اینفوگرافی| زلزله در حلقه آتش اقیانوس آرام

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

فعال شدن دوباره «حلقه آتش» اقیانوس آرام با وقوع چندین زمین‌لرزه بزرگ طی ساعات گذشته، نگرانی‌های گسترده‌ای ایجاد کرده است.

بر اساس داده‌های سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده (USGS)، این فعالیت‌های لرزه‌ای که بخش‌های مهمی از مرزهای صفحات تکتونیکی را درگیر کرده، شاهد وقوع دو زلزله بسیار مهیب ۷.۵ و ۷.۲ ریشتری در یوماره ونزوئلا بوده است.

در همین حال، ثبت لرزش‌هایی با قدرت ۶.۹ ریشتر در کوجی ژاپن و تکانه‌هایی در کالیفرنیا و پاپوآ گینه نو، نشان‌دهنده یک دوره ناآرامی شدید در این کمربند فعال زمین‌ساختی است که به نظر می‌رسد زنجیره‌ای از تحرکات لرزه‌ای را در نقاط مختلف جهان کلید زده است.

داستان حلقه آتش چیست؟

حلقه آتش مسافتی در حدود ۴۰,۰۰۰ کیلومتر را پوشش می‌دهد. این مسیر از حاشیه آمریکای جنوبی شروع شده، به سمت آمریکای شمالی و آلاسکا می‌رود، از آنجا به سمت ژاپن و جنوب شرق آسیا می‌پیچد و در نهایت به نیوزیلند می‌رسد.

این منطقه به این دلیل تا این حد فعال است که بیش از ۷۵٪ آتشفشان‌های فعال و خفته جهان (بیش از ۴۵۰ آتشفشان) را در خود جای داده و حدود ۹۰٪ از زلزله‌های جهان در این مسیر رخ می‌دهند.

چرا این همه زلزله و آتشفشان؟ (علت علمی)

پاسخ در یک کلمه خلاصه می‌شود: تکتونیک صفحه‌ای (جابه جایی پوسته‌های زمین).

پوسته زمین یکپارچه نیست، بلکه مثل تکه‌های یک پازل بزرگ است که به آن‌ها «صفحه‌های تکتونیکی» می‌گویند. این صفحه‌ها روی بخش مذاب زیرین زمین شناورند و مدام حرکت می‌کنند. اقیانوس آرام روی یکی از بزرگ‌ترین صفحه‌ها قرار دارد. داستان اصلی در محل برخورد این صفحه با صفحه‌های قاره‌ای اطرافش اتفاق می‌افتد:

• منطقه فرورانش (Subduction Zones): در لبه‌های حلقه آتش، صفحه سنگین‌تر اقیانوسی به زیر صفحه‌های سبک‌تر قاره‌ای رانده می‌شود و به اعماق زمین (جبه) فرو می‌رود.

• تولید آتشفشان: وقتی این سنگ‌ها به اعماق زمین می‌روند، بر اثر حرارت شدید ذوب شده و به ماگما (مواد مذاب) تبدیل می‌شوند. این ماگما با فشار راه خود را به سطح زمین پیدا می‌کند و آتشفشان‌ها را به وجود می‌آورد.

• ایجاد زلزله‌های شدید: هنگام حرکت و فرو رفتن این صفحه‌ها به زیر یکدیگر، اصطکاک بسیار شدیدی ایجاد می‌شود. صفحه‌ها در مناطقی گیر می‌کنند و انرژی عظیمی در آن‌ها ذخیره می‌شود. وقتی این انرژی ناگهان آزاد می‌شود، زلزله‌های مهیبی رخ می‌دهد.

حقایق جالب و تکان‌دهنده

• رکورددار بزرگ‌ترین زلزله تاریخ: بزرگ‌ترین زمین‌لرزه ثبت‌شده تاریخ (زلزله ۹.۵ ریشتری والدیویا در سال ۱۹۶۰ در شیلی) در همین حلقه آتش رخ داده است.

• سونامی‌های ویرانگر: به دلیل اینکه بیشتر این زلزله‌ها در بستر اقیانوس یا سواحل آن رخ می‌دهند، جابه‌جایی ناگهانی آب دریا باعث ایجاد موج‌های غول‌آسا یا همان سونامی می‌شود (مانند سونامی سهمگین سال ۲۰۱۱ ژاپن یا ۲۰۰۴ اندونزی).

به زبان ساده، حلقه آتش مثل درزهای جوشکاریِ پر از تنشِ سیاره زمین است؛ جایی که زمین مدام در حال بازسازی، شکستن و تخلیه انرژی درونی خودش است.