زخم‌های جنگ بر صحنه فرهنگ

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 با وجود آنکه تماشاخانه‌های تهران در جریان درگیری‌ها از آسیب فیزیکی در امان مانده‌اند، فعالان حوزه تئاتر معتقدند تعطیلی سالن‌ها و وقفه در اجراها ضربه‌ای عمیق‌تر از هر خسارت مادی به پیکره هنرهای نمایشی وارد می‌کند؛ وقفه‌ای که به گفته مدیران تماشاخانه‌ها، بازگشت آن به وضعیت عادی ممکن است ماه‌ها و حتی سال‌ها زمان ببرد.

داود نامور، مدیر عمارت نوفل‌ لوشاتو در گفت‌وگو با «شرق» به شرایط تماشاخانه‌ها در شرایط جنگ اشاره کرد و افزود: «خوشبختانه‌ طی جنگ آسیبی به تماشاخانه‌های خصوصی وارد نشد. عمارت نوفل لوشاتو، شهرزاد و هما در یک منطقه هستند؛ منطقه‌ای که میزان حمله به این محدوده زیاد بود که خوشبختانه آسیبی به آنها وارد نشد. هر‌چند‌ از نظر من آسیب تعطیل‌بودن تماشاخانه‌ها به مراتب بیشتر از آسیب فیزیکی به آنها‌ست». او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «وقتی تئاتر تعطیل می‌شود، پروسه راه‌اندازی مجدد آن، ماه‌ها زمان می‌برد و این را هم در نظر بگیرید که به محض راه‌اندازی مجدد، همه چیز از صفر شروع می‌شود‌‌. اگر حتی جنگ همین امروز تمام شود، فقط یک ماه زمان می‌برد که نمایش‌های روی صحنه مشخص شود. اگر اینترنت یاری کند، بلیت‌فروشی و اطلاع‌رسانی شروع شود، دست‌کم یکی، دو سال زمان می‌برد تا به شرایط ایدئال برگردیم». نامور افزود: «بیش از هر چیز باید به این موضوع نیز اشاره کرد که فارغ از هر چیز، باید ببینیم تا چند وقت بعد از پایان جنگ اولویت مردم دیدن نمایش‌های روی صحنه خواهد شد و دوباره به اصطلاح به سبد کالای مردم برمی‌گردد». او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «به قول ناظرزاده کرمانی‌، «هنرمندان بعد از هر دوره اتفافات اجتماعی، مسئولیت سنگین‌تری دارند؛ چرا‌که وظیفه آنها خوب‌کردن حال مردم است». نمی‌توان از این واقعیت گذشت که هنر غذای روح و روان است و طبیعی است بعد از اتفاق سیاسی-اجتماعی مثل جنگ باید به فکر روحیه‌بخشی به مردم بود و حال روحی آنها را بهتر کرد. همان‌طور که بعد از جنگ ۱۲روزه با روی صحنه رفتن نمایش‌های کمدی‌ یا نمایش‌هایی که روایتگر جنگ ۱۲روزه بود، این نمایش‌ها با استقبال خوبی از سوی مردم روبه‌رو شدند که متأسفانه جنگ بعدی اتفاق افتاد. با این تفاسیر در خوشبینانه‌ترین حالت، نیم‌سالی زمان خواهد برد که تئاتر بار دیگر به روال بیفتد». او در پاسخ به این سؤال که تکلیف نمایش‌هایی که در میانه اجرا با مشکل قطعی اینترنت و تعطیلی سالن‌ها و بعد جنگ متوقف شدند چه خواهد شد، گفت: «قطعا تمام تماشاخانه‌های خصوصی چنین قرار‌دادی با گروه‌های نمایشی دارند که هر حادثه‌ای که اتفاق افتاد و مانع ادامه اجرا شد، گروه‌ها می‌توانند ادامه اجرا را داشته باشند؛ مگر اینکه گروه مورد نظر نخواهد اجرا برود. قطعا نمایش‌هایی که در میانه اجرا متوقف شدند، اگر درخواست ادامه اجرا داشته باشند، منعی برای آنها نیست و این حق برای آنها محفوظ است. اگر نخواهند ادامه بدهند، گروه‌ها می‌توانند با محتوای جدید با توجه به شرایط اجتماعی حاضر، کار روی صحنه ببرند که تا حدودی نیز با شرایط سیاسی و اجتماعی کشور هم‌راستا باشد».

باید تسهیلاتی برای کمک به گروه‌های نمایشی در نظر گرفته شود

امیرحسین حریری، رئیس مرکز تئاتر مولوی دانشگاه تهران نیز به «شرق» گفت: «مرکز تئاتر مولوی دو سالن فعال دارد و با توجه به محل قرار‌گیری این مرکز نمایشی در مجاورت دانشگاه تهران، حضور گروه‌های دانشگاهی را در سالن‌ها داریم و از آغاز تجاوز صهیونیستی-آمریکایی به کشورمان و با توجه به آسیب‌هایی که در آن منطقه به اماکن مختلف وارد شده، این مرکز تا به امروز آسیب ندیده و امیدارم به‌زودی گروه‌های نمایشی اجراهای خود را از سر بگیرند». او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «می‌دانیم که اساسا تمامی فعالیت‌های فرهنگی-هنری با حضور مخاطب و تماشاگر معنا پیدا می‌کند و تئاتر هم به واسطه اتفاقات اجتماعی-سیاسی آسیب می‌بیند، اما من معتقدم مردم ایران به‌خوبی شرایط را درک می‌کنند. با توجه به تجربه‌های گذشته یقین دارم بعد از پشت سر گذاشتن این دوران، مردم بار دیگر به سالن‌های تئاتر خواهند رفت و با توجه به شرایط اجتماعی، روانی و سیاسی می‌توان این پیش‌بینی را داشت که مخاطب از اجراهای روی صحنه استقبال خواهد کرد». حریری افزود: «طبیعی است که اگر شرایط طولانی‌مدت شود، آسیب‌های ریزش مخاطب هم بیشتر خواهد شد، اما باز تأکید می‌کنم‌ تجربه نشان داده است نقش‌آفرینی هنرمندان و مخاطبان نمود خیلی سریع و به‌وقتی دارد و تئاتر خیلی زود به شرایط استاندارد باز خواهد گشت».

 او افزود: «باید به این نکته نیز توجه کرد که نقش تئاتر در تعالی و سلامت فرهنگی بر کسی پوشیده نیست و فعالیت فرهنگی و هنری در روحیه‌بخشی به مردم مؤثر است . این را نیز باید در نظر گرفت که در شرایط جنگی، اقتصاد هنر نیز آسیب می‌بیند. باید تسهیلاتی فراهم شود که به هنرمندان کمک شود. پس از پایان جنگ ۱۲روزه این شرایط فراهم نشد. امیدوارم این بار تسهیلاتی برای کمک به هنرمندان برای باز‌آفرینی سریع‌تر مراکز فرهنگی-هنری در نظر  گرفته شود».

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.