه اعلام کرد که بنت، لیبرمن و آیزنکوت را در جریان وضعیت امنیتی قرار داده و نسبت به تشکیل دولت اقلیت با حمایت احزاب عربی هشدار داده است.
با این حال، مذاکرات با لیکود با اختلاف بر سر شرایط تشکیل کابینه مواجه است. به گزارش روزنامه «یدیعوت آحارنوت» منابع نزدیک به بلوک آیزنکوت مدعی شدهاند که نمایندگان لیکود خواستار نخستوزیری نتانیاهو برای تمام دوره چهار ساله، بدون سازوکار چرخشی، ادامه اجرای چارچوب پیشنهادی قانون معافیت حریدیها از سربازی، عدم تشکیل کمیسیون تحقیق دولتی درباره حملات هفتم اکتبر (طوفان الاقصی) و حضور ایتامار بنگویر، رئیس حزب «عوتسما یهودیت» در کابینه شدهاند. همچنین، موضوع حفظ قوانین اصلاحات قضایی کابینه قبلی نیز مطرح شده است. لیکود بخشی از جزئیات منتشرشده را رد کرده، اما تأکید کرده است که این حزب باید ریاست دولت وحدت را بر عهده داشته باشد. این شروط عملاً اختلاف اصلی دو طرف، به ویژه در مرود ریاست کابینه را برجسته کرده است.
مسیر سوم، تشکیل کابینه اقلیت با حمایت احزاب عربی است؛ گزینهای که آیزنکوت در صورت شکست مذاکرات با لیکود و احزاب حریدی مطرح کرده است. او روز جمعه اعلام کرد قصد ندارد مذاکرات را بینتیجه طولانی کند و اگر تلاشها برای تشکیل ائتلاف به نتیجه نرسد، دولت «اضطراری ملی» به ریاست خود را برای رأیگیری به کنست معرفی خواهد کرد. به گفته او، این کابینه را میتوان پیش یا پس از تشکیل، با پیوستن احزاب و نمایندگان دیگر گسترش داد.
این طرح میتواند بر حمایت بیرونی احزاب عربی، بهویژه حزب «رَعَم» به رهبری منصور عباس و عدم مخالفت یا رأی ممتنع فهرست مشترک عربی متکی باشد. با این حال، لیبرمن با چنین گزینهای مخالفت کرده و گفته است دولت اقلیت متکی به احزاب عربی بیش از چند ماه دوام نخواهد آورد. بنت نیز در شرایط فعلی از این مسیر حمایت نمیکند؛ در مقابل، یائیر گولان، رئیس حزب دموکراتها، آشکارا از امکان همکاری با احزاب عربی دفاع کرده است. آیزنکوت با طرح این گزینه تلاش دارد دیگر رهبران احزاب را برای دستیابی به توافق تحت فشار قرار دهد و مانع بازگشت مأموریت تشکیل کابینه بدون رأیگیری در کنست شود. این در حالی است که نتانیاهو نسبت به همکاری با احزاب عربی هشدار داده است.
اختلافها در بلوک مخالف نتانیاهو تنها به موضوع احزاب عربی محدود نیست و درباره نحوه تعامل با لیکود و احزاب حریدی نیز شکاف جدی وجود دارد. یائیر لاپید، از رهبران فهرس «بیخد» با باقی ماندن نتانیاهو در مقام نخستوزیری مخالفت کرده و تشکیل کابینه جایگزین را ضروری دانسته است. لیبرمن نیز اگرچه در موضوع همکاری با حریدیها انعطاف نشان داده، همچنان بر مخالفت با اتکای کابینه به احزاب عربی تأکید دارد. گولان در میان رهبران این بلوک موضع بازتری درباره همکاری با احزاب عربی اتخاذ کرده است.
در همین حال، گیدعون سعر، وزیر خارجه کابینه نتانیاهو، تشکیل دولت وحدت را در شرایط کنونی فاقد چشمانداز دانسته و آیزنکوت، گولان و لاپید را به تلاش برای تشکیل دولت اقلیت با حمایت احزاب عربی متهم کرده است.
بدین ترتیب، آیزنکوت تا ۶ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۵ آذر) برای تشکیل کابینه فرصت دارد و میتواند از اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی درخواست تمدید ۱۴ روزه این مهلت را مطرح کند. با این حال، او اعلام کرده است که قصد ندارد مذاکرات را تا پایان مهلت قانونی بدون نتیجه ادامه دهد و در صورت شکست تلاشها، کابینه اقلیت را برای رأیگیری به کنست معرفی خواهد کرد. چنانکه این طرح نیز رأی اعتماد کسب نکند، هرتزوگ میتواند مأموریت تشکیل کابینه را به نتانیاهو واگذار کند. در صورت ناکامی تلاشهای بعدی نیز احتمال انحلال کنست و برگزاری انتخابات زودهنگام مطرح خواهد شد. بنابراین، سرنوشت مذاکرات کنونی نهتنها به توافق آیزنکوت با احزاب حریدی، لیکود یا احزاب عربی، بلکه به توانایی او در جلب حمایت لازم در کنست و جلوگیری از ورود روند سیاسی به مرحله انتخابات مجدد بستگی دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.