ماجرای آخرین اصلاحیه‌هایی که ویتکاف به ایران ارسال کرد چه بود؟

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

رسانه‌های بین‌المللی با اشاره به احتمال ارائه طرحی بازبینی‌شده از سوی ایران برای استقرار صلح پایدار در خاورمیانه، هشدار می‌دهند که اگر پیشنهاد جدید ایران به آمریکا مورد موافقت کاخ سفید قرار نگیرد، این نگرانی وجود دارد که نزاع و جنگ بار دیگر دست بالا را داشته باشد. پرونده جنگ خاورمیانه، به‌رغم ایستایی موجود، همچنان آبستن تحولات تعیین‌کننده است. ادامه محاصره دریایی از سوی آمریکا و تداوم سایه جنگ مجدد بر سر منطقه در حالی ادامه دارد که تلاش‌های دیپلماتیک برای حل بحران موجود همچنان به قوت خود باقی است.

در آخرین تحولات، خبرگزاری اکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داد که روز دوشنبه، استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، فهرستی از اصلاحیه‌ها را به ایران ارسال کرد که بر گنجاندن مجدد موضوع هسته‌ای در متن پیش‌نویس متمرکز است. این منبع گفت یکی از اصلاحیه‌ها شامل درخواستی است مبنی بر اینکه ایران متعهد شود تا زمانی که مذاکرات ادامه دارد، هیچ اورانیوم غنی‌شده‌ای را از تاسیسات هسته‌ای بمباران‌شده خود خارج نکند یا هیچ فعالیتی را در آن سایت‌ها از سر نگیرد.

طرح جدید؟

در آخرین تحولات در رابطه با بحران در خاورمیانه، رسانه‌های آمریکایی مدعی شدند که تهران بناست طرحی بازبینی‌شده را به آمریکا ارائه کند. این در حالی است که طی هفته‌های گذشته نیز ایران پیامی مکتوب حاوی پیشنهادهای مدنظر خود را به میانجی‌گران پاکستانی ارائه کرده بود. بنابر گزارش‌ها، ایران پیشنهاد باز کردن تنگه هرمز در مقابل تضمین پایان دائمی جنگ و حل مساله هسته‌ای در مذاکرات بعدی را داده بود. در تاریخ ۲۸ آوریل، رویترز به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا رضایت چندانی از طرح پیشنهادی ایران نداشته است. وی گفت که رئیس کاخ سفید از آن جهت از پیشنهاد ارائه‌شده از سوی ایران راضی نیست که در این طرح به برنامه هسته‌ای ایران پرداخته نشده است.

این مقام آگاه در این رابطه گفت: «او از این پیشنهاد راضی نیست.» روز جمعه ۱۱ اردیبهشت، شبکه ‌سی‌ان‌ان‌ آمریکا به نقل از منابع پاکستانی گزارش داد که ایران ممکن است یک پیشنهاد صلح اصلاح‌شده ارائه دهد. این منبع آگاه گزارش داد که میانجی‌ها پیش‌بینی می‌کنند پس از رد نسخه قبلی توسط دونالد ترامپ، پاسخ جدیدی ارائه شود. این منابع افزودند که با وجود ادامه فضای ابهام، نشانه‌هایی از پیشرفت در مذاکرات قابل مشاهده است. این در حالی است که الجزیره به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داد که تهران پیشنهاد جدیدی را به میانجی پاکستانی ارائه کرده است.

ادعای پیروزی ترامپ

از سوی دیگر، رئیس دولت آمریکا همچنان اصرار دارد که کشورش در جنگ علیه ایران به پیروزی قاطع رسیده است. دونالد ترامپ ادعا کرد کشورش در جنگ با ایران پیروز شده، اما واشنگتن به‌دنبال «پیروزی با اختلاف بیشتر» است. ترامپ پنج‌شنبه‌ در گفت‌وگو با شبکه «نیوزمکس» مدعی شد که ایران «به‌شدت از نظر نظامی و اقتصادی تضعیف شده» و برای بازسازی به حدود ۲۰ سال زمان نیاز دارد. وی اضافه کرد دستاوردهای نظامی به‌تنهایی کافی نیست و آمریکا باید از تهران تضمین بگیرد که هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نخواهد کرد. بنا به گزارش الجزیره، ترامپ شامگاه پنج‌شنبه مدعی شد که ایران به دنبال رسیدن به توافق است. وی همچنین تاکید کرده: «من آنچه را که با ایران اتفاق می‌افتد جنگ نمی‌نامم، بلکه عملیات نظامی می‌نامم. عملیات نظامی علیه ایران باید مدت‌ها پیش آغاز می‌شد.» ترامپ همچنین ادعا کرد: «ایران بسیار مشتاق رسیدن به توافق است. هیچ‌کس به جز خودم و چند نفر دیگر نمی‌داند که بحث‌ها سر چه چیزی است.»

در عین حال، کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داده تل‌آویو برای اعلام ناکامی مذاکرات تهران-واشنگتن آماده می‌شود. این رسانه به‌نقل از برخی مقام‌های اسرائیلی گزارش داد واشنگتن ممکن است در صورت فروپاشی مذاکرات، به اسرائیل اجازه دهد تاسیسات انرژی ایران را هدف قرار دهد. از سوی دیگر، منابع آمریکایی خبر دادند که مقا‌م‌های ارشد نظامی ایالات متحده پنج‌شنبه ۳۰ آوریل در جلسه‌ای با دونالد ترامپ، طرح‌هایی تازه برای گزینه‌ها و اقدام‌های نظامی احتمالی علیه ایران را به رئیس‌جمهور آمریکا ارائه کرده‌اند. باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، با انتشار پستی در شبکه ایکس در این رابطه نوشت که دو مقام آمریکایی اعلام کردند که برد کوپر، فرمانده سنتکام و دن کین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایالات متحده در جلسه‌ای ۴۵ دقیقه‌ای، دونالد ترامپ را در جریان برنامه‌هایی تازه برای اقدام نظامی احتمالی علیه ایران قرار داده‌اند. آنچه در میانه این تحولات جالب‌توجه بوده این است که ضرب‌الاجل شصت‌روزه‌ای که دونالد ترامپ برای دریافت مجوز کنگره جهت ادامه‌ جنگ با ایران،‌ با آن روبه‌رو بود، جمعه یازدهم اردیبهشت‌ماه، ساعت هفت‌ونیم صبح به وقت تهران، نیمه‌شب به وقت واشنگتن به انتها رسید. اما با وجود این، انتظار نمی‌رود که این تحول، به ختم فوری جنگ منجر شود.

تماس‌های دیپلماتیک

در میانه شرایط کنونی، پیام‌ها و گفت‌وگوهای دیپلماتیک برای حل بحران فعلی همچنان ادامه دارد. در آخرین تحولات در این رابطه، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با یکدیگر گفت‌وگو کردند. بنا به گزارش‌ها، سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در تماس تلفنی صبح جمعه، اول ماه مه، با کایا کالاس مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در خصوص آخرین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو و تبادل نظر کرد. همچنین عراقچی در تماس تلفنی صبح جمعه با وزرای خارجه منطقه، از جمله ترکیه، مصر، قطر، عربستان، عراق و جمهوری آذربایجان آنها را در جریان آخرین مواضع و ابتکارات جمهوری اسلامی ایران در خصوص پایان جنگ و تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داد.

از سوی دیگر، روسای جمهور آمریکا و روسیه روز چهارشنبه ۲۹ آوریل (در یک تماس تلفنی، درباره جنگ ایران رایزنی کردند. یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی ولادیمیر پوتین، رئیس کاخ کرملین، اعلام کرد این تماس بیش از ۹۰ دقیقه به طول انجامید و در جریان آن، رئیس‌جمهوری روسیه هشدار داده است که احتمال از سرگیری عملیات آمریکا در ایران اقدامی خطرناک خواهد بود، اما همزمان از تصمیم ترامپ برای تمدید آتش‌بس در منطقه استقبال کرد. اوشاکوف اعلام کرد که پوتین در این گفت‌وگو هشدار داد که ‌اگر آمریکا و اسرائیل بار دیگر به اقدام نظامی روی بیاورند، پیامدهای آن نه فقط برای ایران و کشورهای همسایه، بلکه برای کل جامعه جهانی اجتناب‌ناپذیر و بسیار ویرانگر خواهد بود. ترامپ نیز در این رابطه اعلام کرد که ‌گفت‌وگوی بسیار خوبی‌ با همتای روسی خود داشته و معتقد است جنگ‌ها در ایران و اوکراین ممکن است در «جدول زمانی مشابهی» به پایان برسند. وی اعلام کرد که پوتین پیشنهاد کمک برای انتقال اورانیوم مدفون‌شده در ایران به روسیه را مطرح کرده، اما او ترجیح می‌دهد پوتین به‌جای این موضوع، بر پایان دادن به جنگ اوکراین تمرکز کند.

تداوم انتظار و خطر شروع دوباره جنگ

سی‌ان‌ان روز جمعه گزارش داد که به‌رغم تلاش‌های دیپلماتیک طی روزهای اخیر، بن‌بست فعلی در روندهای دیپلماتیک، خطر شروع مجدد درگیری‌ها را همچنان بالا نگاه داشته است. سی‌ان‌ان به نقل از میانجی‌گران پاکستانی گزارش داد که پیشنهاد اصلاح‌شده ایران می‌تواند راه را برای خروج از بن‌بست فعلی فراهم کند، اما به این شرط که طرفین بتوانند به نقطه مشترکی بر سر خواسته‌هایشان برسند. منابع آگاه در این رابطه عنوان کردند که میانجی‌گران پاکستانی همچنان معتقدند که توافق میان تهران و واشنگتن در دسترس است و تلاش‌ها برای این مهم همچنان به‌شکلی بی‌وقفه ادامه دارد.

از سوی دیگر، بنا به گزارش الجزیره، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد در پیامی نسبت به پیامدهای ویرانگر بحران در حال گسترش خاورمیانه واکنش نشان داد. وی روز جمعه تاکید کرد که با گذشت هر ساعت، ابعاد این بحران به شکلی دراماتیک وخیم‌تر می‌شود. سی‌ان‌ان در این رابطه گزارش داد: مشخص نیست که طی روزهای آتی چه پیش خواهد آمد. اگر پیشنهاد جدید ایران به آمریکا مورد موافقت کاخ سفید قرار نگیرد، بسیاری نگران هستند که نزاع و جنگ بار دیگر دست بالا را داشته باشد. عدم توافق بر سر مفاد صلح، معمولا نتیجه‌ای جز تداوم تنش نخواهد داشت.