شکوفایی دانش در میانه‌ جنگ

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

در حالی که آتش جنگ ۴۰روزه ایران و آمریکا هنوز خاموش نشده و بخش‌های جنوبی کشور در معرض تجاوز هوایی و موشکی قرار دارد، دانش‌آموزان ایرانی در المپیاد جهانی فیزیک ۲۰۲۶ در کلمبیا برگ زرینی دیگر بر افتخارات علمی کشور افزودند. کسب سه مدال طلا و دو نقره و ثبت یک رکورد بی‌سابقه، نشان داد‌ هیچ تحریم و جنگی نمی‌تواند چراغ دانش را در این سرزمین خاموش کند؛ سرزمینی که مهد تمدن است و دانشوران بسیاری را به جهان دانش پیشکش کرده است، چه به هنگام اوج و چه در زمانه جنگ. بیست‌و‌‌هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک (IPhO 2026) با حضور بیش از ۴۰۰ دانش‌آموز از ۹۰ کشور جهان در کشور کلمبیا برگزار شد. در این رقابت سخت و نفس‌گیر، تیم پنج‌نفره ایران با ترکیبی از دانش و پشتکار، موفق شد سه مدال طلا و دو مدال نقره کسب کند و نام ایران را بار دیگر در میان قدرت‌های علمی جهان تثبیت کند. هیربد فودازی، کیان ضرابیان و محمد میرمحمدی صاحب مدال‌های طلا شدند و نیما کوشکی و امیرسام گوهرپی نیز با کسب مدال نقره‌ افتخارآفرینی کردند. این عملکرد درخشان، با پیشینه سه دوره اخیر ایران (یک طلا و چهار نقره در ۲۰۲۴ و پنج نقره در ۲۰۲۵) مقایسه می‌شود و نشان از جهشی چشمگیر دارد. این نکته را هم یادآور می‌شوم که امسال در المپیاد ریاضی نیز ایران خوش درخشیده و افتخار آفریده است. اما بی‌شک مهم‌ترین خبر این دوره، درخشش تاریخی کیان ضرابیان در بخش آزمایشگاهی بود. او برای نخستین‌ بار در تاریخ المپیادهای فیزیک، موفق شد رتبه نخست بخش تجربی جهان را از آن خود کند و عنوانی را که سال‌ها در انحصار دانش‌آموزان چینی بود، به ایران بیاورد. این موفقیت، اگرچه افسوس‌مندانه نشان‌دهنده تحولی اساسی در نظام آموزشی ایران نیست، یعنی گذر از آموزش صرفا نظری به سمت تقویت مهارت‌های عملی و آزمایشگاهی که پیش‌نیاز هر تحول علمی بزرگی است، اما می‌تواند جرقه‌ای باشد برای تغییر رویکردهای آموزشی در کشور. اهمیت این موفقیت وقتی دوچندان می‌شود که بدانیم این المپیاد در شرایطی برگزار شد که ایران تازه از یک جنگ تمام‌عیار و یک دوره طولانی قطعی اینترنت بیرون آمده بود. ذهن‌های درخشان ایرانی‌ حتی در میان غبار نبرد و فشار تحریم‌ها نیز از حرکت بازنماندند. این دانش‌آموزان ثابت کردند‌ سرمایه اصلی ایران، نه نفت و گاز، بلکه مغزهای خلاق و پویای جوانانش هستند. این جوانان و استادانی که تیم را آماده کردند، سزاوار تشویق ملی هستند که توانستند در این وضع دشوار روانی، چنین دستاوردی را به ارمغان بیاورند. در جدول غیررسمی رتبه‌بندی کشورها، تیم‌های چین، روسیه، قزاقستان، کره‌ جنوبی، تایوان و هند با کسب پنج طلا در صدر ایستادند و ایران با سه طلا و دو نقره، جایگاه قابل قبولی در میان رقبای سنتی خود پیدا کرد. امید است ‌این موفقیت درخشان، هشداری باشد برای قدر‌دانستن این سرمایه‌های بی‌بدیل. نخبگانی که توانسته‌اند در سخت‌ترین شرایط، برای ایران افتخار بیافرینند، شایسته حمایت همه‌جانبه و حفظ ارتباط مستمرشان با بدنه علمی کشور هستند. شکوفایی علمی ایران در گرو پاسداشت چنین استعدادهایی است که در دل بحران‌ها، چشم‌انداز فردایی روشن‌تر را ترسیم می‌کنند.