ترامپ در روز انتخابات از توقف کمک ۴ میلیارد دلاری آمریکا به اسرائیل خبر داد؛ «تا پایان امسال دیگر پولی به اسرائیل پرداخت نخواهیم کرد»

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

دونالد ترامپ را می‌توان بی‌تردید یکی از حامی‌ترین رؤسای‌جمهور آمریکا در قبال اسرائیل در دوران معاصر قلمداد کرد. از همین رو، اعلام خبر او در روز انتخابات مبنی بر اینکه ایالات متحده به پرداخت نزدیک به ۴ میلیارد دلار کمک سالانه به اسرائیل پایان خواهد داد، بسیار شگفت‌انگیز بود.

به گزارش سی‌ان‌ان، اما همانند آنچه اغلب درباره ترامپ اتفاق می‌افتد، این اعلام خبر که در شبکه فاکس‌نیوز مطرح شد، فاقد جزئیات کافی بود و به‌سختی می‌شد منظور دقیق او را تشخیص داد. در عمل، ممکن است پیامدهای این تصمیم به اندازه شوک ناشی از اعلام ناگهانی آن، گسترده و تکان‌دهنده نباشد.

بااین‌حال، اقدام ترامپ پیچ‌وتاب جالب‌توجه دیگری در روابط او با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به شمار می‌رود؛ کسی که در جنگ با ایران شریک ترامپ بوده است—جنگی که امیدهای جمهوری‌خواهان برای پیروزی در انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه را نابود کرد.

این تحول همچنین در مقطعی حساس از نظر سیاسی رخ داده است؛ زمانی که اسرائیل پس از آنکه در انتخابات هفته گذشته هیچ برنده مشخصی نداشت، در وضعیتی از بلاتکلیفی سیاسی به سر می‌برد و آینده سیاسی نتانیاهو نیز با ابهام روبه‌روست.

نادیده گرفتن پویایی‌های سیاسی در داخل ایالات متحده نیز ناممکن است. از یک منظر، به نظر می‌رسد ترامپ با این اظهارات، امتیازی به دموکرات‌هایی مانند عبدل السید، سناتور ایالت میشیگان، داده است؛ زیرا تلویحاً پذیرفته کمک به اسرائیل در فضای سیاسی آمریکا به‌تدریج به موضوعی تبدیل می‌شود که ادامه آن از نظر سیاسی پایدار و قابل دفاع نیست.

این مسئله شکاف و گسستی کم‌سابقه را در اجماع دیرپای دوحزبی حامی اسرائیل در واشنگتن برجسته می‌کند.

اهمیت این موضوع فراتر از این پرسش است که مجلس نمایندگان یا سنای جدید با اکثریت دموکرات‌ها، پس از انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه، چگونه با این مسئله برخورد خواهند کرد. این اعلام خبر از آغاز دورانی تازه و نامطمئن برای اسرائیل حکایت دارد: نتانیاهو در چندین دوره ریاست‌جمهوری، همواره با جمهوری‌خواهان در واشنگتن همسو بوده است؛ اما واکنش او به حملات حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ غزه، با واکنش منفی و مخالفت‌های گسترده‌ای در داخل آمریکا مواجه شده است؛ مخالفت‌هایی که نه‌تنها در میان جریان‌های ترقی‌خواه، بلکه در میان فعالان جناح راست جنبش «ماگا» متعلق به ترامپ نیز دیده می‌شود.

افزایش تردیدها درباره اینکه آیا در کنگره آمریکا اکثریتی برای حمایت از اسرائیل و فروش تسلیحات به ارتش این رژیم وجود خواهد داشت یا خیر، پیامدهای ژئوپلیتیکی بسیار مهمی در آینده برای اسرائیل و سیاست خاورمیانه‌ای ایالات متحده به همراه خواهد داشت.

ترامپ در روز انتخابات جنجال به پا می‌کند

ترامپ علاقه زیادی دارد دیگران را غافلگیر کند، اخبار را حول محور خود شکل دهد و توجه‌ها را به موضوعات دیگر منحرف سازد. بنابراین، شاید بتوان اعلام این خبر در جریان مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز را نوعی مانور سیاسی دانست؛ آن هم در روزی که بسیاری از جمهوری‌خواهان بیم آن داشتند که رأی‌دهندگان ضربه‌ای سنگین به حزبشان وارد کنند.

اظهارات او به‌وضوح مجریان شبکه فاکس‌نیوز را نیز غافلگیر کرد.

ترامپ گفت: من توافقی انجام داده‌ام که بر اساس آن، سالانه ۴ میلیارد دلار به اسرائیل کمک می‌کنیم؛ اما چند ماه پیش توافق کردیم که این کمک‌ها را متوقف کنیم… خودشان هم با این موضوع مشکلی ندارند، چون می‌دانید، آن‌ها به طرفی بسیار موفق تبدیل شده‌اند.

وی اضافه کرد که اگر اسرائیلی‌ها به کمک نیاز داشته باشند، ایالات متحده به آن‌ها کمک خواهد کرد.

او گفت: اما تا پایان امسال، دیگر هیچ پولی به اسرائیل پرداخت نخواهیم کرد.

به نظر می‌رسید رئیس‌جمهور آمریکا به کمک‌های نظامی سالانه ایالات متحده به اسرائیل اشاره می‌کند؛ کمک‌هایی که بر اساس توافقی که در سال ۲۰۱۶ و در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، منعقد شد، سالانه اندکی کمتر از ۴ میلیارد دلار است. مدت اعتبار این توافق تا پایان سال ۲۰۲۸ تعیین شده است.

بخش عمده این بودجه صرف خرید تسلیحات و تجهیزات مورد نیاز نیروهای مسلح اسرائیل از تولیدکنندگان انحصاری آمریکایی می‌شود. بنابراین، این توافق پیامدهای قابل‌توجهی برای شرکت‌های آمریکایی و موضوع اشتغال دارد.

اکنون توجه‌ها به این موضوع معطوف شده است که همکاری نظامی آمریکا و اسرائیل در آینده چه شکلی به خود خواهد گرفت.

نتانیاهو در ماه ژانویه به نشریه اکونومیست گفت که قصد دارد طی ۱۰ سال آینده، میزان کمک‌های نظامی آمریکا به اسرائیل را به‌تدریج کاهش دهد و این تغییر از هم‌اکنون «در دست اجراست».

هنوز مشخص نیست که آیا اظهارات روز سه‌شنبه ترامپ به این معناست که کمک‌های آمریکا بلافاصله متوقف خواهد شد یا خیر. چنین اقدامی، هرچند جالب‌توجه و قابل تأمل خواهد بود، اما به معنای ایجاد شکافی راهبردی میان دو متحد نخواهد بود.

تحلیلگران سیاست خارجی که در دولت‌های جمهوری‌خواه و دموکرات خدمت کرده‌اند، استدلال می‌کنند که اقتصاد اسرائیل اکنون آن‌قدر قدرتمند شده است که برای خرید تجهیزات نظامی دیگر نیازی به کمک مالی آمریکا ندارد.

انتظار می‌رود پیوند میان تولیدکنندگان تسلیحات آمریکایی و اسرائیل همچنان مستحکم باقی بماند. همچنین، نیروهای مسلح دو متحد در ماه‌های اخیر بیش از هر زمان دیگری به‌طور نزدیک با یکدیگر همکاری کرده‌اند.

این همکاری حتی پیش از آغاز جنگ با ایران نیز وجود داشت. برای مثال، در سال ۲۰۲۴، دولت جو بایدن عملیات دفاعی گسترده‌ای را در حوزه هوایی و دریایی سازمان‌دهی کرد تا حملات موشک‌های کروز و پهپادهای ایران را دفع کند.

برت مک‌گورک، که در چهار دولت مختلف آمریکا از مقام‌های ارشد کاخ سفید و وزارت امور خارجه بوده است، گفت موضوع کمک‌های آمریکا به اسرائیل به‌شدت بد فهمیده شده است.

مک‌گورک درباره اظهارات روز سه‌شنبه ترامپ گفت: من اهمیت این اظهارات را بیش از اندازه بزرگ جلوه نمی‌دهم.

وی افزود: نمی‌دانم منظور او این است که وقتی یادداشت تفاهم در سال ۲۰۲۸ به پایان می‌رسد، به آن خاتمه خواهیم داد، یا اینکه می‌خواهیم همین حالا آن را متوقف کنیم.

او که به‌تازگی کتابی با عنوان «لبه پرتگاه» منتشر کرده که در آن به نقش خود در مذاکرات مربوط به آزادی گروگان‌ها در جریان بحران غزه پرداخته است.

اسرائیل و فلسطینی‌ها اکنون به مسئله‌ای داخلی در آمریکا تبدیل شده‌اند

اعلامیه ترامپ در حالی منتشر شد که ده‌ها میلیون آمریکایی در پی کارزار انتخاباتی‌ای که در آن درهم‌تنیدگی فزاینده مسئله اسرائیل و فلسطینی‌ها با سیاست داخلی آمریکا به‌وضوح نمایان شد، پای صندوق‌های رأی می‌روند.

شنیدن این سخنان از ترامپ، که ظاهراً در واکنش به مخالفت دموکرات‌هایی مانند السید با کمک‌های آمریکا به اسرائیل بیان شد، شگفت‌انگیز بود؛ به‌ویژه آنکه او پیش‌تر موجی از اظهارات ضد مسلمانان را علیه السید به راه انداخته بود. این دموکرات ایالت میشیگان استدلال کرده که آمریکایی‌ها به دلیل جنگی که ایالات متحده به خواست و در راستای منافع اسرائیل در آن درگیر شده، ناچارند هزینه بیشتری برای خرید مواد غذایی بپردازند.

ترامپ در گفت‌وگو با برنامه «فاکس اند فرندز» گفت: چرا باید به خاطر آدم‌های دیوانه‌ای مثل السید، با وجود اینکه آن‌ها (اسرائیلی‌ها) دیگر به این کمک نیاز ندارند، این‌همه ضربه و انتقاد را تحمل کنیم؟ این موضوع بهانه تبلیغاتی بدی است؛ چون مردم خواهند گفت: چرا به همه ۴ میلیارد دلار نمی‌دهیم؟

مسئله اسرائیل در آخر هفته گذشته باعث درگیری و اختلاف میان السید و هیلی استیونز، رقیب پیشین او در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات، شد. استیونز پس از آن از رقیب جمهوری‌خواه السید، مایک راجرز، حمایت کرد. استیونز به یک آگهی تبلیغاتی اعتراض داشت که یک چهره بانفوذ متعلق به جناح چپ در فضای مجازی آن را منتشر کرده بود. در این آگهی، زوجی در یک فروشگاه مواد غذایی، اسرائیل را مسئول افزایش قیمت‌ها معرفی می‌کردند. السید این آگهی را محکوم کرد و تیم انتخاباتی او نیز اعلام کرد که این آگهی هیچ ارتباطی با کارزار انتخاباتی‌اش نداشته است. با این حال، این رویارویی نمونه‌ای گویا از شکاف و اختلاف‌نظر عمیق بر سر مسئله اسرائیل بود.

احتمال دارد ترقی‌خواهان تغییر موضع ترامپ را تأییدی بر درستی دیدگاه‌های خود تلقی کنند. السید روز سه‌شنبه، به گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال، در واکنشی کنایه‌آمیز گفت: حتی یک ساعت خراب هم روزی دو بار زمان درست را نشان می‌دهد. با این حال، برخی دیگر معتقدند انتقادها از دولت اسرائیل بیش از اندازه از مرز انتقاد سیاسی فراتر می‌روند و به یهودستیزی می‌رسند؛ اتهامی که نامزدهایی مانند السید آن را رد می‌کنند.

ترامپ ممکن است در عین حال به دنبال کسب یک دستاورد سیاسی برای خود نیز باشد. قطع کمک‌های آمریکا به اسرائیل با گرایش‌های «اول آمریکا» در ترامپ و مخالفت او با استفاده از ثروت آمریکا برای حمایت از طرف‌های خارجی همخوانی دارد. استدلال او مبنی بر اینکه پولی را که دیگر برای اسرائیل هزینه نمی‌شود، صرف کاهش کسری بودجه خواهد کرد، چندان قانع‌کننده به نظر نمی‌رسد؛ به‌ویژه با توجه به افزایش سرسام‌آور بدهی ملی آمریکا در طول دو دوره ریاست‌جمهوری او.

در حالی که ترقی‌خواهان به دلیل بحران انسانی در غزه از اسرائیل خشمگین هستند، احساسات ضداسرائیلی در جناح راست‌تر حزب جمهوری‌خواه و در میان حامیان ترامپ نیز رو به افزایش بوده است؛ روندی که چهره‌های بانفوذ فضای مجازی و پادکست‌سازانی با مخاطبان بسیار گسترده به آن دامن زده‌اند. دونی اوسالیوان، خبرنگار سی‌ان‌ان، که ماه‌ها را صرف گفت‌وگو با حامیان ترامپ کرده است، دریافته که بسیاری از آن‌ها معتقدند آمریکا در حال جنگیدن به نمایندگی از اسرائیل است و نسبت به رابطه ایالات متحده با دولت اسرائیل بدبین هستند.

در نظرسنجی مؤسسه کوئینیپیاک که در ماه ژوئن منتشر شد، ۴۸ درصد از پاسخ‌دهندگان گفتند آمریکا بیش از اندازه از اسرائیل حمایت می‌کند؛ ۳۸ درصد معتقد بودند میزان حمایت آمریکا در حد مناسب است و تنها ۷ درصد گفتند که حمایت ایالات متحده از اسرائیل به اندازه کافی نیست. این بالاترین درصد از رأی‌دهندگانی بود که معتقد بودند واشنگتن بیش از حد از اسرائیل حمایت می‌کند—از زمانی که مؤسسه کوئینیپیاک برای نخستین بار در ژانویه ۲۰۱۷ این پرسش را مطرح کرد.

یکی از نشانه‌های تغییر نگرش دموکرات‌ها نسبت به اسرائیل، موضع‌گیری رام امانوئل، رئیس پیشین دفتر کارکنان کاخ سفید در دوران ریاست‌جمهوری باراک اوباما است؛ فردی که ممکن است در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ نامزد شود. اوایل سال جاری، امانوئل در سخنرانی‌ای در تل‌آویو، با کمک‌های نظامی بدون قیدوشرط آمریکا به اسرائیل مخالفت کرد و خواستار شکل‌گیری رابطه‌ای جدید میان ایالات متحده و تل آویو شد.

از یک منظر، ممکن است از نظر سیاسی منطقی باشد که اسرائیل تلاش کند تصمیم‌های نظامی و خریدهای تسلیحاتی خود را از سیاست داخلی قطبی‌شده آمریکا جدا کند. در این صورت، اسرائیل در انتخاب تجهیزات و تسلیحات مورد نیاز خود آزادی عمل بیشتری خواهد داشت. هرچند در عمل، بعید است این رژیم به سراغ تولیدکنندگان اروپایی برود؛ زیرا خشم گسترده افکار عمومی اروپا از عملکرد اسرائیل در غزه، مانع بزرگی در این مسیر خواهد بود. همچنین، این احتمال که اسرائیل به خرید تجهیزات نظامی روسی یا چینی روی بیاورد، با توجه به مخالفت قطعی آمریکا با چنین اقدامی، بسیار دور از ذهن به نظر می‌رسد.

اما چنین سناریوهایی به مشکل دیگری اشاره دارند که در صورت تداوم تبدیل‌شدن اسرائیل به یکی از موضوعات مناقشه‌برانگیز و حساس در سیاست آمریکا، می‌تواند برای این رژیم دردسرساز شود. رؤسای‌جمهور آمریکا اختیار دارند فروش تسلیحات به طرف‌های خارجی را تأیید کنند؛ قانون‌گذاران نیز می‌توانند برای جلوگیری از این فروش‌ها تلاش کنند، اما در این مورد، احتمال دستیابی به اکثریتی که بتواند وتوی رئیس‌جمهور را بی‌اثر کند، اندک به نظر می‌رسد.

با این حال، احتمال نگران‌کننده دیگری نیز برای حامیان اسرائیل وجود دارد: اینکه خصومت سیاسی با این رژیم در نهایت به روی کار آمدن رئیس‌جمهوری از هر یک از دو حزب دموکرات یا جمهوری‌خواه منجر شود که در مقایسه با ترامپ، جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین، یا رؤسای‌جمهور پیش از آن‌ها، تعهد کمتری به نیازهای امنیت ملی اسرائیل داشته باشد.

امانوئل در مصاحبه‌ای با فرید زکریا، مجری سی‌ان‌ان، در ماه جولای، این موضوع را چنین بیان کرد که اسرائیل ممکن است به دلیل اقدامات خود هزینه سنگینی بپردازد.

«این دیگر مشکل حزب دموکرات نیست؛ این مشکل آمریکاست.»