تأثیر عوامل داخلی و خارجی بر شکلگیری اعتراضات
علم اقتصاد توسعه عوامل داخلی را مهمترین علت موفقیت یا شکست روند توسعه تعریف میکند، هرچند عوامل خارجی میتوانند تأثیر تشدیدکننده داشته باشند، به این معنی که یا مشکلات را تعمیق کنند یا به تسریع آهنگ توسعه یاری برسانند.
علم اقتصاد توسعه عوامل داخلی را مهمترین علت موفقیت یا شکست روند توسعه تعریف میکند، هرچند عوامل خارجی میتوانند تأثیر تشدیدکننده داشته باشند، به این معنی که یا مشکلات را تعمیق کنند یا به تسریع آهنگ توسعه یاری برسانند.
در اعتراضات سال 1401 و دی ماه 1404 برخی از مسئولان بر عاملیت نیروهای خارجی در هدایت و کنترل اعتراضات سراسری تأکید کردهاند. ولی به این سؤال پاسخ ندادهاند که چگونه دهها هزار نفر در سراسر کشور در تجمعات حضور یافته و به تخریب اقدام کردهاند ولی نهادهای مسئول قادر به شناسایی و جلوگیری از عملکرد آنها نبوده و با گذشت بیش از 40 روز از این اعتراضات، هنوز گزارش قانعکنندهای به مردم ارائه نشده است. درعینحال این سؤال مهم مطرح است که چگونه گروهی تروریست و مزدور توانستهاند بیش از یک میلیون نفر ایرانی را در سراسر کشور به خیابانها بکشانند. درواقع نارضایتی گسترده از وضعیت اقتصادی-اجتماعی عامل اصلی اعتراضات بوده است. بیتردید سقوط ارزش پول ملی، کاهش قدرت خرید و کوچکشدن سفره بخش اعظم خانوارها زمینه اصلی اعتراضات سراسری در سال 1404 بوده است. از سال 1390 تاکنون رشد درآمد سرانه تقریبا صفر بوده و شکاف میان ایران و اکثر کشورهای منطقه به نحو درخورتوجهی تعمیق شده است. به طور مثال کشور عمان که در سال 1970 تنها دو ژنراتور در آن وجود داشت که بخشی از شهر مسقط و کاخ سلطان را روشن میکرد و فقط دو دبستان پسرانه با 900 دانشآموز داشت. امارات متحده عربی در سال 1971 که از عمان مستقل شد، کشوری بسیار فقیر و عقبمانده بود. امروزه امارات و عمان به مقصد بسیاری از صاحبان سرمایههای فکری و مادی ایران تبدیل شده است. ایرانیان، که به نحو فزایندهای در انزوا قرار گرفتهاند، در مقایسه با وضعیت کشور خود با پیشرفت کشورهای منطقه و ارتباطات گسترده بینالمللی آنها احساس حقارت میکنند و به ناکارآمدی مدیران کشور اعتراض دارند.
بههمینخاطر ساکتکردن اعتراضات و منتسبکردن اعتراضکنندگان به نیروهای بیگانه قادر به حل مشکل نارضایتی فزاینده مردم نیست. تداوم وضعیت نامناسب کنونی، تنش بالا در روابط بینالملل و فساد گسترده در داخل مانع جدی بر سر راه توسعه ایران است. بدون ایجاد تحولات اساسی در راستای تسریع آهنگ رشد و توسعه اقتصادی، بروز ناآرامیها امری طبیعی خواهد بود. باید با ایجاد روابط عادی با جهان و کاهش ریسک فضای کسبوکار در داخل، اقتصاد را به ریل توسعه بازگرداند.
آخرین مقالات منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
