گزارش تورم نقطهای کشور و پیامدهای احتمالی آن
آخرین گزارش مرکز آمار ایران درباره نرخ تورم نقطه به نقطه فروردین ماه 1405 حاوی آمار نگرانکنندهای از روند رو به رشد تورم کالاهای اساسی در مقایسه با فروردین ماه 1404 است؛
آخرین گزارش مرکز آمار ایران درباره نرخ تورم نقطه به نقطه فروردین ماه 1405 حاوی آمار نگرانکنندهای از روند رو به رشد تورم کالاهای اساسی در مقایسه با فروردین ماه 1404 است؛ یعنی قیمت کالاهای اساسی در فروردین ماه 1405 در مقایسه با فروردین ماه 1404 تغییرات محسوس و رو به رشدی داشته است. شاخص تورم نقطهای یا نقطه به نقطه با نمایش نوسانات قیمتی در مقایسه میان دو زمان مشخص به درک بهتری از روند تورمی در کشور یاری میرساند. مرکز آمار ایران در گزارش اخیر خود نشان داده که درصد تغییر شاخص قیمت کالاهای مصرفی خانوارهای کشور در مقایسه با ماه مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور) حدود 73.5 درصد است؛ یعنی شاخص قیمت کالاهای اساسی برای خانوارهای ایرانی در فروردین 1405 در مقایسه با فروردین 1404، 73 درصد رشد داشته است.
البته تورم کالاهای مختلف با نوسانات متفاوت در هر حال روند رو به رشد بیسابقهای را تجربه کردهاند. ضمن آنکه شاخص کل تورم نقطهای برای مناطق روستایی کشور بسیار بالاتر از شاخص شهری و میانگین کشوری است و به حدود 88 درصد بالغ میشود؛ یعنی روستاییان کشور در فروردین ماه 1405 تورم بیشتری را تجربه کردهاند. این نرخ برای خانوارهای شهری کشور 62.4 درصد است. این وضعیت یعنی افزایش تورم در نقاط روستایی در مقایسه با مناطق شهری نیز هشداردهنده است.
1- نگاهی به شاخصهای اعلامی مرکز آمار ایران نشان میدهد تورم نقطهای برای خانوارهای کل کشور در گروه خوراکیها و آشامیدنیها بسیار بیشتر از میانگین نرخ تورم کل است، یعنی درحالیکه شاخص کل تورم نقطهای فروردین ماه 73.5 درصد را نمایش میدهد، تورم مواد خوراکی و آشامیدنی 115.4 درصد است که تورم سهرقمی این دست از کالاهای ضروری و مورد نیاز شهروندان درخورتوجه و بسیار نگرانکننده است.
در این گزارش نرخ تورم روغنها و چربیها با تورم نقطه به نقطه فروردین در حدود 233.6 درصد بالاترین نرخ تورم نقطه به نقطه را در میان گروههای مختلف کالاهای مورد نیاز شهروندان نمایش میدهد. نرخ تورم نقطه به نقطه برای گوشت قرمز و گوشت ماکیان حدود 145.9 درصد گزارش شده است. این رقم نمایانگر فشار وارد بر خانوارهای ایرانی برای تأمین کالاهای ضروری و مورد نیاز یعنی گوشت قرمز و گوشت مرغ است. همچنین تورم اعلامی برای فروردین 1405 در مقایسه با فروردین 1404 در شیر، پنیر و تخم مرغ 3/127 درصد است . نان و غلات 138.9 درصد تورم نقطه به نقطه را در این ماه مورد بررسی تجربه کرده است. تورم سهرقمی در این بخشها روند لگامگسیخته گرانیهای اخیر را بیشتر نمایش میدهد. میوه و خشکبار نیز در مقایسه با فروردین 1404 حدود 92.8 درصد تورم نقطه به نقطه را تجربه کردهاند. وضعیت فوق نمایانگر فشار روزافزون تورم بر ساختار خانواده ایرانی برای تأمین مایحتاج زندگی روزمره است. پیامدهای روانی و روحی این وضعیت نیز کتمانکردنی نیست.
2- شاخصهای بررسیشده در میان استانهای کشور نیز با وجود تجربه تورم بسیار نگرانکننده نشانگر تفاوت در میزان شاخصهای تورم نقطهای در استانهای کشور است. شاخص کل تورم نقطهای برای کشور 73.5 درصد است. برخی از استانها تورم نقطهای کمتری در مقایسه با میانگین کشوری را در فروردین تجربه کردهاند. استان تهران با حدود 60.1 درصد شاخص تورمی کمتری در مقایسه با دیگر استانها و البته حدود 13 درصد کمتر از میانگین کشوری را تجربه کرده است. استان اصفهان با 69.5 درصد در رتبه بعدی کمترین میزان تورم نقطهای در فروردین قرار دارد. استانهای گیلان و قم هم در میان استانهای با تورم نقطهای کمتر از معدل کشوری قرار میگیرند. در مقابل برخی استانها نیز در فرودین از تورم نقطهای بالاتر از معدل کشوری برخوردار بودهاند. بالاترین نرخ تورم نقطهای در فروردین 1405 در مقایسه با فرودین 1404 در میان استانهای کشور مربوط به استان محروم ایلام است که با تورم نقطهای 94.2 درصد بیش از 20 درصد تورم نقطهای در مقایسه با سال 1404 و در مقایسه با دیگر استانها روند روبهرشد بیشتری را تجربه کرده است. استان کردستان هم با حدود 90.6 درصد نرخ تورم نقطهای در مقایسه با شاخصهای قیمتی در فروردین 1404 رتبه دوم را در میان استانها کسب کرده و پس از آن استانهایی مانند خراسان شمالی و کرمانشاه و آذربایجان غربی قرار گرفتهاند. در مناطق روستایی نیز درحالیکه شاخص تورم نقطه به نقطه کل برای فرودین 1405 در مقایسه با فروردین 1404 برابر 88 درصد گزارش شده اما این شاخص در مناطق روستایی استانهای مختلف یکنواخت نیست. مناطق روستایی استان لرستان با نرخ 104.3 درصد تورم نقطه به نقطه در این ماه در رتبه نخست بیشترین میزان تورم نقطه به نقطه قرار گرفته و استانهای ایلام با نرخ 100.8 درصد، خرسان شمالی با 99.6 درصد و استان آذربایجان غربی با 97.7 درصد و استان کردستان با 97.4 درصد و استان زنجان و استان مرکزی و کرمانشاه و قم در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. لازم نیست به تحلیل و ارزیابی نشست. این ارقام خود نمایانگر وضعیت معیشتی اقشار زیادی از شهروندان ایرانی است که در این دوره چه ناملایمات و دشواریهایی را تجربه میکنند. استانهای کمتر برخوردار و مناطق محروم و روستاهای کشور پیامدهای نگرانکنندهتری از تورم را تجربه میکنند. این وضعیت میتواند به نتایج و پیامدهای پیچیدهای و ازجمله مهاجرت بیشتر هم منجر شود.
3- در چند دهه گذشته تورم سالانه در کشور همواره روند رو به رشدی داشته و شاخصهای تورم نقطه به نقطه فروردین نشانگر شدتگرفتن این روند است. بسیاری از خانوارهای ایرانی بهویژه اقشار کمدرآمدتر یا کارگران فصلی و دیگر کارگران و نیز کارکنان بخش دولتی و کارمندان دیگر گروههای با درآمد متوسط با فشار زندگی بیسابقهای روبهرو شده و بهاینترتیب به جز برطرفنشدن بخش بزرگی از نیازهای روزمره زندگی، مناسبات اجتماعی و خانوادگی این اقشار هم با مصائب و مشکلات و چالشهای پیچیدهای روبهرو شده است. این وضعیت ارتباط مستقیمی با افزایش آسیبهای اجتماعی نیز داشته و بهاینترتیب تورم تنها موجب فشار اقتصادی و ناکامی در رفع نیازهای زندگی روزمره نمیشود؛ بلکه دیگر حوزههای زندگی فردی و خانوادگی و مناسبات اجتماعی را نیز تحت تأثیر خود قرار میدهد. سهرقمیشدن شاخص تورم نقطه به نقطه درباره گروهی از کالاهای اساسی مورد نیاز شهروندان زنگ هشداری است که تا دیر نشده، باید تدابیر تخصصی و کارشناسیشدهای اندیشید تا بتوان کشور را از این پیچ مخاطرهآمیز گذر داد. در کنار حلوفصل مسائل مرتبط با جنگ اخیر و دیپلماسی کشور، مسئله تورم از اساسیترین و فوریترین و مبرمترین چالشهای پیشروی کشور است که برای آن تا فرصت هست باید تدابیری اندیشه کرد. بیگمان بخشی مهم از این وضعیت با مباحث مرتبط با سیاست خارجی در ارتباط است اما همه داستان تنها به سیاست خارجی مربوط نیست. مصلحت ملی و مصالح کشور ایجاب میکند به فوریت باید به فکر حل مسائل پیشروی کشور ازجمله تورم بیسابقه و نگرانکننده موجود بود.
