«شرق» گزارش میدهد:
ائتلاف ریاض، آنکارا و اسلامآباد علیه تهدیدهای منطقه؛ حمله به یکی، حمله به همه
روز جمعه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، و محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند. سه کشوری که هر کدام در تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیریها میان ایالات متحده و ایران نقش داشتهاند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
حدود یک سال پس از امضای توافق دفاعی مشترک اسلامآباد و ریاض در سال ۲۰۲۵ توافقنامهای که در آن زمان پرسشهای زیادی را برانگیخت، بهویژه درباره احتمال گنجاندن بندی مرتبط با توان هستهای پاکستان با توجه به اینکه اسلامآباد دارای سلاحهای هستهای است، و شراکت امنیتی چند دههای میان دو کشور را تقویت کرد، روز جمعه محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه و محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند، سه کشوری که هر کدام در تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به درگیریها میان ایالات متحده و ایران نقش داشتهاند.
حمله به یکی، حمله به هر سه کشور
توافقنامه مکه نشاندهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک و تحقق امنیت، صلح و ثبات در منطقه و جهان با هدف دستیابی به آیندهای امن و شکوفاست.
هدف اصلی این توافق، تقویت بازدارندگی مشترک در برابر هر گونه تجاوز است. بر اساس آن، هر گونه حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد. بر اساس این بند، دو طرف دیگر ملزم خواهند بود برای ارائه حمایت نظامی و دفاع از کشوری که هدف حمله قرار گرفته است، وارد عمل شوند؛ موضوعی که باعث شده برخی محافل سیاسی بینالمللی این ائتلاف را با ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) مقایسه کنند.
امنیت هرمز و بابالمندب در کانون توافق
علاوه بر بند دفاعی، این توافق با هدف تأمین امنیت خطوط کشتیرانی و آبراههای راهبردی و حیاتی منطقه، بهویژه تنگه هرمز و بابالمندب، نیز دنبال میشود. این توافق همچنین توسعه تمامی ابعاد همکاری دفاعی میان عربستان، ترکیه و پاکستان را در بر میگیرد.
این توافق در شرایطی اهمیت ویژهای پیدا کرده که تحولات منطقهای و بینالمللی با سرعت در حال تغییر است و منطقه با چالشهای امنیتی و سیاسی مختلفی روبهروست. انتظار میرود این توافق زمینههای گستردهتری برای هماهنگی و همکاری میان ریاض، آنکارا و اسلامآباد فراهم کند.
امضای این توافقنامه همزمان با انتشار این خبر بود که یک مقام سعودی اعلام کرد ریاض خود را برای احتمال مواجهه با «حملات متعدد و هماهنگ» از سوی گروههای عراقی و یمنی مورد حمایت ایران آماده میکند. این مقام افزود که مسئولان کشورهای خلیج فارس «تمام اقدامات لازم را برای مقابله با هرگونه تجاوز» انجام خواهند داد.
برخی مفاد توافقنامه مکه
در بیانیه مشترک نشست مکه برای دفاع مشترک میان عربستان، ترکیه و پاکستان آمده است:
به دعوت ملک سلمان بن عبدالعزیز آل سعود، پادشاه عربستان سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، و محمد شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در تاریخ ۲۴ صفر ۱۴۴۸ هجری قمری، برابر با ۷ آگوست ۲۰۲۶ به عربستان سعودی سفر کردند.
محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر عربستان، از رئیسجمهور ترکیه و نخستوزیر پاکستان در دیوان سلطنتی کاخ الصفا در مکه مکرمه استقبال کرد.
پس از آن، «نشست مکه برای دفاع مشترک» برگزار شد و در جریان آن، روابط ممتاز میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه و همچنین شماری از مسائل مورد علاقه مشترک مورد بررسی قرار گرفت.
در ادامه بیانیه آمده است که این توافق با تکیه بر روابط تاریخی مستحکم، پیوندهای برادری و همبستگی اسلامی، منافع راهبردی مشترک و همکاری نزدیک دفاعی میان سه کشور به امضا رسیده است.
محمد بن سلمان، رجب طیب اردوغان و محمد شهباز شریف «توافقنامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند.
و بر اساس متن بیانیه، این توافق با هدف تقویت امنیت مشترک سه کشور و ایجاد امنیت، صلح و ثبات در منطقه و جهان و همچنین فراهم کردن زمینه برای آیندهای امن و شکوفا تنظیم شده است.
مهمترین بند اعلامشده این توافق چنین است: «هر گونه حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حملهای علیه همه آنها محسوب میشود.» همچنین سه کشور بر توسعه تمامی ابعاد همکاری دفاعی میان خود تأکید کردهاند.
امکان پیوستن کشورهای دیگر منطقه
در خصوص این توافقنامه یک مقام مسئول ترکیهای به رویترز گفت که این توافقنامه صرفا جنبه دفاعی دارد و بر پایبندی متقابل طرفها به حمایت از یکدیگر تنها در حوزه دفاعی تاکید دارد.
این مقام ترکیهای افزود که این توافقنامه علیه هیچ طرف خاصی نیست و امکان پیوستن دیگر کشورهای منطقه به آن وجود دارد.
وی افزود که این توافقنامه هیچ توافقنامه دوجانبه یا چندجانبه را لغو نمیکند و یا جایگزین آن نمیشود.
فیدان: مذاکرات دفاعی از ماهها قبل در جریان بود
پیشتر، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، در اوایل سال جاری میلادی اعلام کرده بود که کشورش درباره احتمال امضای یک توافق دفاعی با پاکستان و عربستان سعودی گفتوگوهایی انجام میدهد. در آن زمان، مقامهای امنیتی و دیپلماتیک ترکیه به شبکه الجزیره گفته بودند آنکارا در حال بررسی پیوستن به ائتلافی شامل عربستان و پاکستان است.
توافق پس از یک سال مذاکره
پیش از این نیز رضا حیات هراج، وزیر تولیدات دفاعی پاکستان، گفته بود که پاکستان، عربستان و ترکیه پس از مذاکراتی که حدود یک سال ادامه داشت، پیشنویس یک توافق دفاعی را آماده کردهاند.
این مقام پاکستانی به رویترز گفته بود توافق احتمالی میان این سه قدرت، جدا از توافق دوجانبه دفاعی عربستان و پاکستان است که سال گذشته اعلام شد. او تأکید کرده بود نهایی شدن این توافق نیازمند توافق نهایی میان هر سه کشور است.
هراج افزود: پیشنویس توافق سهجانبه میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه تکمیل شده و سه کشور در حال انجام رایزنیهای داخلی درباره آن هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
