اگر ایران به جام جهانی نرود فیفا دو راه دارد + جزییات
در حالی که ترکیب ۴۸ تیمی جامجهانی ۲۰۲۶ مشخص شده، یک سوال جدی همچنان وجود دارد؛ اینکه آیا تیم ملی ایران در نهایت در این رقابتها حاضر خواهد شد یا نه؟
به گزارش گروه رسانهای شرق،
در حالی که ترکیب ۴۸ تیمی جامجهانی ۲۰۲۶ مشخص شده، یک سوال جدی همچنان وجود دارد؛ اینکه آیا تیم ملی ایران در نهایت در این رقابتها حاضر خواهد شد یا نه؟
گزارشهای اخیر برخی رسانهها از جمله نیویورک تایمز نشان میدهد با بالا گرفتن تنشهای سیاسی، حضور ایران در تورنمنتی که قرار است به میزبانی ایالات متحده آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار شود، وارد مرحلهای از ابهام جدی شده؛ ابهامی که بر اساس ادعای این رسانهها فیفا را به فکر سناریوهای اضطراری انداخته است.
طبق برنامه ایران باید در مرحله گروهی به مصاف تیمهای نیوزیلند، بلژیک و مصر برود.
با این حال اظهارنظرهای سیاسی، از جمله مواضع دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا این مسیر را پیچیده کرده است. او صراحتا اعلام کرده حضور ایران میتواند با چالشهای امنیتی همراه باشد؛ موضوعی که در کنار بحث صدور ویزا و شرایط سفر، وضعیت را مبهمتر کرده است.
بر اساس قوانین، فیفا در صورت انصراف یا حذف هر تیم، اختیار کامل برای تعیین تکلیف دارد. به عبارتی اگر ایران کنار بکشد، دو سناریو پیش روی فیفا خواهد بود:
اول؛ برگزاری مسابقات گروه با سه تیم
دوم؛ جایگزینی یک تیم دیگر بهجای ایران
مشکل اصلی اما زمان است. اگر تصمیم نهایی در فاصلهای کوتاه تا شروع مسابقات گرفته شود، اجرای هرکدام از این سناریوها میتواند چالشبرانگیز باشد.
گزینههای جایگزین؛ از آسیا تا اروپا
اگر پای جایگزینی یک تیم به جای ایران به میان بیاید، انتخاب تیم جدید اصلا ساده نیست؛ چرا که ساختار پیچیده سهمیهبندی باعث شده گزینه مشخصی وجود نداشته باشد.
با این حال نامهایی تیمهای مثل امارات، بولیوی و حتی ایتالیا مطرح شده است؛ گزینههایی که هرکدام از مسیر متفاوتی به این شانس میرسند.
این یعنی تصمیم نهایی احتمالا فقط فنی نخواهد بود و ابعاد سیاسی و اجرایی هم در آن نقش خواهند داشت.
پلیآف اضطراری؛ ایدهای جذاب اما پیچیده
یکی از سناریوهای مطرح شده برگزاری یک پلیآف فوری بین چند تیم برای تعیین جانشین است؛ مدلی که پیشتر در برخی تورنمنتها دیده شده اما اجرای چنین طرحی در مقیاس جام جهانی، با توجه به محدودیت زمان، برنامهریزی و مسائل لجستیکی، بسیار دشوار خواهد بود.
سوال مهم: چرا اصلا احتمال غیبت ایران در جامجهانی مطرح شده؟
سه عامل اصلی در این بحث نقش دارند:
۱) تصمیمات سیاسی احتمالی
۲) نگرانیهای امنیتی برای کاروان تیم
۳) محدودیتهای احتمالی برای ورود به آمریکا
در این میان، جیانی اینفانتینو اعلام کرده ایران به ایران رقابتها «خوشآمده» و حتی در بازی دوستانه این تیم مقابل کاستاریکا که در ترکیه برگزار شد، حضور گرم و صمیمانهای کنار ایرانیها داشت؛ با این حال این موضع به تنهایی برای رفع ابهامها کافی نبوده است.
در حالی که برخی گمانهزنیها از انتقال بازیهای ایران به مکزیک خبر میداد، فیفا به صورت شفاف اعلام کرد برنامهریزی مسابقات تغییری نخواهد کرد و همه تیمها باید طبق جدول از پیش تعیینشده بازی کنند.
در تاریخ معاصر جام جهانی، نمونه مشابهی برای چنین شرایطی تقریبا وجود ندارد. آخرین موارد انصراف تیمها به دهه ۱۹۵۰ برمیگردد و به همین دلیل، هر تصمیمی در این پرونده میتواند به یک سوژه مهم در تاریخ فوتبال تبدیل شود.
جام جهانی ۲۰۲۶ هنوز شروع نشده اما یکی از بزرگترین چالشهایش از همین حالا شکل گرفته است. اگر ایران کنار بکشد، فقط یک تیم از جدول حذف نمیشود؛ بلکه کل ساختار یک گروه، مسیر صعود چند تیم و حتی نظم مسابقات تغییر خواهد کرد.
تصمیم نهایی اما در اختیار فیفاست؛ تصمیمی که ممکن است فراتر از فوتبال، بازتابی جهانی پیدا کند.