فشار بر اسلام‌گرایان در مصر

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 ایالات متحده مدت‌هاست که رؤیای تروریستی اعلام‌کردن گروه اخوان‌المسلمین را در سر دارد و بالاخره روز چهارشنبه، وزارت خزانه‌داری آمریکا تمام شاخه‌های اخوان‌المسلمین در مصر، لبنان و اردن را در لیست تروریسم قرار داد.

هم‌زمان با این تصمیم وزارت خزانه‌داری، خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا گزارش داد: از تمامی ابزارهای موجود برای محرومیت این شاخه‌های اخوان‌المسلمین از منابع مالی مربوط به تروریسم استفاده خواهیم کرد. روبیو ادعا کرد: تدابیر لحاظ‌شده ما در چارچوب گام‌هایی برای کنترل و مهار خشونتی است که شاخه‌های اخوان‌المسلمین انجام می‌دهند. در آذر‌ماه روبیو گفته بود ممکن است هفته آینده بیانیه‌ای در مورد تحریم‌های احتمالی علیه اخوان‌المسلمین صادر شود. رئیس‌جمهور آمریکا‌ ماه پیش یک فرمان اجرایی امضا کرد که دولت او را ملزم می‌کرد‌ مشخص کند که آیا شاخه‌های خاصی از اخوان‌المسلمین، مانند شاخه‌های لبنان، مصر و اردن، باید به عنوان سازمان‌های تروریستی خارجی و سازمان‌های تروریستی جهانی ویژه تعیین شوند یا خیر. تصمیم روز سه‌شنبه در حالی گرفته شده که اوایل آذرماه امسال دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در سخنانی گفته بود: معرفی اخوان‌المسلمین به عنوان سازمان تروریستی خارجی، با قوی‌ترین و قاطع‌ترین لحن انجام خواهد شد. ترامپ به رسانه خبری «جاست دِ نیوز» در آن زمان خبر داد اسناد نهایی این اقدام در حال تهیه هستند.

اخوان‌المسلمین: اقدام آمریکا سیاسی است

گروه‌های اخوان‌المسلمین در مصر و لبنان ضمن اعلام مخالفت خود با اقدام آمریکا در درج نام این گروه در لیست تروریستی، تأکید کردند‌ این اقدامی سیاسی بوده و آنها تدابیر قانونی لازم را برای متوقف‌کردن این روند در پیش خواهند گرفت.

گروه اخوان‌المسلمین در مصر با صدور بیانیه‌ای مخالفت خود را با اقدام آمریکا در درج نام این گروه در لیست گروه‌های تروریستی اعلام و تأکید کرد‌ تمامی تدابیر قانونی برای متوقف‌کردن این روند را در پیش خواهد گرفت.

به گزارش تلویزیون شبکه خبری «الجزیره»، گروه اخوان‌المسلمین در لبنان نیز با صدور بیانیه‌ای، اقدام آمریکا علیه این گروه را تصمیمی سیاسی دانست که بر پایه هیچ حکم قضائی نبوده و در لبنان مشمول هیچ‌گونه پیگرد حقوقی نمی‌شود.

خزانه‌داری آمریکا اخیرا در بیانیه‌ای اعلام کرد‌ شاخه‌های اخوان‌المسلمین در مصر، لبنان و اردن را به دلیل حمایتشان از جنبش حماس در لیست تروریست‌های فعال قرار داده است. وزارت خارجه این کشور نیز اعلام کرد: قرار‌دادن شاخه‌های اخوان‌المسلمین در مصر، اردن و لبنان در لیست سازمان تروریستی خارجی شامل امکان بلوکه‌کردن حساب‌های بانکی آنها، ممنوعیت هرگونه معامله مالی و اقتصادی با آنها و نیز محدود‌کردن سفر برای اعضای آنها می‌شود.

واکنش‌ها چیست؟

در حمایت از موضع آمریکا، وزارت خارجه مصر از این تصمیم این کشور در تروریستی‌خواندن شاخه‌های اخوان‌المسلمین در مصر، اردن و لبنان استقبال کرد.

تروریستی اعلام‌کردن گروه اخوان‌المسلمین هر‌چند در قاهره از سوی حکومت مورد استقبال قرار گرفته و نشان می‌دهد‌ اخوانی‌ها دیگر خطری وجودی برای نظامیان حاکم در مصر ندارند، اما در ترکیه به معنای یک زنگ خطر به حساب می‌آید. از آنجا که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه خود را از نزدیکان اخوان‌المسلمین به‌ حساب آورده و از آنها حمایت می‌کند، در میان رهبرهای دیگر کشورهای اسلامی مورد فشار قرار خواهد گرفت و این تصمیم می‌تواند باعث نوعی دلخوری سیاسی از واشنگتن شود.

از اخوان‌المسلمین چه می‌دانیم؟

یکی از مهم‌ترین جنبش‌های اسلامی شکل‌گرفته در مصر، جنبش اخوان‌المسلمین است و از این کانون، اندیشه‌ها و افکار خود را به سایر کشورهای اسلامی هم گسترش داد. در حال حاضر ستون فقرات بسیاری از جنبش‌های اسلامی در جهان، به‌ویژه در آفریقا و خاورمیانه را اخوان یا اخوانی‌های سابق تشکیل می‌دهند. رهبران اصلی دو گروه جهاد اسلامی و جماعت اسلامی از اعضای سابق جنبش اخوان‌المسلمین هستند. به رغم تفاوت دیدگاه شاخه‌های مختلف اخوان‌المسلمین در کشورهای اسلامی، می‌توان تأکید کرد که همچنان مصر مرکز اصلی و مؤثر تصمیم‌گیری آنهاست. در سال‌های پسا محمد مرسی در مصر، اخوان‌المسلین به‌شدت زیر ضرب دولت مستقر در قاهره قرار گرفت. پس از آنکه مرسی در مصر در انتخابات ریاست‌جمهوری پیروز و سپس با اعتراضات مردمی و همراهی نظامیان وابسته به حکومت حسنی مبارک سرنگون شد، فشارها بر دانشگاه الازهر مصر و جنبش اخوان‌المسلمین افزایش پیدا کرد. این فشارها به صدور حکم اعدام برای بسیاری از اعضای ارشد این گروه انجامید و دولت عبدالفتاح السیسی نشان داد‌ هیچ‌گونه مسامحه‌ای با اخوانی‌ها ندارد. پروژه منزوی‌کردن اخوان‌السلمین پس از سالیان طولانی از فعالیت این گروه مذهبی-سیاسی، در مصر تا آنجا پیش رفت که ایالات متحده به بهانه نفوذ این گروه در یمن و ادعای اقدامات مسلحانه به سراغ اخوان رفته و آن را تروریستی اعلام کرده است. اخوان‌المسلمین طی سال‌های اخیر از فعالیت‌های آشکار، به فعالیت‌های زیرزمینی روی آورده بود. البته اخوان هرگز این موضوع را علنی اعلام نکرد و هم‌زمان بسیاری از فعالیت‌ها را با وجود غیرقانونی‌بودن به صورت علنی ادامه می‌داد. البته اخوان برخلاف آنچه‌ به نظر می‌رسد در عرصه سیاسی مصر تنها نیست.

یکی از احزاب مهم مصر، یعنی حزب کار عمدتا از طریق ائتلاف با اخوان‌المسلمین فعالیت می‌کند. یکی از ثمرات نزدیکی این دو حزب سیاسی و مذهبی این است که اخوان‌المسلمین بتواند در میان سندیکاهای صنفی مصر، حضوری فعال پیدا کند. به عنوان مثال از اواخر دهه هشتاد، اخوان‌المسلمین تصمیم گرفت با شرکت در انتخابات سندیکاهای مختلف (همانند سندیکاهای پزشکان، کارگران، مهندسان، دانشگاهیان، دندانپزشکان، داروسازان و...) در اداره آنها نقش محوری ایفا کند و به این ترتیب توانست با سیطره بر اکثر سندیکاها، آنها را به صحنه سیاسی وارد و از حالت صنفی صرف خارج کند. البته دولت مصر نتوانست این وضعیت را تحمل کند و حتی با مداخله آشکار در مسائل صنفی، شوراهای قانونی و منتخب سندیکاهای مذکور را که اغلب از اعضای اخوان‌المسلمین بودند منحل و برکنار کرد. اما به هر حال همین مقدار حضور اخوانی‌ها در این سندیکاها، نقش مهمی در سیاسی‌شدن آنها ایفا کرد و تا امروز هم وضعیت بر همین منوال بوده است. با این‌ حال به نظر می‌رسد با تروریستی اعلام‌شدن اخوان‌المسلمین دست دولت سیسی برای بگیروببندها و حمله به اخوان و مقابله با احزاب نزدیک به این گروه کاملا باز باشد.

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.