قرنها زندگی با «سلوگی» در خوزستان
قاسم منصورآلکثیر
بیستوششم آگوستی که گذشت روز جهانی سگ بود. با اینکه مدتهاست بین دوستداران افراطی سگ و همچنین افراد متخصص در محیط زیست درگیری است، با این حال گروه اول تلاش میکنند با ساماندهی و غذادادن به این حیوانات، تعداد این حیوانات را روز به روز بیشتر کنند؛ اما گروه دوم در راستای یافتههای علمی، مهاجمبودن این حیوانات را برای محیط زیست انسانی خطرناک میدانند. دوستداران محیط زیست، نگهداری حیوانات در خانهها و به اسارت گرفتن آنها با قلاده را نوعی دخالت و تعرض در زیست حیوانات و دستکاری محیط زیست عنوان میکنند. بااینحال، جدای از نظرات متفاوت این دو گروه، درخصوص این حیوانِ همیشه وفادار به انسان باید گفت در میان نژادهای مختلف سگها، سگ سلوگی یا همان تازی، از سریعترین سگهای جهان است. از میان سگها، نژاد سلوگی از سریعترین سگهای جهان به حساب میآید. جالب است بدانید این سگ با شامه و بینی شکارش را پیدا نمیکند، بلکه از طریق بینایی قویاش به شکار میرود.
مردم عرب، سگ سلوگی را نجس نمیدانستند و به آن الحُر میگفتند و با آن به شکار میرفتند و جزء سگهای شکاری به حساب میآید که در متون دینی به آن سگ معلَم یعنی سگ تعلیمیافته اشاره شده که اگر دهانش به حیوانی خورد، گوشتش نجس نمیشود. منشأ این سگ در بینالنهرین و ایران است ولی در نقاط مختلفی از جهان به نسبت اقلیمها نوع متفاوتی از آن وجود دارد. نگاه به این سگ در میان مردم عرب خصوصا جنوبیها نوعی نگاه میراث معنوی است و در منابع عربی آمده است که سگ سلوقی یا سلوگی یک میراث از جوامع گذشته است که با این سگ به شکار میرفتند. حتی گاهی برای اینکه بگویند شخصی خیلی لاغراندام است او را به سلوگی تشبیه میکنند و میگویند «چنه سلوگی» (گویی مثل سلوگی لاغر است) و این نشان از همزیستی دیرینه اهالی ریف یا روستانشینان با سلوگی است. در کشورهای اروپایی به این سگ سالوکی میگویند. سگ سالوکی بهعنوان سگ اشرافی و بسیار گرانقیمت است و در اروپا هرکسی توان خرید آن را ندارد و برای نشاندادن پرستیژ و قدرت مالی از آن استفاده میکنند. کارشناسان میگویند سگهای سلوگی از نظر اخلاقی بسیار آرام و تمیز هستند و پرخاش نمیکنند و بهعنوان سگ همدم
میتوانند در کنارتان باشند. یادتان باشد سگ سلوگی آنقدر مهربان است که برای نگهبانی اصلا مفید نیست و شاید با سارق، دمخور شود! در ایران سه مدل سگ سلوگی وجود دارد؛ تازیهای غرب ایران که موهای بلند دارند، «سلوگی کوسه» که مو ندارند و سمت بلوچستان یافت میشوند و نوع سوم «نیمشلال» یا «خراسانی» نام دارند که گوشهایش مو دارند اما دمشان مو ندارد. سلوگیهای اهواز بهخاطر اقلیم گرم اکثرا از نوع بدون مو هستند، اما بهخاطر دادوستد بین شکارچیهای ایران و عراق در اهواز هر دو نوع مو بلند و کوتاه وجود دارد. سلوگی از قدیمیترین سگهای جهان است و آثار و نقوش صخرهای و تکههای استخوان و شواهد بسیار زیادی از حضور سلوگی در کنار انسان وجود دارد. گفته میشود در شوش نقوش سلوگی یافت شده است. سلوگیهای ایرانی به تازی و تاختوتاز معروفاند. البته نوع یوزتازی و اسبتازی هم وجود دارد. برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد میکنم کتاب «سگسانان و کفتارها» را که حاصل ۲۰ سال تحقیق نوشته علی گلشن و اولین کتاب درباره معرفی سگهای اهلی است، بخوانید و در آن کتاب مدخلی بهطور مفصل درباره معرفی اسلوگی وجود دارد.
این کتاب سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات کانون پرورش فکری چاپ و منتشر شد. البته این کتاب یک دایرهالمعارف تصویری راجع به سگهای اهلی، روباهها، شغالها، سگهای گله و شکارچی است. یادمان نرود، سگهای باوفا را به اسارت در خانه درنیاوریم و آنها به محیط زیست و جغرافیای خاص خودشان متعلق هستند.
بیستوششم آگوستی که گذشت روز جهانی سگ بود. با اینکه مدتهاست بین دوستداران افراطی سگ و همچنین افراد متخصص در محیط زیست درگیری است، با این حال گروه اول تلاش میکنند با ساماندهی و غذادادن به این حیوانات، تعداد این حیوانات را روز به روز بیشتر کنند؛ اما گروه دوم در راستای یافتههای علمی، مهاجمبودن این حیوانات را برای محیط زیست انسانی خطرناک میدانند. دوستداران محیط زیست، نگهداری حیوانات در خانهها و به اسارت گرفتن آنها با قلاده را نوعی دخالت و تعرض در زیست حیوانات و دستکاری محیط زیست عنوان میکنند. بااینحال، جدای از نظرات متفاوت این دو گروه، درخصوص این حیوانِ همیشه وفادار به انسان باید گفت در میان نژادهای مختلف سگها، سگ سلوگی یا همان تازی، از سریعترین سگهای جهان است. از میان سگها، نژاد سلوگی از سریعترین سگهای جهان به حساب میآید. جالب است بدانید این سگ با شامه و بینی شکارش را پیدا نمیکند، بلکه از طریق بینایی قویاش به شکار میرود.
مردم عرب، سگ سلوگی را نجس نمیدانستند و به آن الحُر میگفتند و با آن به شکار میرفتند و جزء سگهای شکاری به حساب میآید که در متون دینی به آن سگ معلَم یعنی سگ تعلیمیافته اشاره شده که اگر دهانش به حیوانی خورد، گوشتش نجس نمیشود. منشأ این سگ در بینالنهرین و ایران است ولی در نقاط مختلفی از جهان به نسبت اقلیمها نوع متفاوتی از آن وجود دارد. نگاه به این سگ در میان مردم عرب خصوصا جنوبیها نوعی نگاه میراث معنوی است و در منابع عربی آمده است که سگ سلوقی یا سلوگی یک میراث از جوامع گذشته است که با این سگ به شکار میرفتند. حتی گاهی برای اینکه بگویند شخصی خیلی لاغراندام است او را به سلوگی تشبیه میکنند و میگویند «چنه سلوگی» (گویی مثل سلوگی لاغر است) و این نشان از همزیستی دیرینه اهالی ریف یا روستانشینان با سلوگی است. در کشورهای اروپایی به این سگ سالوکی میگویند. سگ سالوکی بهعنوان سگ اشرافی و بسیار گرانقیمت است و در اروپا هرکسی توان خرید آن را ندارد و برای نشاندادن پرستیژ و قدرت مالی از آن استفاده میکنند. کارشناسان میگویند سگهای سلوگی از نظر اخلاقی بسیار آرام و تمیز هستند و پرخاش نمیکنند و بهعنوان سگ همدم
میتوانند در کنارتان باشند. یادتان باشد سگ سلوگی آنقدر مهربان است که برای نگهبانی اصلا مفید نیست و شاید با سارق، دمخور شود! در ایران سه مدل سگ سلوگی وجود دارد؛ تازیهای غرب ایران که موهای بلند دارند، «سلوگی کوسه» که مو ندارند و سمت بلوچستان یافت میشوند و نوع سوم «نیمشلال» یا «خراسانی» نام دارند که گوشهایش مو دارند اما دمشان مو ندارد. سلوگیهای اهواز بهخاطر اقلیم گرم اکثرا از نوع بدون مو هستند، اما بهخاطر دادوستد بین شکارچیهای ایران و عراق در اهواز هر دو نوع مو بلند و کوتاه وجود دارد. سلوگی از قدیمیترین سگهای جهان است و آثار و نقوش صخرهای و تکههای استخوان و شواهد بسیار زیادی از حضور سلوگی در کنار انسان وجود دارد. گفته میشود در شوش نقوش سلوگی یافت شده است. سلوگیهای ایرانی به تازی و تاختوتاز معروفاند. البته نوع یوزتازی و اسبتازی هم وجود دارد. برای اطلاعات بیشتر پیشنهاد میکنم کتاب «سگسانان و کفتارها» را که حاصل ۲۰ سال تحقیق نوشته علی گلشن و اولین کتاب درباره معرفی سگهای اهلی است، بخوانید و در آن کتاب مدخلی بهطور مفصل درباره معرفی اسلوگی وجود دارد.
این کتاب سال ۱۳۹۳ توسط انتشارات کانون پرورش فکری چاپ و منتشر شد. البته این کتاب یک دایرهالمعارف تصویری راجع به سگهای اهلی، روباهها، شغالها، سگهای گله و شکارچی است. یادمان نرود، سگهای باوفا را به اسارت در خانه درنیاوریم و آنها به محیط زیست و جغرافیای خاص خودشان متعلق هستند.
