لزوم پرهیز از قضاوت‌های قطعی درباره تالاب شادگان

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

کتاب عکس «کاوشی پیرامون تالاب شادگان؛ سایه‌ها در هم‌سازی» در گالری دیدار تهران رونمایی شد. در این نشست، مدیر نشر، محمد درویش، کنشگر محیط‌ زیست، مهدی وثوق‌نیا، عکاس مستند‌ و نازنین همایون‌پور، عکاس و مؤلف کتاب، درباره روند شکل‌گیری این اثر، اهمیت مستندسازی محیط‌ زیست و جایگاه پروژه‌های بلندمدت عکاسی مستند‌ سخن گفتند.

محمد درویش سخنان خود را با یاد اسکندر فیروز آغاز کرد و از نقش او در شکل‌گیری نخستین کنوانسیون بین‌المللی محیط‌ زیست، یعنی کنوانسیون رامسر و تأثیر او در جلب توجه جهانی به تالاب‌ها سخن گفت. او با اشاره به دشواری‌های اجرای پروژه‌های بلندمدت مستند و موقعیت جغرافیایی ویژه تالاب شادگان، به تلاش چندساله عکاس اشاره کرد و این مجموعه را از منظر نگاه چندجانبه، پژوهش‌محور و دقت در پرداخت موضوع، اثری ارزشمند توصیف کرد.

عسل کاووسی، مدیرمسئول نشر توالی، درباره دلایل انتخاب این اثر گفت این پروژه فقط به دلیل پرداختن به موضوع تالاب شادگان مورد توجه نشر قرار نگرفت، بلکه کیفیت بالای تک‌فریم‌ها، نگاه دقیق عکاسانه و انسجام مجموعه، نقش مهمی در تصمیم نشر برای انتشار آن داشت. او همچنین بر اهمیت ثبت تصویری زیست‌بوم‌ها و تحولات محیط‌زیستی از طریق پروژه‌های مستند بلندمدت تأکید کرد. مهدی وثوق‌نیا، عکاس مستند نیز در سخنان خود به تفاوت فضای عکاسی مستند در ایران و عرصه بین‌المللی از منظر نبود حمایت‌های مالی اشاره کرد. او یکی از ویژگی‌های این اثر را پرهیز از ارائه قضاوت‌های قطعی درباره آینده تالاب و فراتر رفتن از یک روایت صرفا گزارشی دانست و این رویکرد را از نقاط قوت مجموعه برشمرد.

نازنین همایون‌پور، عکاس و مؤلف کتاب‌ نیز با اشاره به پیشینه آکادمیک و پژوهشی خود در رشته علوم سیاسی و پیوند آن با حوزه «بوم‌شناسی سیاسی» سخن گفت و توضیح داد همین رویکرد، زمینه شکل‌گیری پروژه تالاب شادگان را فراهم کرده است. او بیان کرد طی سه سال عکاسی و پژوهش میدانی (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲)، به‌ تدریج با زندگی تالاب‌نشینان، فرهنگ منطقه و تغییرات زیست‌محیطی تالاب آشنا شده و این تداوم حضور، امکان مشاهده و ثبت تدریجی دگرگونی‌های این زیست‌بوم را برای او فراهم کرده است.

همایون‌پور با تأکید بر اینکه این پروژه صرفا درباره طبیعت نیست، بلکه به رابطه انسان، تالاب و عوامل مؤثر بر تغییرات آن نیز می‌پردازد، گفت مستندسازی بلندمدت چنین زیست‌بوم‌هایی می‌تواند به شناخت بهتر وضعیت موجود و برنامه‌ریزی آگاهانه‌تر برای آینده آنها کمک کند. کتاب عکس «کاوشی پیرامون تالاب شادگان؛ سایه‌ها در هم‌سازی» در ۱۲۰ صفحه، به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر شده است. این کتاب حاصل سه سال عکاسی و پژوهش میدانی نازنین همایون‌پور در تالاب شادگان طی سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ است و با نگاهی مستند، به تقاطع رابطه انسان و طبیعت، تحولات زیست‌محیطی تالاب و زندگی تالاب‌نشینان می‌پردازد.