حذف ونس از پرونده ایران و انهدام رادار آمریکا در بحرین روایت «شرق» از نشانه‌های تازه در تغییر معادلات تهران و واشینگتن
معمای جنگ سوم
تحولات تازه در پرونده تقابل ایران و آمریکا، در حالی از افزایش تنش‌های نظامی و تهدیدهای متقابل حکایت دارد که هم‌زمان نشانه‌های متفاوت و حتی متناقضی از وضعیت مسیر دیپلماسی میان دو کشور منتشر شده است.
به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،
مالک مصدق: تحولات تازه در پرونده تقابل ایران و آمریکا، در حالی از افزایش تنش‌های نظامی و تهدیدهای متقابل حکایت دارد که هم‌زمان نشانه‌های متفاوت و حتی متناقضی از وضعیت مسیر دیپلماسی میان دو کشور منتشر شده است. از یک سو، گزارش پولیتیکو از تصمیم دونالد ترامپ برای کنار‌گذاشتن جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، از نقش مذاکراتی خود در پرونده ایران حکایت دارد و از سوی دیگر، وال‌استریت‌ژورنال مدعی شده که ونس در حال بررسی احتمال برگزاری مذاکرات مستقیم و حضوری با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، است و به ادعای این روزنامه، دیدار مذکور هنوز در مراحل اولیه بررسی قرار دارد و زمان مشخصی برای آن تعیین نشده است. این دو روایت در کنار اظهارات اخیر ترامپ درباره تمرکز بر دستیابی به توافق با ایران، موضع‌گیری‌های محسن رضایی درباره نبود هرگونه مذاکره با واشینگتن و تأکید بر ضرورت تحقق هفت شرط ایران پیش از بازگشت به میز گفت‌وگو، تصویری پیچیده از وضعیت کنونی مناسبات تهران و واشینگتن ترسیم می‌کند. در این میان، اظهارات حسین طائب، رئیس سازمان بسیج، درباره انتقال پاسخ «نه» ایران به پیام آمریکایی‌ها از طریق روسیه نیز بر ابهامات موجود افزوده است. هم‌زمان، تحولات میدانی نیز از ادامه فضای تقابل حکایت دارد. سپاه پاسداران از انهدام رادار هشدار اولیه آمریکا در بحرین در پاسخ به حمله به یک دکل مخابراتی در سیریک خبر داده و فرماندهان نظامی هم از گسترش دامنه احتمالی حملات سخن گفته‌اند و دونالد ترامپ نیز ضمن تأکید بر تمایل خود به توافق، تهدیدهای نظامی علیه ایران را کنار نگذاشته است. در طرف مقابل، گزارش یدیعوت آحارونوت از ترجیح ارتش اسرائیل برای پرهیز از یک رویارویی فوری و ضرورت هماهنگی سیاسی و نظامی پیش از هرگونه اقدام جدید علیه ایران حکایت دارد. در همین حال، اسرائیل‌هیوم پنجشنبه گذشته خبر داد جلسه توجیهی امنیتی‌‌ای از سوی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل و گای مارکیزانو، دبیر نظامی او با درجه سرلشکری، برای گادی آیزنکوت، رئیس حزب «یشار» برگزار شد. در این جلسه، آیزنکوت در جریان چالش‌های امنیتی و سیاسی پیش‌روی دولت اسرائیل در مقطع کنونی قرار گرفت. دو طرف همچنین توافق کردند که در صورت نیاز، به تبادل و ارائه به‌روزرسانی‌های اطلاعاتی به یکدیگر ادامه دهند. بنابراین، به باور طیفی از ناظران، دیدار ظاهرا سازنده نتانیاهو و رقیب سیاسی‌اش آیزنکوت، قرینه دیگری مبنی بر قریب‌الوقوع‌بودن ازسرگیری جنگ است. مجموع این تحولات نشان می‌دهد پرونده ایران در شرایطی میان فشار نظامی، محاسبات سیاسی، اختلاف‌نظرهای احتمالی در واشینگتن و تلاش‌های دیپلماتیک منطقه‌ای قرار گرفته است که هنوز نمی‌توان از شکل‌گیری یک مسیر مشخص و قطعی برای مذاکرات سخن گفت.
انهدام رادار آمریکا در بحرین؛ پاسخ سپاه به حمله به تأسیسات مخابراتی سیریک و هشدار درباره گسترش دامنه تقابل
یکی از مهم‌ترین تحولات میدانی اعلام‌شده در هفته‌های اخیر ناظر بر اطلاعیه شماره ۲۲ روابط‌عمومی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درباره هدف قرار‌گرفتن رادار هشدار اولیه آمریکا در جزیره بحرین است. بر اساس این اطلاعیه، نیروی هوافضای سپاه در پاسخ به تجاوز هوایی دشمن به یک دکل مخابراتی در منطقه سیریک، رادار هشدار اولیه آمریکا در بحرین را هدف قرار داده و منهدم کرده است. سپاه در این اطلاعیه، اقدام انجام‌شده را پاسخی به حمله صورت‌گرفته علیه زیرساخت مخابراتی سیریک توصیف کرده و آن را هشداری جدی به طرف مقابل برای پایان‌دادن به آنچه شیطنت‌های هوایی و قاچاق نفت در تنگه هرمز خوانده، دانسته است. همچنین در این بیانیه تصریح شده که در صورت تکرار تخلفات و تجاوزها، نیروی هوافضای سپاه برای مقابله بدون مرز در آماده‌باش کامل قرار دارد. نکته مهم در این اطلاعیه، پیوندی است که سپاه میان تحولات نظامی و وضعیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز برقرار کرده است. در واقع، پیام اعلام‌شده صرفا به پاسخ نظامی به حمله سیریک محدود نمی‌شود، بلکه در آن به صراحت نسبت به ادامه اقدامات مرتبط با تردد و انتقال نفت نیز هشدار داده شده است. سپاه همچنین شرکت‌هایی را که به گفته این نهاد تحت تأثیر طرف مقابل قرار بگیرند، به مواجهه با تنبیهات جدی‌تر تهدید کرده است. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین نقاط حساس در معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در وضعیت عبور نفتکش‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از محدوده جغرافیایی خلیج فارس داشته باشد. در همین چارچوب، اظهارات مصطفی ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه نیز شایان توجه است. او در گفت‌وگو با شبکه المیادین اعلام کرده است دامنه حملات احتمالی ایران در رویارویی جدید صرفا به منطقه و سرزمین‌های اشغالی فلسطین محدود نخواهد بود و می‌تواند خارج از محدوده منطقه را نیز در بر بگیرد. ایزدی تأکید کرده است که ایران در مقایسه با گذشته آمادگی بیشتر، توان عملیاتی بالاتر و امکانات گسترده‌تری برای اجرای عملیات‌های دردناک علیه دشمن دارد. او همچنین در اظهارات دیگری گفته است نیروهای مسلح ایران در برابر هر سطح و هر نوع تهدید، پاسخ فوری، اثرگذار و پشیمان‌کننده‌ای خواهند داد و بدون محدودیت جغرافیایی با دشمن روبه‌رو خواهند شد. جانشین فرمانده کل سپاه در سخنان خود، علاوه بر تأکید بر توان نظامی ایران، به نقش جبهه مقاومت و حمایت تهران از حزب‌الله لبنان نیز اشاره کرده است. او با تمجید از عملکرد رزمندگان حزب‌الله در برابر رژیم صهیونیستی، بر ادامه حمایت ایران از مردم لبنان تأکید کرده است. این اظهارات در مجموع نشان‌دهنده تلاش مقام‌های نظامی ایران برای انتقال این پیام است که هرگونه رویارویی جدید، لزوما در همان محدوده جغرافیایی و با همان الگوی قبلی باقی نخواهد ماند. البته این سخنان را باید در چارچوب موضع‌گیری رسمی فرماندهان نظامی ارزیابی کرد و نباید آن را به‌منزله اعلام قطعی جزئیات یک عملیات مشخص تلقی کرد.
ونس؛ از حذف ناگهانی از پرونده ایران تا احتمال مذاکره مستقیم با محسن رضایی
مهم‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین بخش تحولات سیاسی اخیر، به وضعیت جی‌دی ونس، معاون اول ترامپ، در پرونده ایران مربوط می‌شود؛ شخصیتی که گزارش‌های منتشرشده درباره نقش او، طی مدت کوتاهی از کنار گذاشته‌شدن از مذاکرات تا احتمال هدایت دوباره گفت‌وگوها و حتی برگزاری دیدار مستقیم با یک مقام ارشد ایرانی تغییر کرده است. نخستین روایت را پولیتیکو منتشر کرده است. این رسانه گزارش داد دونالد ترامپ روز پنجشنبه اعلام کرده ونس را از نقش خود در مذاکرات مربوط به ایران کنار می‌گذارد. طبق این گزارش، این تصمیم پس از آن مطرح شد که معاون رئیس‌جمهور آمریکا در هفته گذشته جنگ طولانی‌مدت با ایران را یکی از عوامل اصلی شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست. پولیتیکو در گزارش خود به پیام ترامپ در شبکه اجتماعی تروث‌سوشال اشاره کرده است؛ پیامی که در آن رئیس‌جمهور آمریکا از ونس خواسته تمام تمرکز خود را بر مقابله با فساد ادعایی و جرائم در شهرها و ایالت‌های تحت مدیریت دموکرات‌ها معطوف کند. ترامپ در این پیام، از ایالت‌هایی مانند مینه‌سوتا، کالیفرنیا و ایلینوی نام برده و مدعی شده است این مناطق با فساد و نابسامانی گسترده روبه‌رو هستند. او همچنین تصریح کرده که آمریکا دیگر به توافق با ایران نیازی ندارد و مدعی شده است واشینگتن پول ایران و تنگه این کشور را در اختیار گرفته است. اهمیت این موضع‌گیری زمانی بیشتر می‌شود که به سابقه نقش ونس در مذاکرات تهران و واشینگتن توجه کنیم. او طی بهار و تابستان در گفت‌وگوهای مربوط به پایان جنگ نقشی محوری داشت و در ماه آوریل نیز با هدف پایان‌دادن به جنگ به پاکستان سفر کرد؛ هرچند مذاکرات آن زمان در نهایت بدون نتیجه پایان یافت.
از سوی دیگر، ونس در روزهای اخیر موضعی متفاوت از برخی دیگر از اعضای دولت ترامپ در قبال پیامدهای جنگ اتخاذ کرده بود. او در اظهارات خود، هزینه سیاسی و انتخاباتی جنگ را مورد توجه قرار داد و به صراحت این پرسش را مطرح کرد که آیا ورود به جنگ و از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده، بهایی ارزشمند برای دستیابی به اهداف مد‌نظر بوده است یا خیر. این موضع در حالی مطرح شد که ترامپ نیز پیش‌تر به آسیب واردشده به موقعیت انتخاباتی حزب جمهوری‌خواه اشاره کرده بود، اما برخلاف ونس، تأکید کرده است اگر به گذشته بازگردد، همچنان تصمیم خود برای ورود به جنگ را تکرار خواهد کرد. در گزارش پولیتیکو، کنار‌گذاشتن ونس از پرونده ایران در همین چارچوب سیاسی و اختلاف دیدگاه درباره جنگ مرکز توجه قرار گرفته است.
با این حال، گزارش دیگری از وال‌استریت ژورنال، تصویر متفاوتی از موقعیت معاون رئیس‌جمهور آمریکا ارائه می‌کند؛ تصویری که نشان می‌دهد احتمالا نمی‌توان صرفا بر اساس پیام ترامپ در شبکه‌های اجتماعی، پایان نقش ونس در پرونده ایران را قطعی دانست. وال‌استریت ژورنال مدعی شده است ترامپ در روزهای اخیر به مشاوران ارشد و طرف‌های خارجی اعلام کرده با ازسرگیری مذاکرات با ایران به رهبری جی‌دی ونس موافق بوده و اختیارات لازم را برای پیشبرد تلاش‌های دیپلماتیک به معاون خود داده است. این گزارش حتی از احتمال برگزاری مذاکرات مستقیم و حضوری ونس با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، سخن گفته است. به نوشته این روزنامه، ونس در حال بررسی امکان برگزاری چنین دیداری است، اما گفت‌وگوها درباره آن همچنان در مراحل اولیه قرار دارد و هنوز تاریخی برای ملاقات تعیین نشده است.
در این میان، قطر نیز به‌عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی میزبانی مرحله بعدی مذاکرات مطرح شده است. وال‌استریت ژورنال همچنین به تلاش میانجی‌های منطقه‌ای برای ایجاد اعتماد میان دو طرف اشاره کرده و از پیشنهادهایی سخن گفته که بر اساس آن، آمریکا می‌تواند ناوهای هواپیمابر خود را عقب بکشد و محدودیت‌های محاصره بنادر ایران را کاهش دهد؛ در مقابل، تهران اجازه عبور ۲۵ نفتکش از تنگه هرمز را صادر کند. این پیشنهاد، در صورت صحت گزارش، از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد میانجیگری منطقه‌ای صرفا به تلاش برای برگزاری یک نشست سیاسی محدود نیست و احتمالا موضوعاتی مانند محاصره دریایی، تردد نفتکش‌ها و کاهش تنش‌های نظامی نیز در چارچوب تلاش‌های اعتمادساز مورد توجه قرار گرفته‌اند.
«نه» تهران به ونس
در میانه گمانه‌زنی رسانه‌ای درمورد تکاپوهای دیپلماتیک ونس، باید بر یک نکته اساسی تأکید کرد؛ اینکه موضع‌گیری‌های محسن رضایی با روایت رسانه‌ای فاصله قابل توجهی دارد. دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران پیش‌تر گزارش‌های منتشرشده درباره برنامه‌ریزی برای دیدار با معاون رئیس‌جمهور آمریکا در قطر را کاملا نادرست و بی‌اساس خوانده و تصریح کرده است در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای با آمریکا در جریان نیست. رضایی همچنین تأکید کرده است پیش از بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری هرگونه مذاکره‌ای، ایالات متحده باید هفت شرط تعیین‌شده در تفاهم اسلام‌آباد را بپذیرد و به آنها عمل کند. این موضع نشان می‌دهد از نگاه مقام ایرانی، بازگشت به مذاکرات نمی‌تواند بدون تعیین‌تکلیف پیش‌شرط‌های اعلام‌شده از سوی تهران صورت بگیرد.
اظهارات او درباره موضوع هسته‌ای نیز بخش مهم دیگری از این موضع‌گیری است. رضایی اعلام کرده ایران در حال کار روی طراحی کشتی‌ها و زیردریایی‌های با پیشرانه هسته‌ای است و به همین دلیل به مواد غنی‌شده خود نیاز دارد. او همچنین احتمال تولید راکتورهای کوچک ماژولار یا SMR را مطرح و تأکید کرده است حتی کوچک‌ترین ذره از اورانیوم غنی‌شده نیز از ایران خارج نخواهد شد. این اظهارات از منظر مذاکرات احتمالی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد مسئله مواد غنی‌شده و آینده برنامه هسته‌ای ایران همچنان یکی از خطوط اصلی موضع تهران است و نمی‌توان از احتمال مذاکره سخن گفت، بی‌آنکه به اختلافات بنیادین دو طرف در این حوزه توجه کرد.
محمدباقر قالیباف هم با اشاره به روند تبادل پیام میان تهران و واشینگتن گفت توپ در زمین آمریکاست و واشینگتن تاکنون پاسخ رسمی و مشخصی به نامه ایران نداده است. رئیس مجلس همچنین با تأکید بر روابط نزدیک تهران و مسکو اظهار کرد ما برای آقای پوتین احترام ویژه‌ای قائلیم و روابط عمیق و گسترده‌ای با روسیه داریم. به همین دلیل، دبیر شورای عالی امنیت ملی به این کشور سفر کرد و جزئیات مذاکرات را در جریان آقای پوتین قرار داد». در این میان، اظهارات پنجشنبه گذشته حسین طائب، رئیس سازمان بسیج، نیز روایت دیگری از تحولات پشت پرده پیام‌رسانی میان ایران و آمریکا ارائه می‌دهد. طائب در آیین بزرگداشت شهدای هوافضای سپاه گفت سفر محسن رضایی به مسکو برای ابلاغ پاسخ رهبری به نامه آمریکایی‌ها به پوتین بوده است. به گفته طائب، پوتین نماینده‌ای به تهران فرستاده بود که حامل پیام آمریکایی‌ها برای رهبر انقلاب بود و روس‌ها پیشنهاد کرده بودند نماینده آنها در ایران بماند تا پاسخ پیام را دریافت و منتقل کند. با این حال، به گفته او، رهبر انقلاب اعلام کرده‌اند پاسخ پیام آمریکایی‌ها نه به خود آمریکا، بلکه از طریق روسیه ارائه خواهد شد.
طائب در ادامه مدعی شد محسن رضایی پس از تماس تلفنی با پوتین به مسکو سفر کرده و پاسخ مورد نظر را به مقام‌های روسیه رسانده است. او همچنین تأکید کرد در این روند عجله‌ای وجود نداشته و از نگاه ایران، تحولات جنگ و پیامدهای آن در انتخابات آمریکا و اسرائیل اهمیت تعیین‌کننده‌ای داشته است.
در نتیجه، در برابر گزارش وال‌استریت ژورنال درباره احتمال دیدار مستقیم ونس و محسن رضایی، سه سطح از موضع‌گیری قابل مشاهده است؛ نخست، گزارش رسانه آمریکایی درباره بررسی چنین دیداری؛ دوم، تکذیب صریح محسن رضایی درباره وجود برنامه قطعی برای ملاقات و تأکید او بر نبود مذاکرات جاری؛ و سوم، روایت حسین طائب از انتقال پاسخ ایران به پیام آمریکایی‌ها از طریق روسیه. این سه روایت لزوما به معنای تناقض کامل در همه جزئیات نیستند، اما نشان می‌دهند درباره ماهیت تماس‌ها، سطح پیام‌رسانی و امکان بازگشت به مذاکرات، تصویر واحد و تأییدشده‌ای وجود ندارد.
ترامپ میان تهدید نظامی و تأکید بر توافق؛
از سوی دیگر، نباید نقش ترامپ را در معادله جنگ و صلح نادیده گرفت. رئیس‌جمهور آمریکا در اظهارات اخیر خود، ضمن تأکید بر اینکه تمام تمرکز و رویکردش بر توافق‌کردن است، گفته تمام زندگی او با معاملات و توافق‌های بزرگ گره خورده است. این اظهارات با گزارش وال‌استریت ژورنال درباره موافقت او با ازسرگیری مذاکرات به رهبری ونس قابل توجه است؛ هرچند به‌تنهایی نمی‌تواند تأییدکننده جزئیات گزارش این روزنامه باشد. بنابراین، پرسش اصلی این نیست که آیا ونس به‌طور قطعی از مذاکرات حذف شده یا به آن بازگشته است، بلکه مسئله این است که آیا ترامپ در حال بازتعریف نقش معاون رئیس‌جمهور در پرونده ایران است و آیا ترامپ می‌خواهد از ظرفیت سیاسی و دیپلماتیک او برای پیشبرد یک توافق احتمالی استفاده کند یا خیر.
با این‌حال اظهارات دونالد ترامپ درباره ایران نیز حاوی مجموعه‌ای از مواضع است که در کنار یکدیگر، سیاست اعلامی واشینگتن را میان دو مسیر فشار و توافق قرار می‌دهد. ترامپ در اظهارات روز جمعه خود اعلام کرده است تمام تمرکز و رویکردش بر توافق‌کردن است و تأکید کرده اساس فعالیت سیاسی و اقتصادی او بر معاملات بزرگ استوار بوده است. با این حال، این تأکید بر توافق با تهدیدهای صریح نظامی علیه ایران همراه شده است. رئیس‌جمهور آمریکا گفته است جنگ چیزی بوده که در هر صورت مجبور به انجام آن بوده و با وجود دشواری‌های سیاسی جنگ در آستانه انتخابات، تصمیم خود را ضروری می‌دانسته است. او همچنین مدعی شده دلیل ادامه حضور آمریکا در این جنگ، حفاظت از کشورهایی مانند اسرائیل و سایر کشورهای خاورمیانه بوده است.
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود ادعا کرده است عربستان سعودی از او خواسته وضعیت فعلی برای مدتی حفظ شود و قطر، کویت، امارات و بحرین نیز ترجیح می‌دهند این دوره انتظار ادامه داشته باشد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که رئیس‌جمهور آمریکا مدعی است کشورهای منطقه از سیاست کنونی واشینگتن حمایت می‌کنند. او همچنین درباره پیامدهای اقتصادی جنگ گفته است تصور می‌کرده قیمت نفت افزایش بیشتری پیدا کند و مدعی شده میزان نفتی که اکنون از طریق تنگه هرمز خارج می‌کند، از میزان پیش از آغاز جنگ بیشتر است. این ادعا در کنار سخنان او درباره کنترل تنگه و محاصره دریایی، نشان می‌دهد ترامپ موضوع عبور نفت و جریان انرژی را بخشی از دستاوردهای مورد ادعای خود معرفی می‌کند. در حوزه هسته‌ای نیز ترامپ همچنان بر ضرورت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید دارد. او مدعی شده تأسیسات هسته‌ای ایران را به‌شدت بمباران کرده و درباره مکانی موسوم به کوه کلنگ یا پیک‌اکس مانتین گفته است ممکن است به آن حمله کند یا نکند، اما در صورت مشاهده فعالیت در آنجا، آن مکان نیز هدف قرار خواهد گرفت.
ترامپ همچنین در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده دوباره از نیروی نظامی علیه ایران گفته است اگر احساس کند اوضاع در مسیر دیگری پیش می‌رود، برای اقدام نظامی تردیدی نخواهد داشت و حتی ممکن است همین حالا نیز چنین اقدامی انجام دهد. این مواضع در کنار سخنان او درباره نامحبوب‌نبودن جنگ و تأثیر افزایش قیمت بنزین و نفت بر نارضایتی عمومی در آمریکا، نشان‌دهنده تلاش ترامپ برای دفاع از تصمیم خود در ورود به جنگ است. او مدعی شده است که مردم آمریکا شاید نه با خود جنگ، بلکه با افزایش هزینه‌های انرژی مشکل داشته‌اند و تأکید کرده افزایش قیمت نفت بهای چندان بزرگی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای نیست. در این چارچوب، اظهارات ترامپ را می‌توان ترکیبی از دفاع سیاسی از جنگ، حفظ فشار نظامی و بازگذاشتن امکان توافق دانست. او از یک طرف می‌گوید به توافق علاقه‌مند است و از طرف دیگر، گزینه نظامی را همچنان روی میز نگه می‌دارد.
تحولات منطقه‌ای در سایه بن‌بست سیاسی؛ از بسته‌شدن گذرگاه سومار تا اختلاف محاسبات تهران، واشینگتن و تل‌آویو
در کنار تحولات مربوط به مذاکرات و تهدیدهای نظامی، عراق گذرگاه مرزی سومار میان ایران و این کشور را بست؛ خبری که خبرگزاری مهر منتشر کرده، اما جزئیات بیشتری درباره علت و مدت این تصمیم ارائه نشده است. هم‌زمان، اسرائیل‌هیوم از پایان جلسه توجیهی امنیتی بنیامین نتانیاهو و گای مارکیزانو، دبیر نظامی نخست‌وزیر اسرائیل، با گادی آیزنکوت، رئیس حزب یشار، خبر داد. در این جلسه، آیزنکوت در جریان چالش‌های امنیتی و سیاسی پیش‌روی دولت قرار گرفت و دو طرف بر ادامه تبادل اطلاعات و به‌روزرسانی‌های امنیتی در صورت نیاز توافق کردند.
این دیدار در کنار مجموعه‌ای از تحولات اخیر، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری جنگ را افزایش داده است؛ به‌ویژه آنکه کانال ۱۵ اسرائیل مدعی شده است ایران در آخرین تبادل پیام‌های دیپلماتیک به دوحه اعلام کرده حاضر به گفت‌وگو درباره برنامه هسته‌ای خود نیست. با این حال، نمی‌توان از مجموع این تحولات، آغاز قریب‌الوقوع جنگ را قطعی دانست. به نظر می‌رسد در محاسبات بخشی از تیم ترامپ، تداوم محاصره دریایی و فشار تدریجی بر مسیرهای هوایی و زمینی ایران همچنان به عنوان جایگزینی برای عملیات نظامی گسترده مطرح باشد. در مقابل، نتانیاهو که پرونده ایران با موقعیت سیاسی و آینده دولتش پیوند خورده، ممکن است برای تصمیم‌گیری درباره تقابل مجدد فوریت بیشتری احساس کند. ترامپ نیز میان هزینه‌های سیاسی و اقتصادی جنگ از یک سو و ضرورت نمایش دستاورد در پرونده ایران از سوی دیگر، با محاسبات متفاوتی روبه‌رو است.
در این میان، گزارش یدیعوت آحارونوت درباره ملاحظات ارتش اسرائیل نیز حائز اهمیت است. این روزنامه مدعی شده ارتش اسرائیل در شرایط فعلی ضرورتی فوری برای حمله به ایران نمی‌بیند و ترجیح می‌دهد هرگونه رویارویی جدید با مشارکت آمریکا و بر پایه اجماع سیاسی و نظامی صورت بگیرد. این روایت نشان می‌دهد حتی در ساختار تصمیم‌گیری اسرائیل نیز درباره زمان و چگونگی اقدام نظامی ملاحظاتی وجود دارد. در مجموع، تحولات ۴۸ ساعت اخیر از تشدید فضای بی‌اعتمادی و افزایش احتمال تقابل حکایت دارد؛ اما همچنان نمی‌توان زمان مشخصی برای ازسرگیری جنگ تعیین کرد. آنچه روشن است، تهران بر شروط خود پافشاری می‌کند، واشینگتن میان فشار و دیپلماسی در نوسان است و تل‌آویو نیز تحولات امنیتی را با حساسیت دنبال می‌کند. در چنین شرایطی، آمادگی نظامی طرف‌ها و احتمال وقوع عملیات غافلگیرکننده، از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده در روزهای آینده خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
