هشدار قطعهسازان درباره بحران نقدینگی در زنجیره تأمین خودرو
سرمایه در گردش، ترمز پنهان تولید خودرو شد
بحران صنعت خودرو دیگر فقط به قطعی برق، کمبود ارز یا اختلال در تأمین مواد اولیه محدود نمیشود. فعالان زنجیره تأمین هشدار میدهند کوچک شدن سرمایه در گردش بنگاهها، به مهمترین تهدید تولید خودرو تبدیل شده است؛ بحرانی که میتواند ابتدا قطعهسازی و سپس خطوط تولید خودروسازان را با کاهش ظرفیت و تعدیل نیروی انسانی مواجه کند.
اگر تا دیروز دغدغه اصلی قطعهسازان ثبت سفارش و تخصیص ارز بود، امروز مسئله به سمت کمبود نقدینگی و فرسایش سرمایه در گردش تغییر کرده است؛ تغییری که به اعتقاد فعالان این صنعت، بیش از هر عامل دیگری آینده تولید خودرو را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
بحران از ارز عبور کرد، به نقدینگی رسید
حمید کحالی، عضو انجمن قطعهسازان استان تهران، مدیرعامل شرکت رنگخوش و نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان رنگ و رزین، با تشریح وضعیت فعلی زنجیره تأمین خودرو گفت: «امروز زنجیره تأمین در نقطهای قرار گرفته که نه تولیدکننده توان خرید مواد اولیه را دارد و نه بازار توان جذب محصولات را.»
به گفته وی، برخلاف گذشته که تأخیر در تخصیص ارز یا ثبت سفارش مهمترین مانع تولید بود، اکنون حتی در صورت دسترسی به ارز نیز بسیاری از واحدهای تولیدی نقدینگی لازم برای خرید مواد اولیه را در اختیار ندارند.
مواد اولیه گران شد، پول خرید آن نماند
کحالی با اشاره به جهش هزینههای تولید افزود: «قیمت بسیاری از مواد اولیه بیش از دو برابر شده و اغلب نیز بهصورت نقدی عرضه میشود، اما تولیدکننده ناچار است محصول خود را با قیمتهایی عرضه کند که متناسب با رشد هزینهها نیست. نتیجه این شکاف، کاهش مداوم سرمایه در گردش واحدهای تولیدی است.»
وی تأکید کرد: «اگرچه روند ثبت سفارش و تخصیص ارز نسبت به گذشته تا حدودی بهبود یافته، اما مشکل اصلی دیگر ارز نیست؛ مسئله امروز، نبود نقدینگی برای خرید مواد اولیه و رکود بازار فروش است.»
بازاری که دیگر توان خرید ندارد
این فعال صنعت قطعهسازی با اشاره به افت تقاضا در بازار گفت: «کاهش قدرت خرید مردم باعث شده بازار دیگر کشش افزایش قیمت را نداشته باشد. از سوی دیگر، خودروسازان و قطعهسازان نیز امکان انتقال کامل افزایش هزینهها به قیمت نهایی را ندارند؛ بنابراین نخستین واکنش بنگاهها کاهش تولید و در ادامه، تعدیل نیرو خواهد بود.»
وی افزود: «شرکتهای تولیدی در بهترین حالت میتوانند قیمت محصولات خود را بین ۵۰ تا ۷۰ درصد افزایش دهند، در حالی که هزینه تأمین برخی مواد اولیه بیش از دو برابر شده است. همین مسئله حاشیه سود را به حداقل رسانده و سرمایه در گردش بنگاهها را بهشدت تضعیف کرده است.»
تعدیل نیرو؛ نخستین قربانی کمبود نقدینگی
کحالی از آغاز آثار این بحران بر اشتغال خبر داد و گفت: «پس از جنگ حدود چهار ماه مقاومت کردیم، اما اکنون ناچار شدهایم حدود پنج درصد از نیروهای خود را تعدیل کنیم.»
به اعتقاد او، اگر شرایط فعلی ادامه یابد، تعدیل نیرو از یک اقدام موقت به روندی فراگیر در زنجیره تأمین خودرو تبدیل خواهد شد.
قطعی برق؛ هزینهای بر بحران نقدینگی
نایبرئیس انجمن تولیدکنندگان رنگ و رزین همچنین قطعی برق و محدودیتهای انرژی را عامل دیگری برای افزایش هزینههای تولید دانست و اظهار کرد: «حتی اگر کارخانهها بخواهند در روزهای تعطیل کاهش تولید را جبران کنند، باید هزینههای سنگین اضافهکاری بپردازند؛ هزینهای که در شرایط کمبود نقدینگی، فشار مضاعفی بر واحدهای تولیدی وارد میکند.»
وقتی بحران از قطعهساز به خودروساز میرسد
کحالی هشدار داد: «اگر سیاستهای پولی و مالی اصلاح نشود، ارزش پول ملی همچنان کاهش یابد و ثبات اقتصادی و سیاسی ایجاد نشود، بحران نقدینگی از قطعهسازان به خودروسازان و سپس به کل زنجیره تولید سرایت خواهد کرد.»
به گفته این فعال صنعتی، امروز بزرگترین تهدید صنعت خودرو نه در تأمین برق و نه در تخصیص ارز، بلکه در تحلیل رفتن سرمایه در گردش واحدهای تولیدی است؛ زیرا با خروج نقدینگی از چرخه تولید، خرید مواد اولیه کاهش مییابد، تولید قطعات افت میکند، تحویل به خودروساز با تأخیر انجام میشود و در نهایت سرعت خطوط تولید خودرو نیز کاهش خواهد یافت.
فعالان زنجیره تأمین معتقدند اگر برای احیای سرمایه در گردش بنگاهها، تقویت قدرت خرید بازار و اصلاح سیاستهای مالی تصمیمهای فوری اتخاذ نشود، بحران نقدینگی میتواند به مهمترین مانع تولید خودرو در ماههای آینده تبدیل شود؛ بحرانی که نخستین نشانههای آن، پیش از آنکه در صورتهای مالی شرکتها دیده شود، در افت تولید، کاهش اشتغال و کند شدن حرکت صنعت خودرو خود را نشان خواهد داد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
