جهان میان دو مسیر ایستاده است/ چهار رکن اصلی مسیر پیش رو، نوآوری، تاب‌آوری، همکاری و پایداری

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

«عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نشست وزرای امور خارجه کشورهای عضو بریکس، طی سخنرانی با محوریت «بسترسازی برای تاب‌آوری، نوآوری، همکاری و پایداری»، بر ضرورت گذار از ساختارهای فرسوده جهانی به نظمی نوین مبتنی بر عدالت و توازن تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار اعزامی شرق، وزیر امور خارجه ایران با اشاره به قرار گرفتن جهان در نقطه‌ای تاریخی میان دو مسیر گفت: «امروز نوآوری تنها یک شعار نیست؛ بلکه یک ضرورت راهبردی به شمار می‌رود. ما در جستجوی راهی هستیم تا از بحران‌های گذرا به سوی ساختارهای ماندگار حرکت کنیم.» وی افزود: جهان امروز نیازمند گذار از «مدیریت بحران‌ها» به «مدیریت فرصت‌ها» است و کشورها نباید تنها واکنش‌گر باشند، بلکه باید بسترساز تغییرات مثبت گردند.

عراقچی چهار رکن اصلی این مسیر را نوآوری، تاب‌آوری، همکاری و پایداری برشمرد.

نوآوری فراتر از فناوری

وزیر خارجه ایران نوآوری را محدود به پیشرفت‌های فناورانه ندانست و تأکید کرد که این مفهوم باید در شیوه‌های حکمرانی و مدل‌های توسعه نیز جاری شود. وی خواستار پر کردن شکاف‌های دیجیتال و فناوری در بریکس شد و گفت: «مسیریابی ما باید به گونه‌ای باشد که دسترسی به دانش و فناوری، از یک امتیاز انحصاری به ابزاری عمومی برای رشد همگانی تبدیل شود.» او بر ضرورت نوآوری در ساختارهای مالی و سیستم‌های تبادل دانش برای فراروی از انحصار قدرت‌های سنتی تأکید کرد.

عراقچی ایجاد یک اکوسیستم مشترک نوآوری را هدف دانست و افزود: باید بستری فراهم شود که در آن شرکت‌های نوپا و مراکز تحقیقاتی کشورهای عضو، به جای رقابت مخرب، در یک شبکه هم‌افزا برای حل چالش‌های جهانی مانند امنیت غذایی و انرژی همکاری کنند.

تاب‌آوری در برابر شوک‌ها و جنگ‌ها

وزیر امور خارجه ایران با اشاره به شوک‌های پیاپی اقتصادی، زیست‌محیطی و امنیتی در جهان، سیستم‌های فعلی را «بسیار شکننده» توصیف کرد و جنگ‌ها را یکی از مهم‌ترین این شوک‌ها دانست. او تصریح کرد: «جنگ‌های تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، لبنان، غزه و دیگر مناطق جهان، خسارات جبران‌ناپذیری بر زیرساخت‌های زیستی وارد کرده است.»

عراقچی تاب‌آوری را «یک ضرورت قطعی» خواند و بر ایمن‌سازی زنجیره‌های تأمین، تنوع‌بخشی به سیستم‌های پولی و ایجاد ساختارهای دفاعی اقتصادی مستحکم در برابر فشارهای یکجانبه تأکید کرد. وی گفت: «ما باید زیرساخت‌هایی بنا کنیم که در برابر شوک‌های اقتصادی و اختلالات زنجیره تأمین، آسیب‌پذیر نباشند» و این امر مستلزم توسعه سیستم‌های مالی مستقل، ایجاد ذخایر استراتژیک مشترک و تقویت امنیت سایبری و دیجیتال است.

همکاری ساختاری و هم‌افزا

وزیر خارجه ایران با انتقاد از یکجانبه‌گرایی رو به افزایش، همکاری را «تنها راه نجات» دانست و بر لزوم همکاری‌های ساختاری و هم‌افزا به جای همکاری‌های گذرا تأکید کرد. وی مسیر پیش روی بریکس را مبتنی بر احترام به حاکمیت ملی و تفاوت‌های فرهنگی خواند و افزود: «ما باید از همکاری‌های سنتی فراتر رفته و به سمت هم‌افزایی استراتژیک حرکت کنیم؛ جایی که توانمندی‌های هر کشور، مکمل نیازهای کشور دیگر باشد.»عراقچی همکاری واقعی را فراتر از امضای توافق‌نامه‌های ساده دانست و خواستار ارتقای همکاری‌ها از سطح تجارت کالا به سطح ادغام زنجیره‌های ارزش و سرمایه‌گذاری‌های مشترک در زیرساخت‌های حیاتی شد.

پایداری؛ پیوند رشد اقتصادی با عدالت و محیط زیست

عراقچی هشدار داد که تمام تلاش‌ها در حوزه نوآوری، تاب‌آوری و همکاری، اگر بر «خاکستر نابودی محیط زیست و نابرابری‌های شدید اجتماعی» بنا شوند، بی‌معنا خواهند بود. وی پایداری را نه تنها یک هدف زیست‌محیطی، بلکه یک ضرورت اقتصادی و سیاسی توصیف کرد و گفت: «هیچ پیشرفتی، اگر هزینه‌اش تخریب محیط زیست یا بی‌عدالتی اجتماعی باشد، پیشرفت واقعی نیست.»

وزیر امور خارجه ایران بر سرمایه‌گذاری بر انرژی‌های پاک، مدیریت هوشمندانه منابع آب و لحاظ کردن پایداری به عنوان معیاری در تمام پروژه‌های توسعه‌ای بریکس تأکید کرد.

عراقچی در پایان با تأکید بر عظمت چالش‌ها و قدرت همکاری، خواستار تبدیل این نشست به «آغاز یک عملیات راهبردی برای ساختن جهانی» شد که در آن نوآوری، تاب‌آوری، همکاری و پایداری به واقعیت‌های ملموس زندگی روزمره مردم تبدیل شوند.