چرا منحنی شادی معکوس شد؟
یکی دیگر از یافتههای این پژوهش، ارتباط میان وضعیت اقتصادی و احساس بهزیستی روانی بود. امتیاز بهزیستی روانی تقریبا با هر سطح افزایش درآمد خانوار بیشتر میشد و پزوهشگران هیچ نقطه مشخصی پیدا نکردند که پس از آن افزایش درآمد دیگر با بهبود این شاخص همراه نباشد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
دههها، نتایج پژوهشها نشان میدادند میزان شادی و رضایت از زندگی در دوران میانسالی به پایینترین سطح خود میرسد و افراد در سالهای جوانی و سالمندی احساس بهتری دارند، اما یافتههای پژوهش بینالمللی جدید نشان میدهد این الگو تغییر کرده و اکنون جوانان بیش از سایر گروههای سنی با کاهش احساس شادی و بهزیستی روانی دستوپنجه نرم میکنند.
در این پژوهش، نشانه چندانی از افت شادی در میانسالی مشاهده نشد و در مقابل، جوانان کمترین امتیاز را از نظر بهزیستی روانی کسب کردند، همچنین این امتیاز با افزایش سن، تقریبا بهطور پیوسته بیشتر شد و حتی در کشورهای ثروتمند نیز این نتایج مشهود بود.
پژوهشگران از ۲۶۱ پژوهشگر داوطلب، نزدیک به ۵۴ هزار بزرگسال در ۹۲ کشور نظرسنجی کردند. البته بیشتر شرکتکنندگان بهصورت آنلاین و با تمایل شخصی در این نظرسنجی حضور یافتند، بنابراین نتایج لزوما نماینده تمام جمعیت کشورهای مورد بررسی نیست و صرفا وضعیت افرادی را نشان میدهد که در پژوهش شرکت کردهاند.
پژوهشگران درباره اهمیت این یافتهها اظهار کردند: نتایج کنونی فراتر از هشدار ساده به سیاستگذاران درباره ضرورت یافتن راهکارهایی برای بهبود سلامت روان جوانان یا افرادی است که برای تامین هزینههای زندگی با مشکل مواجه هستند.
سنجش ابعاد مختلف بهزیستی روانی
آنان برای ارزیابی وضعیت شرکتکنندگان، فقط به میزان شادی یا رضایت از زندگی اکتفا نکردند، بلکه ۱۰ شاخص مختلف را مورد بررسی قرار دادند. شرکتکنندگان میزان موافقت خود را با مواردی درباره وضعیت زندگیشان، از یک (کاملا مخالفم) تا هفت (کاملا موافقم)، مشخص کردند.
این موارد، موضوعاتی مانند احساس سرزندگی، آرامش، داشتن انرژی، برخورداری از روابط حمایتی و توانایی بازیابی روحیه پس از تجربه اتفاقات ناخوشایند را در بر میگرفت. مجموع این شاخصها ابعاد مختلف بهزیستی روانی، ازجمله خوشبینی، تابآوری و احساس هدفمندی در زندگی را ارزیابی میکرد.
پژوهشگران همچنین چهار پرسش استاندارد درباره نشانههای افسردگی و اضطراب در دو هفته گذشته از شرکتکنندگان پرسیدند.
کمبود انرژی و آرامش؛ مهمترین نقاط ضعف
نتایج نشان داد شرکتکنندگان بالاترین امتیاز را به روابط اجتماعی و احساس معنادار بودن زندگی اختصاص دادهاند. در مقیاس هفت امتیازی، برخورداری از حمایت افراد نزدیک بهطور میانگین امتیاز ۵.۰۵ و احساس معنادار بودن زندگی امتیاز ۴.۹۳ را کسب کرد.
در مقابل، احساس داشتن انرژی و سرزندگی با امتیاز ۴.۲۰ در پایینترین جایگاه قرار گرفت. احساس آرامش و توانایی بازیابی روحیه پس از شکستها و اتفاقات ناخوشایند نیز از دیگر شاخصهای ضعیف بودند.
پژوهشگران بر این باورند که این نتایج با نرخ بالای استرس و فرسودگی روانی در جوامع امروزی همخوانی دارد. فقط ۱۹.۳ درصد شرکتکنندگان بالاترین امتیازها را برای داشتن انرژی و سرزندگی انتخاب کردند، اما این رقم برای برخورداری از حمایت اجتماعی در مواقع نیاز، بیش از ۳۸ درصد بود.
پژوهشگران معتقدند این تفاوت ممکن است نشاندهنده شکافی میان ارزیابی افراد از زندگی شخصی و نگرانی آنان درباره شرایط خارج از کنترلشان مانند بیثباتی سیاسی و اقتصادی باشد.
در مجموع، فقط ۶.۵ درصد شرکتکنندگان معیارهای اولیه شکوفایی روانی را داشتند که در شاخصهای دهگانه امتیاز دستکم ۶۰ از ۷۰ کسب کرده و نشانههای اندکی از افسردگی یا اضطراب نشان داده بودند.
آسیبپذیرترین گروه سنی
بررسی اطلاعات ۳۸ هزار و ۱۳۳ نفری که به پرسشهای مربوط به افسردگی و اضطراب پاسخ کامل داده بودند، الگوی مشابهی را نشان داد. تنها ۱۴.۷ درصد افراد ۱۸ تا ۲۵ ساله هیچ نشانهای از افسردگی یا اضطراب نداشتند، اما این رقم در کل شرکتکنندگان، ۲۳.۶ درصد بود. همچنین ۲۸.۶ درصد جوانان در محدوده علائم متوسط تا شدید افسردگی یا اضطراب قرار داشتند که در کل شرکتکنندگان ۲۲.۶ درصد گزارش شد.
وضعیت گروههای سنی بالاتر تقریبا در تمام موارد بهتر بود و شرایط جوانان در برخی کشورهای ثروتمند حتی نگرانکنندهتر گزارش شد. برای مثال، در نمونه مورد بررسی از انگلیس، فقط ۶.۱ درصد جوانان هیچ نشانهای از افسردگی یا اضطراب نداشتند و ۴۲.۸ درصد در محدوده علائم متوسط تا شدید قرار گرفتند.
پژوهشگران در ابتدا احتمال دادند که ترکیب جمعیتی شرکتکنندگان باعث شکلگیری این نتیجه شده باشد، اما حضور افراد جوان و دارای تحصیلات بالا در نمونه آماری معمولا باید نتایج را در جهت مثبت و نه منفی تغییر دهد. نتایج پژوهشهای جدید دیگر نیز نشان دادهاند که جوانان در سالهای اخیر بیش از سایر گروههای سنی احساس پریشانی و فشار روانی را تجربه میکنند.
درآمد و تحصیلات بالاتر با بهزیستی بیشتر ارتباط دارند
یکی دیگر از یافتههای این پژوهش، ارتباط میان وضعیت اقتصادی و احساس بهزیستی روانی بود. امتیاز بهزیستی روانی تقریبا با هر سطح افزایش درآمد خانوار بیشتر میشد و پزوهشگران هیچ نقطه مشخصی پیدا نکردند که پس از آن افزایش درآمد دیگر با بهبود این شاخص همراه نباشد.
افرادی که در خانوادههای ثروتمندتری بزرگ شده بودند نیز امتیازهای بالاتری کسب کردند. تحصیلات نیز الگوی مشابهی داشت و هر سطح بالاتر تحصیلی با افزایش میانگین بهزیستی روانی همراه بود. پژوهشگران اظهار کردند این یافته با ادعاهایی که ارزش تحصیلات دانشگاهی را در سالهای اخیر زیر سوال بردهاند، همخوانی ندارد. همچنین افرادی که شغل درآمدزا نداشتند، صرفنظر از دلیل آن، در مقایسه با شاغلان، دانشجویان و بازنشستگان امتیاز پایینتری کسب کردند.
زندگی در کنار خانواده و دورکاری چه تاثیری دارند؟
نتایج نشان داد افرادی که با اعضای خانواده یا همخانههای بیشتری زندگی میکردند، در مجموع احساس بهزیستی روانی بیشتری نسبت به افرادی داشتند که تنها زندگی میکردند. زندگی فردی بهویژه در میان سالمندان رایج بود، بهطوریکه ۴۴.۹ درصد افراد ۷۵ سال به بالا بهتنهایی زندگی میکردند، درحالیکه این رقم در کل شرکتکنندگان ۲۷.۱ درصد بود.
در میان افراد شاغل نیز افرادی که تقریبا به یک اندازه در خانه و محل کار فعالیت میکردند، بالاترین امتیاز بهزیستی روانی را به دست آوردند. میانگین امتیاز این گروه ۴۸.۲ از ۷۰ بود، اما این رقم برای افرادی که کاملا دورکاری میکردند ۴۶.۳ و برای کسانی که تماموقت در محل کار حضور داشتند ۴۶.۶ بود.
با این حال، پژوهشگران تاکید کردند تفاوت میان این گروهها اندک است و نمیتوان نتیجه گرفت که دورکاری ترکیبی بهطور مستقیم موجب بهبود سلامت روان میشود، زیرا ممکن است مشاغلی که امکان کار ترکیبی دارند، از ابتدا شرایط کاری بهتری داشته باشند. مردان نیز در این پژوهش اندکی بیشتر از زنان امتیاز کسب کردند، هرچند این تفاوت بسیار ناچیز بود.
چرا وضعیت روانی جوانان رو به وخامت است؟
این پژوهش به دلیل بررسی شرکتکنندگان در یک مقطع زمانی، نمیتواند علت دقیق کاهش بهزیستی روانی جوانان را مشخص کند و تنها ارتباط میان عوامل مختلف را نشان میدهد.
بر اساس گزارش ارث، پژوهشگران دو احتمال را برای توضیح این وضعیت مطرح کردهاند که هنوز در این پژوهش بهطور مستقیم بررسی نشدهاند. نخستین احتمال، مواجهه مداوم جوانان با حجم زیادی از اخبار و پیامهای مرتبط با استرس، درگیریها، بحرانها و کاهش فرصتهای پیشرفت است. احتمال دوم، افزایش احساس تنهایی است. بر اساس گزارشی از سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، جوانان در مقایسه با گذشته کمتر بهصورت حضوری با دیگران ملاقات میکنند.
پژوهشگران همچنین هشدار دادند نتایج این پژوهش نباید برای رتبهبندی کشورها استفاده شود، زیرا ممکن است مفاهیم و پرسشهای مربوط به بهزیستی روانی در زبانها و فرهنگهای مختلف معنای یکسانی نداشته باشند. آنان افزودند: چنین پژوهشهایی میتوانند به دولتها کمک تا راهکارهای موثرتری برای بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی مردم اتخاذ کنند.
نتایج این پژوهش در نشریه علمی Social Indicators Research منتشر شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.