بررسی روانشناسی نوسانات عاطفی قاعدگی: درک بهتر برای زندگی بهتر
نوسانات هورمونی در قاعدگی موجب بروز افسردگی، استرس و همچنین حساسیت بیش از حد خانمها در این دوران میشود. بسیاری از خانمها در طول سیکل قاعدگی علاوه بر مشکلات جسمی و دردهای مختلف، دچار علائم افسردگی میشوند و تغییرات خلقی زیادی را تجربه میکنند. اما علت بروز نوسانات عاطفی در قاعدگی چیست و چطور میتوان به کاهش این علائم کمک کرد؟ در این مقاله میتوانید با نکاتی مهم برای کنترل اختلالات خلقی در دوران قاعدگی آشنا شوید.
هورمونها چطور روی نوسانات خلقی ما در قاعدگی موثر هستند؟
قاعدگی و تخمکگذاری موجب کاهش هورمونهای جنسی در بدن خانمها میشود و این هورمونها به طور مستقیم روی کاهش ترشح هورمونهای دوپامین و سروتونین موثر هستند. سروتونین یک هورمون در بدن ما است که به عنوان هورمون شادی شناخته میشود. ترشح سروتونین موجب تنظیم خلق و خو، تنظیم اشتها و تجربه یک خواب خوب و آرام میشود. زمانی که مقدار این هورمون در بدن کاهش پیدا کند، تعادل خلقی و نظم بدن به هم خورد و فرد علائمی مثل غم، ناراحتی و افسردگی را تجربه میکنند.
در واقع احساس اضطراب، استرس و افسردگی دوران پریود به دلیل همین نوسانات هورمونی در بدن ایجاد میشود و از رایجترین علائم سندرم پیش از قاعدگی است. اما معمولا میزان تحریکپذیری و شدت این علائم در هر فرد متفاوت است. آمارها نشان میدهد که از هر 4 زن 3 نفر به نوعی علائم سندروم پیش از قاعدگی و نوسانات خلقی را تجربه میکند و این نشان میدهد که 90 درصد از خانمها با مشکلات جسمی و روحی دوران قاعدگی دست و پنجه نرم میکنند.
آیا شما هم قبل از قاعدگی استرس زیادی دارید؟

اگر شما هم جز آن دسته از افرادی هستید که قبل از شروع قاعدگی استرس و اضطراب زیادی را تحمل میکنید، بهتر است بدانید که تنها نیستید. یکی از مهمترین علائم سندرم پیش از قاعدگی (PMS) نگرانی بیش از حد و استرس بیدلیل است. در این شرایط اکثر خانمها بیدلیل دچار اضطراب میشوند. در برخی افراد از چند روز پیش از قاعدگی دچار تپش قلب میشوند میزان استرس بسیار شدید است، در حالی که برخی دیگر از افراد علائم محدودتری دارند و تنها کمی بیقراری را تجربه میکنند.
هر چند در بسیاری از مواقع کنترل کردن این علائم سخت است، اما سعی کنید تا حد امکان عوامل استرسزا را از خودتان دور کنید. مثلا اگر دائما نگران زمان تعویض پد بهداشتی خود در محل کار هستید، بهتر است زمان مشخصی را انتخاب کنید و هر چند ساعت یک بار برای تعویض پد به دستشویی بروید. برای جلوگیری از بروز این مشکل میتوانید از نوار بهداشتی مسافرتی با لایه مشبک و پنبه ای استفاده کنید. اگر نگاه کردن به فیلمهای هیجان انگیز شما را دچار استرس میکند، بهتر است در این مدت تنها فیلمهای خندهدار و آرامش بخش نگاه کنید و بیشتر از همیشه مراقب روحیهتان باشید.
چطور با نوسانات عاطفی قاعدگی کنار بیاییم؟

همه نوسانات خلقی دوران قاعدگی بعد از چند روز برطرف میشوند و اگر تنها چند روز کمتر به خودتان سخت بگیرید و بیشتر استراحت کنید، دچار مشکل نخواهید شد. سعی کنید پیش از شروع قاعدگی بیشتر از همیشه به خودتان توجه کنید، هر روز چند دقیقه نفس عمیق بکشید و مدیتیشن و یوگا انجام دهید. از دمنوشهای آرام بخش مثل بابونه، اسطوخودوس و گل گاو زبان استفاده کنید و بیشتر پیادهروی کنید. سعی کنید این چند روز را به کارهایی که دوست دارید اختصاص دهید و کمی بیشتر از همیشه استراحت کنید.
در صورتی که علائم نوسانات خلقی شما شدید است و یا بعد از چند روز کاهش پیدا نمیکند، بهتر است از یک پزشک متخصص کمک بگیرید. ممکن است پزشک برای کاهش علائم سندروم پیش از قاعدگی و تغییرات خلقی از داروهای خاصی استفاده کند و راهکارهایی ارائه دهد که در کاهش علائم شما موثر است. در ادامه به برخی از مهمترین راهکارها برای کاهش نوسانات خلقی در دوران قاعدگی اشاره شده است.
- رژیم غذایی سالمی داشته باشید
- سعی کنید از اسیدهای چرب و امگا بیشتری در رژیم غذایی خود استفاده کنید
- مصرف کربوهیدراتهای ساده و شیرینیها را کاهش دهید و بیشتر از کربوهیدراتهای پیچیده استفاده کنید.
- از غذاهای سرشار از ویتامین b6 مثل تخم مرغ، جگر، اسفناج، ماهی سالمون، شیر و موز استفاده کنید.
- فعالیت بدنی بیشتری داشته باشید.
- یوگا و مدیتیشن را امتحان کنید.
- ورزشهای هوازی انجام دهید.
- حواس خودتان را با کارهای مختلف مثل فیلم دیدن، کتاب خواندن و وقت گذراندن با دوستان پرت کنید.
- به اندازه کافی بخوابید و خوب استراحت کنید.
- اگر در محل کار ناگهان پریود شدید و به پد دسترسی ندارید، بهتر است استرس را کنار بگذارید و از مقداری دستمال به جای پد بهداشتی استفاده کنید. برای این کار میتوانید از دستمال توالت ضد حساسیت، دستمال کاغذی 300 و 200 و 150 برگ استفاده کنید.
- از مصرف نوشیدنیهای حاوی کافئین اجتناب کنید.
- از دمنوشها و عصارههای طبیعی مثل بابونه، گلاب، اسطوخودوس و گل گاو زبان استفاده کنید.
- هر روز چند نفس عمیق بکشید و سعی کنید ذهنتان را تنها روی جوانب مثبت زندگی متمرکز کنید.
چه زمانی برای تغییرات خلقی قاعدگی به پزشک مراجعه کنیم؟
در اکثر افراد نشانههای سندرم پیش از قاعدگی از چند روز پیش از شروع سیکل قاعدگی آغاز میشود و در روزهای ابتدایی پریود برطرف میشود. معمولا شدت این علائم آنقدر نیست که شما را دچار مشکل جدی کند و یا آنقدر افسرده شوید که نتوانید به کارهای روزمره زندگی رسیدگی کنید. اما آمارها نشان میدهد که بین 3 تا 8 درصد از خانمها در این دوران علائم بسیار شدیدی را تجربه میکنند و اختلال نارسایی پیش از قاعدگی (PMDD) مبتلا هستند.
در این شرایط ممکن است فکر از یک تا دو هفته قبل از شروع قاعدگی افسردگی شدید را تجربه کند. در این شرایط فرد به شدت تحریکپذیر میشود، دائما احساس خشم و عصبانیت را تجربه میکند و ممکن است آنقدر مضطرب شود که تپش قلب داشته باشد. از دیگر علائم این اختلال میتوان به عدم تمرکز، خستگی زیاد، کمبود انرژی، احساس وحشت و پرخوری اشاره کرد. در این شرایط بهتر است حتما از یک پزشک متخصص برای درمان و کنترل علائم کمک بگیرید.
سخن نهایی
محققان هنوز به طور دقیق نمیدانند که نوسانات خلقی قاعدگی به چه دلایلی ایجاد میشوند، اما چیزی که واضح به نظر میرسد این است که افزایش و کاهش هورمونهای بدن به طور مستقیم روی حالات روحی ما موثر هستند. از آن جایی که در دوران قاعدگی ترشح هورمونهای استروژن و پروژسترون کاهش پیدا میکنند، سایر هورمونهای ما نیز تحت تاثیر این هورمونها دچار نوسان میشوند و از همین رو فرد تغییراتی را در خلق و خو و احساسات خود تجربه میکند.
برای کاهش این علائم و همچنین راحتتر پشت سر گذاشتن نوسانات خلقی در قاعدگی بهتر است رژیم غذایی متعادل و سالمی داشته باشید، ورزش کنید و از دمنوشها و عصارههای طبیعی گیاهان بنوشید. فراموش نکنید که تغییرات خلقی در این دوران کاملا طبیعی است و بسیاری از خانمها این علائم را تجربه میکنند، پس صبور باشید و بیش از حد به خودتان سخت نگیرید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.